IV SA/Wa 1465/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2013 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu Wymienionego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęta na wniosek S. S., współwłaścicielki lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w W. Wydając kwestionowaną w postępowaniu odwoławczym decyzję Prezydent. W. uznał, że odwołujący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania, czym wypełnił przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dalej: ustawa o ewidencji ludności. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda [...] powołał treść art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz wyjaśnił stronom co wynika z jego brzmienia wskazując, że o zamieszkiwaniu w konkretnym miejscu decydują dwa elementy: zamiar pobytu i jego fizyczna realizacja. Przejawem powyższego jest zaś zorganizowanie w danym miejscu centrum działalności życiowej osoby. Aby jednak było to możliwe, muszą istnieć obiektywne okoliczności faktyczne pozwalające spełnić ten zamiar poprzez rzeczywiste przebywanie w tym miejscu. Zameldowanie pod wskazanym adresem ma odzwierciedlać istniejący, aktualny stan rzeczy, ponieważ pełni ono funkcję jedynie rejestracyjno - ewidencyjną. Cecha ta determinuje z kolei obowiązki organów ewidencyjnych, których zadaniem jest utrzymywanie danych zamieszczonych w ewidencji ludności w zgodzie ze stanem rzeczywistym. Z tego też względu ustawodawca przewidział w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności możliwość wszczęcia na wniosek właściciela lokalu lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu postępowania administracyjnego w stosunku do osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące, bez wymeldowania. Koniecznym i wystarczającym warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest bezsporne ustalenie faktu opuszczenia lokalu. W świetle prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego przepisu spełniona jest zaś, gdy cechuje je trwałość i dobrowolność. O opuszczeniu miejsca zameldowania mówi się w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, kiedy osoba z własnej woli wyprowadza się z lokalu, jak też w sytuacji, kiedy do wyprowadzki dochodzi bez woli osoby, lecz nie podejmuje ona prawem przewidzianych środków umożliwiających jej powrót lub podjęte działania okazują się nieskuteczne. Z akt administracyjnych sprawy w ocenie organu wynika, że H. S. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wedle oświadczenia S. S., jej były mąż nie zamieszkuje w ww. lokalu od 1999 r. Wyprowadził się dobrowolnie, zabierając swoje rzeczy osobiste i obecnie mieszka z drugą żoną w R. Nie dysponuje kluczami do drzwi wejściowych, ponieważ S. S. założyła dodatkowe drzwi. W dniu 21 listopada 2012 r. H. S. jednoznacznie oświadczył, że nie zamieszkuje w lokalu nr [...] położonym przy ul. [...] w W. od kilku lat. Jedynie od czasu do czasu przychodził do przedmiotowego lokalu. Wyjaśnił, że powodem opuszczenia miejsca zamieszkania były ciągłe konflikty z byłą żoną. H. S. wyraził zamiar ponownego zamieszkania w miejscu stałego pobytu. Dnia [...] kwietnia 2005 r. Sąd Rejonowy W. Wydział [...] Cywilny wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt. [...] przywrócił H. S. posiadanie lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w W., nakazując S. S. wydanie kluczy, a w wypadku odmowy, upoważnił do wymiany zamka w drzwiach na jej koszt. Wymieniony nie zgłosił się do komornika z wyrokiem sądu w sprawie wydania kluczy, by odzyskać posiadanie lokalu. Należy także wspomnieć, że pomiędzy stronami istnieje silny konflikt o czym świadczy wiele wzajemnie wytaczanych sobie postępowań karnych. W toku postępowania przesłuchano w charakterze świadków: M. P. J. S., J. C., A. S. i T. P. Świadkowie zeznali, że nie widują H. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W dniu 3 grudnia 2012 r. S. S. oświadczyła, że podczas jej nieobecności H. S. dokonał zmiany zamków w drzwiach wejściowych oraz zamontował zamek do mniejszego pokoju. Potwierdziły to zeznania M. P., J. C. i A. S. H. S. wszedł jesienią 2012 r. do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. bez komornika i policji, po czym opuścił lokal. Do protokołu z kontroli meldunkowej, przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2013 r. wpisano, że sam zainteresowany potwierdził, że od kilku lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Kontrola wykazała również, że w szafie znajdują się wyłącznie damskie ubrania. W łazience stwierdzono brak jakichkolwiek męskich kosmetyków lub przyborów toaletowych. W dniu 18 lutego 2013 r. H. S. wyjaśnił, że chciałby posiadać meldunek z powodu korzystania z opieki zdrowotnej w W. Kontrola meldunkowa z dnia [...] grudnia 2012 r. w miejscowości P. nie została uwzględniona z powodu niezachowania art. 79 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a), który stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Zdaniem Wojewody [...] H. S. opuścił budynek przy ul. [...] w W. trwale i dobrowolnie. Wskazać należy, że przesłanki trwałości i dobrowolności w opuszczeniu miejsca zamieszkania badane są nie tyle pod kątem składanych przez stronę oświadczeń woli, ile w oparciu o obiektywne i możliwe do stwierdzenia okoliczności faktyczne i prawne. Zatem samo wyrażenie zamiaru przebywania pod danym adresem, bez jednoczesnego zobiektywizowania go w drodze fizycznego pobytu i zorganizowania tam centrum interesów osobistych, majątkowych i społecznych, nie pozwala przyjąć, że dany lokal stanowi miejsce pobytu stałego osoby. Z materiału dowodowego wynika, że H. S. jedynie przychodzi od czasu do czasu do miejsca stałego zameldowania. Okazjonalne, rzadkie wizyty w budynku nie spełniają kryteriów stałego zamieszkiwania, polegającego na bieżącym i systematycznym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz na realizowaniu podstawowych funkcji życiowych. Nie ulega wątpliwości, że budynek przy ul. [...] w W. nie stanowi miejsca, w którym zlokalizowany byłby ośrodek spraw życiowych wymienionego. Mając na uwadze dyspozycję art. 80 k.p.a oraz materiał dowodowy, zebrany w toku postępowania administracyjnego należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu H. S. z miejsca pobytu stałego, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Sam odwołujący nie kwestionuje, że nie zamieszkuje w lokalu nr [...] położonym przy ul. [...] w W., a postępowanie wyjaśniające wykazało, że opuszczenie to było dobrowolne i ma charakter trwały oraz że związane jest z urządzeniem sobie centrum aktywności życiowej w innym miejscu, dlatego decyzja orzekająca wymeldowanie wymienionego jest zgodna z obowiązującymi przepisami i zasadna. Nie można również powiedzieć o braku dobrowolności w opuszczeniu przez H. S. lokalu nr [...] położonym przy ul. [...] w W. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego dla wykazania niedobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest podjęcie przewidzianych prawem środków skutkujących uzyskaniem rozstrzygnięcia sądowego, m. in. wyroku przywracającego posiadanie lokalu lub orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszania do opuszczenia lokalu (por. wyrok NSA o sygn. akt V SA/1492/2002). Pomimo prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego W. Wydział [...] Cywilny dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt. [...], przywracającego H. S. posiadanie lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w W. nie zostały podjęte żadne działania by powrócić do miejsca stałego pobytu. H. S. nie zgłosił się do komornika z wyrokiem sądu w sprawie wydania kluczy, by odzyskać posiadanie lokalu. Jesienią 2012 r. dokonał zmiany zamków na własną rękę, aczkolwiek w miejscu stałego pobytu nie zamieszkał. Skoro więc H. S. opuścił miejsce pobytu stałego, dalsze utrzymywanie jego zameldowania w lokalu nr [...] położonym przy ul. [...] w W. zdaniem organu byłoby oczywistą fikcją meldunkową niedopuszczalną z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa. Wskazać jednocześnie należy, że obowiązkiem wymienionego jest zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności zameldować się na pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące w miejscu, w którym rzeczywiście przebywa. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan H. S., domagając uchylenia decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, poprzez zaakceptowanie błędnego stanowiska organu I instancji jakoby trwale i dobrowolnie opuścił miejsce pobytu stałego. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zaprzeczyła przywołanemu w uzasadnieniu decyzji oświadczeniu byłej żony S. S., iż w spornym lokalu nie mieszka od 1999r i opuścił je dobrowolnie. Skarżący wskazał, że S. S. wniosła do Sądu Okręgowego w W. pozew o rozwód w 2000 r.. W 2002 r. Sąd wydał stosowny wyrok. W okresie tym oboje zamieszkiwali w omawianym lokalu. Dopiero po upływie pewnego okresu czasu od zakończenia sprawy rozwodowej S. S. zamknęła przed skarżącym lokal uniemożliwiając mu korzystanie z niego. Dlatego w 2004r. wniósł do Sądu pozew o przywrócenie mu posiadania tego lokalu. Sąd uwzględnił powództwo wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Mając na uwadze, że zgodnie z przepisami prawa cywilnego powództwo o przywrócenie posiadania może być uwzględnione tylko wtedy, gdy został wniesione do Sądu przed upływem roku od daty naruszenia posiadania, uznać należy zdaniem skarżącego, że został pozbawiony on przez byłą żonę posiadania omawianego lokalu około roku po rozwodzie. Ponadto orzeczenie Sądu o przywróceniu skarżącemu posiadania lokalu oznacza, że został on pozbawiony posiadania omawianego lokalu wbrew swojej woli. Nie może być zatem mowy o dobrowolnym opuszczeniu przez skarżącego tego lokalu. Ponadto skarżący wskazał, że nigdy nie wyprowadził się do R. i nie ma zamiaru tam zamieszkać. Podkreślił także, że nie składał wniosku do komornika o wykonanie wyroku przywracającego mu posiadanie omawianego lokalu, bo oczywistym było dla niego to, że wniosek taki wywołał by ze strony byłej żony kolejną lawinę agresji i szykan. Dodatkowo skarżący wskazał, że w połowie 2003 r. złożył do Sądu wniosek o podział majątku wspólnego jego i S. S. w którym zgłosił aby Sąd przyznał mu własność tego lokalu, bowiem S. S. dysponując trzema domami ( jeden w W., dwa w L. ) mogłaby w pełni zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe poza lokalem nr [...] przy ul. [...] w W.). W tym stanie rzeczy skarżący wskazał, że nie ma mowy o tym, obym trwale zrezygnował z zamieszkiwania w omawianym lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 9 września 2013r. uczestniczka postępowania Pani S. S. wniosła o oddalenie skargi. Podkreślając, że H. S. wyprowadził się w 1999r. do swojej obecnej żony (ślub wziął w 2011r.) Podkreśliła, że skarżący sam wskazał, że od kilku lat nie zamieszkuje w spornym lokalu i nie uczestniczy w kosztach jego utrzymania. Wskazała również, że dysponuje on także domem posadowionym w miejscowości P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., którą utrzymał on w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości procedowania przez organy administracji jak i wydanych w toku postępowania aktów administracyjnych stanowi zatem wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O opuszczeniu miejsca pobytu stałego jest zatem mowa wówczas może , gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż słusznie orzekające w sprawie organy przyjęły, na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego iż zaistniały podstawy do wymeldowana skarżącego ze spornego lokalu. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie skarżący nie przebywa w lokalu przy ul. [...] od wielu lat. Niekwestionowana jest przy tym okoliczność, iż Sąd Rejonowy W. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2005r. sygn. akt [...] przywrócił skarżącemu naruszone posiadanie spornego lokalu. W oparciu o powyższy wyrok, skarżący nie podjął jednak ( do dnia wydania kwestionowanych w sprawie rozstrzygnięć) żadnych środków prawnych, które pozwoliłyby mu ponownie zamieszkać w spornym lokalu. Tym samym co najmniej od 2005r. skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu. Powyższe w ocenie Sądu świadczy zaś o tym, że zasadnie orzekające w sprawie organy przyjęły, iż skarżący w konsekwencji dobrowolnie (poprzez zaniechanie działań zmierzających do przywrócenia mu naruszonego posiadania) opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały. Stanowisko to potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań stron w tym skarżącego oraz przesłuchanych przez organ I instancji świadków, jak również ustalenia z przeprowadzonej w sprawie kontroli meldunkowej, która potwierdziła fakt niezamieszkiwania skarżącego w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Nie bez znaczenia w ocenie Sądu na rozstrzygnięcie sprawy ma także okoliczność, iż skarżący od 2011 r. pozostaje w związku małżeńskim. A zatem trudno dać wiarę aby osoba, która założyła nową rodzinę, życie codzienne koncentrowała nie przy niej tylko w lokalu w którym zamieszkuje jej dawny małżonek, z którym pozostaje w konflikcie. Tym samym Sąd nie dał wiary oświadczeniom skarżącego, iż jego wyprowadzka ma jedynie charakter tymczasowy i jest wynikiem konfliktu trwającego pomiędzy nim a jego byłą żoną. Na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie ma także wpływu okoliczność, iż obecnie toczy się postępowanie w przedmiocie podziału majątku pomiędzy skarżącym a jego byłą żoną. W postępowaniu dotyczącym wymeldowania danej osoby z lokalu nie ma znaczenia jego stan prawny. Zameldowanie jak zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji pełni bowiem wyłącznie funkcję ewidencyjną i służy określeniu miejsca zamieszkania danej osoby. Instytucja ta pozostaje bez wpływu na istnienie bądź utratę praw majątkowych do lokalu, w którym dana osoba jest zameldowana. Wymeldowanie, podobnie jak zameldowanie, jest tylko i wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu. Skoro więc H. S. opuścił miejsce pobytu stałego i od wielu lat w nim nie zamieszkuje, dalsze utrzymywanie jego zameldowania w lokalu nr [...] położonym przy ul. [...] w W. byłoby jak słusznie uznały organy fikcją meldunkową niedopuszczalną z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa. Reasumując w ocenie Sądu nie doszło w sprawie do naruszenia prawa materialnego ani do naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, dlatego też z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.