IV SA/Wa 1467/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-23

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, wydane na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, jest zasadne, gdy od daty ostateczności decyzji upłynęło ponad 5 lat, a decyzja została wydana wobec osoby zmarłej?
Ratio decidendi
Organ prawidłowo zastosował art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, który wyłącza możliwość wzruszania ostatecznych decyzji zatwierdzających projekty scalania lub wymiany gruntów, jeżeli od dnia ich ostateczności upłynęło 5 lat. W związku z tym, brak jest podstawy materialnoprawnej do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, co stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca K.K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1981 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów, wskazując, że została ona wydana wobec osoby zmarłej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania o stwierdzenie nieważności, jeśli od ostateczności decyzji upłynęło 5 lat. Skarżąca zarzuciła naruszenie tego przepisu, twierdząc, że decyzja wydana wobec osoby zmarłej nie weszła do obrotu prawnego i nie mogła stać się ostateczna. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Sękowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wszczęcia postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 126 K.p.a., utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] stycznia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1981 r. nr. [...], o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów położonych na terenie wsi [...], gm. [...], w części dotyczącej nieruchomości K. i W.J. We wniosku wskazano, że w dacie kiedy wydano kwestionowaną decyzję W.J. nie żyła a więc decyzja obarczona jest wadą nieważności. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania. Powołując się na art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (D.U.2013r, poz. 1157), dalej zwanej "ustawą", wywiódł, że brak jest możliwości wszczęcia tego postępowania, ponieważ od uostatecznienia się decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia upłynęło 5 lat. Z akt sprawy wynika, że decyzja została wydana 9 lipca 1981 r. i od tej daty upłynęło 34 lata. W związku z tym, zgodnie z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może być wszczęte – brak jest materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła K.K., zarzucając naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie znalazł podstaw do zmiany swego wcześniejszego rozstrzygnięcia. Stwierdził, że zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy, obowiązującym od dnia 16 października 2013 r. do postępowań dotyczących wzruszania decyzji ostatecznych nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 K.p.a., jeżeli od dnia w którym stała się ostateczna decyzja o zatwierdzeniu projektu scalania lub wymiany gruntów upłynęło 5 lat. Skutkuje to, w myśl art. 61 a § 1 K.p.a. odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Poza tym, ponieważ decyzja dotyczyła innych osób, została ona wprowadzona do obrotu prawnego w związku z tym od jej wydania upłynęło 34 lata. W ocenie organu brak jest materialnoprawnych podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła K.K., zwana dalej "skarżącą", zarzucając naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że brak jest materialnoprawnej podstawy do wszczęcia postępowania, podczas gdy wobec tego, że decyzja została wydana w stosunku do osoby zmarłej, nie wywołała ona skutków prawnych skutkujących przyjęciem, że stała się ostateczna. W związku z tym przepis ten nie ma zastosowania w sprawie. Wniosła o uchylenie obu postanowień. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że brak jest podstaw do uznania ostateczności decyzji skoro została wydana do podmiotu, który wobec śmierci utracił zdolność prawną. W stosunku do takiej osoby nie można ani wszcząć ani prowadzić postępowania administracyjnego a wydana nie wywołuje skutków prawnych. Decyzja ta nie została więc wprowadzona do obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Niesporne było pomiędzy stroną a organem: fakt i data wydania decyzji przez Wojewodę Bielskiego, następstwo prawne po K. i W.J. oraz to, że decyzja została do nich skierowana. Sporne natomiast było czy skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, co potwierdza postanowienie z [...] kwietnia 1975 r. Sądu Powiatowego w [...] i wyciąg z aktu zgonu, stanowi podstawę do uznania, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a co za tym idzie nie pozwala na zastosowanie art. 33 ust. 2 ustawy o scalanie i wymianie gruntów. W ocenie Sądu decyzja, co do której, skarżąca wnosi o stwierdzenie nieważności, stała się ostateczna z dniem 23 sierpnia 1981 r.- co potwierdza stosowna pieczęć na decyzji. Od tej daty decyzja weszła do obrotu prawnego, bez względu na to do jakiej osoby została skierowana, tym bardziej, że decyzja została skierowana do innych jeszcze osób. W związku z tym nie budzi wątpliwości data ostateczności tej decyzji. Organ prawidłowo zastosował więc art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, z którego jasno wynika, że nie stosuje się art. 156 K.p.a. do postępowań dotyczących wzruszeń decyzji ostatecznych, jeżeli od dnia w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała sią ostateczna upłynęło 5 lat. Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. W związku z tym organ niewadliwie uznał, że brak jest podstawy materialnoprawnej do wszczęcia tego postępowania, co w świetle art. 61 a § 1 K.p.a. stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania. Czyni to niezasadnym zarzut naruszenia przez organ art. 33 ust. 2 ustawy. Ustawodawca wyłączył tym przepisem możliwość wzruszania ostatecznych decyzji o zatwierdzaniu projektów scalania lub wymiany a z taką decyzją zatwierdzającą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło