IV SA/Wa 1471/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-26

Skład orzekający: Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu jest uzasadnione, gdy jej wykonanie przed zakończeniem postępowania sądowego może pozbawić skarżącego możliwości skorzystania z prawa do sądu i uczynić ochronę sądową iluzoryczną?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu powinien zostać uwzględniony, gdy jej wykonanie przed zakończeniem postępowania sądowego grozi spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Przymusowe opuszczenie terytorium Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawia cudzoziemca możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu i może uczynić udzieloną mu ochronę sądową iluzoryczną.
Stan faktyczny
Skarżąca, F. I., wniosła skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zobowiązującą ją do powrotu i zakazującą ponownego wjazdu na terytorium RP. Wniosła również o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie naraziłoby ją na niebezpieczeństwo represji w kraju pochodzenia i pozbawiłoby sensu ewentualne korzystne dla niej orzeczenie sądu. Sąd administracyjny rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. I. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi F. I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [..] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji F. I. (dalej "skarżąca") w skardze na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2016 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek stwierdziła, że wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej naraziłoby ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo poddania dalszym represjom w kraju pochodzenia. Ponadto podniosła, że ewentualny korzystny dla niej wyrok w niniejszej sprawie, w sytuacji uprzedniego wydalenia z Polski, pozbawiony byłby swojego znaczenia dla kształtowania jej sytuacji faktycznej i prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek należało uwzględnić z uwagi na fakt, że w ocenie Sądu zasadne jest pozostanie skarżącego w Polsce do czasu zakończenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do § 3, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 61 § 3 tej ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest zatem każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu) polegające m. in. na działaniu lub zaniechaniu określonego działania. Zaskarżona decyzja z [...] maja 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2016 r. m. in. o zobowiązaniu skarżącej do powrotu, jest tego typu decyzją, która nadaje się do wykonania Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05 (dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Jedynym środkiem ochrony dla cudzoziemca jest zatem uzyskanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji zobowiązującej do powrotu jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu. Stwierdzić zatem należy, że przymusowe opuszczenie przez cudzoziemca terytorium Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawi go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu, ale także sprawi, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna, albowiem nie zostanie mu udzielona ochrona międzynarodowa, zgodnie z Konwencją Genewską dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 119, poz. 515 z późn. zm.) oraz Protokołem Nowojorskim dotyczącym statusu uchodźców, sporządzonym w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 119, poz. 517). Biorąc więc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, do której wstrzymanie się odnosi, Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania tej decyzji groziłby niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło