IV SA/Wa 1464/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza T. z dnia [...] kwietnia 2008 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej R. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...) lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Burmistrza T. z dnia (...) kwietnia 2008 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza T. z dnia (...) lutego 2007 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej (...), zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr (...) obręb J. przy ul. (...) w miejscowości J. Gmina T. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia 15 października 2007 r. R. S. zwróciła się do Burmistrza T. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyżej opisaną decyzją Burmistrza T. z dnia (...) lutego 2007 r. R. S. wskazała we wniosku na zagrożenie dla zdrowia ludzi i zagrożenie dla środowiska, zaś w uzupełnieniu wniosku (pisma z dnia 16 października 2007 r.) wskazała jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Rozpatrując powyższy wniosek Burmistrz T. odmówił R. S. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu z dnia (...) lutego 2007 r. W uzasadnieniu wskazał, że nieuzasadnione byłoby wznowienie postępowania ponieważ w oparciu o ostateczną decyzję inwestor skierował zgłoszenie do Starostwa Powiatu W. o zamiarze zamontowania przedmiotowych urządzeń na istniejących i projektowanych uchwytach antenowych i wykonał zgłoszone roboty do 30 czerwca 2007 r. Ponadto organ podniósł, że zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz.150) podano do publicznej wiadomości i zamieszczono w publicznie dostępnym wykazie danych Urzędu Miejskiego w T. zawiadomienie o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji dotyczącej uzgodnień środowiskowych dla przedmiotowego przedsięwzięcia, zapewniając możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu; również decyzję z dnia (...) lutego 2007 r. podano do publicznej wiadomości w ten sam sposób. Od decyzji tej R. S. wniosła odwołanie podnosząc, że okoliczności wskazane przez organ pierwszej instancji nie mogą stanowić o odmowie wznowienia postępowania. Stwierdziła, że odmowa wznowienia postępowania może nastąpić jedynie z przyczyn formalnych, czyli osoba wnosząca wniosek nie jest stroną lub że został przekroczony termin do złożenia wniosku i nie ma podstaw do jego przywrócenia. Rozpatrując sprawę po wniesieniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W niniejszej sprawie fakt, że organ pierwszej instancji – zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska – podał do publicznej wiadomości i zamieścił w publicznie dostępnym wykazie danych Urzędu Miejskiego w T. zawiadomienie o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania w/w uzgodnień środowiskowych oraz informację o wydanej decyzji z dnia (...) lutego 2007 r. zapewniając możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu oznacza, że R. S. zamieszkująca na terenie, na którym nastąpiło przedmiotowe ogłoszenie, mogła dowiedzieć się o wydaniu w/w decyzji, a więc i o okoliczności stanowiącej podstawę prawną do wznowienia postępowania już od dnia 16 lutego 2007 r. Tymczasem podanie o wznowienie postępowania zostało złożone dnia 15 października 2007 r., a więc po terminie określonym w art. 148 kpa. R. S. nie zwróciła się też o przywrócenie terminu do złożenia podania. W takiej sytuacji organ słusznie wydał decyzję odmawiająca wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję organu drugiej instancji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, art. 10 kpa poprzez nieumożliwienie wypowiedzenia się co do całego materiału dowodowego przede wydaniem decyzji, art. 77 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, art. 80 kpa poprzez uznanie okoliczności sprawy za udowodnione, bez wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie uzasadnienia faktycznego decyzji, art. 148 § 2 poprzez jego zastosowanie. Wskazując powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., że organ pierwszej instancji doskonale wiedział, że oprócz inwestora są inne strony postępowania, lecz pominął to z niewyjaśnionych przyczyn i nie ustalił wszystkich stron postępowania. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Należy wskazać, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej/postanowienia, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 § 1 kpa jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wymienione są enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa. Wykładnia rozszerzająca podstaw wznowienia nie jest dopuszczalna (zob. wyrok NSA z 26 października 1999 r., IV SA 1739/97, LEX nr 47859). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Artykuł 145 a § 1 kpa stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Natomiast na podstawie art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa). Wskazać należy, iż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek taki oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa i art. 145 a kpa, oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 kpa. Jeżeli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji wyda decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt oparcia przez skarżącą żądania wznowienia postępowania administracyjnego na przesłance wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skarżąca uważa bowiem, że została pominięta jako strona postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza T. z dnia (...) lutego 1007 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej (...), zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr (...) obręb J. przy ul. (...) w miejscowości J. Gmina T. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skarżąca z wnioskiem o wznowienie niniejszego postępowania wystąpiła z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 kpa. Zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania ze wskazanej przez skarżącą przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Cytowany przepis art. 148 § 2 kpa jest klarowny i jasny - ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia rozstrzygnięcia, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (wyrok NSA z dnia 3 lutego 1998 r. w sprawie sygn. akt I SA 769/97). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. Termin do złożenia żądania wznowienia postępowania zaczyna zatem bieg od dnia dowiedzenia się przez stronę w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Podkreślić przy tym należy, iż zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, organ administracji zaś swobodnie ocenia dowody w tej mierze. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołując się na fakt, że organ pierwszej instancji – zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska – podał do publicznej wiadomości i zamieścił w publicznie dostępnym wykazie danych Urzędu Miejskiego w T. zawiadomienie o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania w/w uzgodnień środowiskowych oraz informację o wydanej decyzji z dnia (...) lutego 2007 r. zapewniając możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu oznacza – zdaniem organu – że R. S. zamieszkująca na terenie, na którym nastąpiło przedmiotowe ogłoszenie, mogła dowiedzieć się o wydaniu w/w decyzji, a więc i o okoliczności stanowiącej podstawę prawną do wznowienia postępowania już od dnia 16 lutego 2007 r. Tymczasem podanie o wznowienie postępowania zostało złożone dnia 15 października 2007 r., a więc po terminie określonym w art. 148 kpa. Rozważania organu dotyczące terminu powzięcia przez skarżącą wiadomości o wydaniu decyzji (przez publiczne ogłoszenie) byłyby prawidłowe gdyby prawidłowo zastosowano procedurę z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ pierwszej instancji podał do publicznej wiadomości i zamieścił w publicznie dostępnym wykazie danych Urzędu Miejskiego w T. zawiadomienie o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania w/w uzgodnień środowiskowych na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 46 a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 49 kpa. Zgodnie z treścią art. 46 a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 kpa. Tymczasem analiza dokumentacji graficznej znajdującej się w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wskazuje, że liczba stron niniejszego postępowania nie przekraczała 20 osób, co oznacza, iż organ miał obowiązek doręczyć decyzję indywidualnie stronom postępowania na podstawie art. 39 – 48 kpa, czego nie uczynił. Niewłaściwe doręczenie spornej decyzji prowadzi do uznania, że skoro decyzja ta nie została doręczona stronie skarżącej w drodze ogłoszenia. Mogła ona więc domagać się wznowienia postępowania w sprawie. Organ zobligowany był zaś do zadania na zasadach określonych w art. 148 kpa, mając na uwadze ochronę interesów strony wynikającą z art. 7 kpa, czy podanie o wznowienie wpłynęło w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się faktycznie o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy