IV SA/Wa 1461/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. L. i T. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. L. i T. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. E. L. i T. L. (dalej "skarżący", "wnioskodawcy") zwrócili się o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Z nadesłanego w dniu 20 listopada 2013 r. formularza PPF wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnią córką. Źródłem dochodów rodziny wnioskodawców jest emerytura skarżącego z tytułu w wysokości 2050 zł miesięcznie. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu męża, podobnie jak ich córka, która jest osobą bezrobotną. Wnioskodawcy są współwłaścicielami domu o pow. 80 m2, nieruchomości rolnej o pow. 0,3250 ha oraz trzech działek. Ponieważ oświadczenia skarżących z dnia 20 listopada 2013 r. były niewystarczające do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismami z dnia 27 listopada 2013 r. wezwano wnioskodawców do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających ich stan majątkowy i dochody, to jest do nadesłania: a) wyciągów z posiadanych przez skarżących oraz ich pełnoletnich synów rachunków bankowych, w tym kont dewizowych i lokat terminowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, b) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, c) dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury, d) zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status skarżącej oraz J. L. jako osoby bezrobotnej, e) oświadczenia, czy skarżący otrzymują dochody z działek nr 50/4, 50/10 i 50/20, których są współwłaścicielami. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy dla skarżącego zostało doręczone w dniu 3 grudnia 2013 r. (k.57 akt sądowych), natomiast wezwanie dla skarżącej w dniu 5 grudnia 2013 r. (k. 58 akt sądowych). Termin do wykonania wezwania Sądu dla skarżącego upłynął w dniu 17 grudnia 2013 r., natomiast dla skarżącej w dniu 19 grudnia 2013 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie nadesłali do akt sprawy wymienionych w wezwaniu z 27 listopada 2013 r. dokumentów, nie złożyli również żadnych oświadczeń w tym zakresie. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżących i ich możliwości płatniczych. Informacje, do których udzielenia zobowiązano wnioskodawców, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonych przez nich wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę ich sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskowali o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. jest wykazanie, że skarżący nie mają żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełniają tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z 20 listopada 2013 r. oświadczenia skarżących za niewystarczające dla dokonania oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez wnioskodawców żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez nich w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący i ich córka się znajdują. Ustaleniu relacji miesięcznych wpływów do budżetu domowego do wysokości ich niezbędnych obciążeń służyło zobowiązanie skarżących do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, a także oświadczeń dotyczących wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie. W celu potwierdzenia rzeczywistych dochodów skarżący zostali wezwani do złożenia oświadczenia co do posiadanego majątku, tj. ewentualnych dochodów z trzech nieruchomości gruntowych. Wnioskodawcy na skierowane do nich wezwania nie udzieliła odpowiedzi. Stwierdzić zatem należy, iż nie przedstawili oni istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winni się liczyć w postępowaniu sądowym z ich rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawcy uprawdopodobnili, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Konkludując należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżący odstąpili od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniach z dnia 27 listopada 2013 r. Tym samym uniemożliwili dokonanie oceny ich rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.