IV SA/Wa 1469/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka,, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na czynność Prezydenta W. w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla czynność Prezydenta W. nr [...] aktualizującą dane ewidencyjne działki nr [...] z obrębu [...] w W. w Dzielnicy [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego J. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIANIE Prezydent W. na podstawie dokumentacji geodezyjnej nr [...], w dniu [...] kwietnia 2012 r. zmianą nr [...] z urzędu wykreślił w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] z obrębu [...]-[...]-[...] wpis użytku "B", na powierzchni [...] m2 który został ujawniony w 2010 r. na podstawie dokumentacji geodezyjnej nr [...] i wpisał w to miejsce użytek o symbolu "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane) o powierzchni [...] m2, a dla pozostałej w części - użytku leśnego "LsVI" występujący na tym gruncie przed modernizacją ewidencji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ zawiadomił skarżącego o dokonanej w ewidencji zmianie. W dniu [...] kwietnia 2012 r. w związku z dokonaną powyżej czynnością J.P. wezwał Prezydenta W. do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, iż zmiana ta została wprowadzona do ewidencji niezgodnie z prawem. Według właściciela działki nr [...] zmiana wpisów użytków gruntowych wymagała od Prezydenta przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zakończonego decyzją, co przewiduje § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). W odpowiedzi na wezwanie organ w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. poinformował, iż z dokumentów będących w posiadaniu Biura Geodezji i Katastru wynika, że w 2009 r. podczas modernizacji ewidencji J.P. zgłosił zastrzeżenia do wpisu użytku leśnego "LsVI" wykazanego przed modernizacją na całej działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu []-[..]-[...]. Wykonawca modernizacji na części tej działki ujawnił użytek "B" (tereny mieszkaniowe). W piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. J.P. zgłosił zarzut do danych w zakresie przebiegu granic konturu użytku gruntowego "B". Wykonawca modernizacji w dokumentacji geodezyjnej nr [...] wykazał użytek "B" dla części lasu, która nie była objęta uproszczonym planem urządzenia lasu, bez dokonania oględzin i bez pomiarów terenowych konturu użytku. Jednocześnie na użytku oznaczonym symbolem "B" w ewidencji nie wykazano żadnego budynku, a w szczególności budynku mieszkalnego. Prezydent W. w decyzji Nr [..] z dnia [...] kwietnia 2010 r. odrzucił zarzut J.P> wniesiony do użytku "B". Ze względów proceduralnych [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że w aktach sprawy nie ma materiału dowodowego na to, że część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 stanowi tereny mieszkaniowe o symbolu "B" w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w 2011 r. zlecono uprawnionemu geodecie wykonanie prac w celu ustalenia faktycznego stanu użytkowania przedmiotowej działki i symboli użytków gruntowych zgodnie z nomenklaturą użytków wskazaną do stosowania w ewidencji w załączniku Nr 6 do rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Nowa dokumentacja geodezyjna została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2011 r. pod nr [...]. Geodeta uprawniony dokonał wizji na gruncie i wykonał pomiar w obecności J.P., zaś w dokumentacji nr [...] przedstawił inny sposób użytkowania gruntu niż wykazano to w dokumentacji nr [...]. Organ wyjaśnił, że podczas prac terenowych przeprowadzonych w opracowaniu z 2011 r. geodeta zastał w terenie i pomierzył zarys murów budynku gospodarczego w budowie, grunt zajęty pod chodnik betonowy oraz pod urządzenia podziemne dochodzące do realizowanego obiektu takie jak kanalizacja, wodociąg i podłączenie energii elektrycznej. Na podstawie pomiarów wykonał obliczenia i stwierdził, że realizowana inwestycja faktycznie obejmuje grunt o powierzchni [...] m2. Według stanowiska geodety opisanego w sprawozdaniu technicznym i na zdjęciach fotograficznych nie ma podstaw do ustalenia na części działki nr [...] użytku "B". Biorąc powyższe pod uwagę w wykazie zmian danych ewidencyjnych, załączonym do dokumentacji nr [...], geodeta uprawniony wykazał, że na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]-[...]-[...] w miejsce użytku "B" należy wykazać w ewidencji na powierzchni [...] m2 użytek o symbolu "Bp", a pozostałą część użytku "B" należy włączyć do przyległego użytku leśnego "LsVI" występującego od lat na tym gruncie. J.P. cofnął zarzut wniesiony do danych opisujących położenie użytku "B" na działce ewidencyjnej nr [...]. Wycofanie zarzutu spowodowało, że postępowanie prowadzone w tej sprawie od 2009 r. stało się bezprzedmiotowe. Prezydent W. prawomocną decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2012r. umorzył postępowanie w przedmiocie zarzutu do modernizacji. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 24a ust. 11 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) po zakończeniu postępowania w sprawie zarzutu, dane ewidencyjne dotyczące użytków gruntowych na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]-[...]-[...] stały się wiążące, a przez to operat ewidencyjny w zakresie tych danych podlegał już bieżącej aktualizacji. Prezydent W. stosownie do wymogów art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne był zobowiązany do wykazania w operacie ewidencyjnym dla działki ewidencyjnej nr [...] użytków gruntowych faktycznie występujących na tej działce oraz nomenklatury użytków stosowanej w ewidencji zgodnie z załącznikiem Nr 6 do rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ nie podzielił stanowiska J.P., że aktualizacja bazy danych w zakresie wpisów użytków gruntowych powinna nastąpić poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Przepis § 47 ust. 3 w/w rozporządzenia stanowi, że organ ewidencyjny prowadzi postępowanie wyjaśniające tylko wówczas, gdy aktualizacja danych ewidencyjnych wymaga uzyskania dodatkowych dowodów i wyjaśnień osób zainteresowanych. Zgodnie z § 28 ust. 1 tego rozporządzenia kontury użytków gruntowych i ich oznaczenia są treścią mapy ewidencyjnej, a źródłem pozyskania tych danych są wyniki oględzin i terenowe pomiary geodezyjne, co znalazło odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjnej nr [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2012r. J.P. reprezentowany przez radcę prawnego A.G. wniósł skargę do Wojewódzki Sądu Administracyjnego na ww. czynność materialno - techniczną. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności materialno - technicznej polegającej na niezgodnym z prawem zaktualizowaniu przez Prezydenta W. w trybie działania z urzędu danych przedmiotowych działki nr [...] z obrębu [...]-[...]-[...]. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż zgodnie z § 47 ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, postępowanie administracyjne powinno być obligatoryjnie przeprowadzone, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Oznacza to, iż czynności materialno- techniczne nie mogą zastępować decyzji administracyjnej kończącej takie postępowanie, gdy istnieje spór pomiędzy stroną a organem administracyjnym w kwestii danych przedmiotowych działki ujawnianych w jej operacie ewidencyjnym. Niewątpliwie w niniejszej sprawie występuje taka przesłanka faktyczna. Dotyczy ona kwalifikacji prawnej tej części gruntu, na której znajduje się od kilkudziesięciu lat budynek mieszkalny, obecnie w trakcie remontu zgłoszonego administracji budowlanej, części utwardzanej jest materiałem kamiennym o powierzchni [...] m2 , a także powierzchni użytków leśnych, która po zmianie danych ewidencyjnych działki jest niezgodna z uproszczonym planem urządzenia lasu, który obowiązywał w okresie od 1 stycznia 2001 do 31 grudnia 2010 r. Należy zauważyć, iż zgodnie z § 45 ust.1 ww. rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Wyłącza to uznanie administracyjne w dokonywaniu tej czynności materialno - technicznej. Zdaniem strony skarżącej dokumentowanie spornych faktów powinno odbywać się z zachowaniem wszystkich reguł formalnych postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej, a w szczególności zgodnie z ogólnymi zasadami rzetelności postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału strony w każdym stadium tego postępowania (art. 10 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż określone w pkt 1-3 art. 3 § 2 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarżący na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 cyt. ustawy zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czynność materialno- techniczną Prezydenta W. polegającą na dokonaniu w ewidencji gruntów i budynków zmiany nr DEZ-10/2012 polegającej na wykreśleniu z ewidencji dla działki nr [...] z obrębu [..]-[...]-[...] wpisu użytku "B", na powierzchni [...] m2 który został ujawniony w 2010 r. na podstawie dokumentacji geodezyjnej nr [...] i wpisaniu w to miejsce użytku o symbolu "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane) o powierzchni [...] m2, a dla pozostałej części - użytku leśnego "LsVI" występującego na tym gruncie przed modernizacją ewidencji. Ponieważ na czynność tę ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, to stosownie do art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na akty lub czynności, o których mowa wart. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący skargę do sądu administracyjnego poprzedził wezwaniem Prezydenta W. do usunięcia naruszenia prawa i w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi na to wezwanie ([...] maja 2012r.) wniósł skargę ([...] czerwca 2012r.) a zatem dochował terminu z art. 52 § 3 w/w ustawy. Stosownie do treści art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) do zadań starosty (na terenie W. obowiązki starosty wykonuje Prezydent W.) należy prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków, jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne obejmuje m.in. informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych uregulowane zostało w rozdziale 3 wymienionego rozporządzenia, a z przepisów tych wynika przede wszystkim obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Stosownie do § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1). Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze w trybie czynności materialno- technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ zawiadamia (§ 49 ust. 1 i 2); po drugie w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3) i wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Z powyższych przepisów wynika zatem, iż w drodze czynności materialno - technicznej wprowadza się zmiany do ewidencji gruntów i budynków gdy stan faktyczny jest bezsporny i jednoznacznie wynika z dokumentacji o której mowa w ust.2 § 46 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu mimo, iż organ jako podstawę dokonania zaskarżonych zmian wskazał § 46 ust.2 pkt 2 ww. rozporządzenia to mając na uwadze spór między stronami, w niniejszej sprawie wprowadzenie zmian winno poprzedzić przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący powinien mieć możliwość czynnego w nim uczestniczenia, składania wniosków, brania udziału w oględzinach nieruchomości. Skarżący zwracał uwagę, iż użytek "B" dla części działki nr [...] z obrębu [...]-[...]- [...] wykazywany był w obowiązującym w dacie przeprowadzania modernizacji uproszczonym planie urządzenia lasu i wynosił [...] m2. Taka też zmiana na wniosek J.P. została wprowadzona przez wykonawcę modernizacji przeprowadzonej w 2009 r. Skarżący wyjaśnił, iż zgłosił zarzut do danych w zakresie przebiegu granic konturu użytku gruntowego "B", ponieważ wydzielony użytek "B" pozbawiony był dostępu do drogi. Zgłoszenie przez skarżącego zarzutu do modernizacji spowodowało, iż sporządzono kolejną dokumentację w oparciu o którą dokonano zaskarżonej czynności. Jak zauważył skarżący dokumentacja ta w ogóle nie odnosi się do zapisów uproszczonego planu urządzenia lasu. Na rozprawie skarżący wyjaśnił również, iż wycofał zarzut zgłoszony w trakcie modernizacji w zakresie przebiegu granic konturu użytku gruntowego "B", ponieważ poinformowano go że zachowany zostanie taki kształt użytku "B" jak wynikał z uproszczonego planu urządzenia lasu. Wobec powyższego w ocenie Sądu stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie aktualizacja operatu ewidencyjnego wymagała przeprowadzenia postępowania administracyjnego, a wprowadzenie zmiany do operatu ewidencyjnego powinno nastąpić w drodze decyzji, na którą służy stronie odwołanie stosownie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Niedopuszczalne było dokonanie w takiej sytuacji aktualizacji ewidencji w drodze czynności materialno-technicznej, jak uczyniono to w przedmiotowej sprawie i to poprzez cofnięcie zmian wcześniej dokonanych w ramach prowadzonej modernizacji. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie Prezydent W. powinien był wszcząć postępowanie administracyjne w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w celu ustalenia czy dla działki nr [...] może być ujawniony użytek "B". Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 146 § 1 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 02.163.1349 z późn. zm).