IV SA/Wa 1472/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-08
Skład orzekający: Anna Szymańska, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy zagrody rolniczej, ze względu na potencjalne negatywne oddziaływanie na obszary Natura 2000, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Podzielił stanowisko organów administracji, że planowana inwestycja budowy zagrody rolniczej, ze względu na jej lokalizację na terenie Parku Krajobrazowego i w granicach obszarów Natura 2000, może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony tych obszarów, w szczególności na siedlisko przyrodnicze łąk użytkowanych ekstensywnie oraz na gatunek orlika krzykliwego. Sąd podkreślił prawidłowe zastosowanie zasady przezorności przez organy administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.R. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zagrody rolniczej. Organy administracji uznały, że planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000, mimo braku naruszenia zakazów obowiązujących na terenie Parku Krajobrazowego. Skarżąca zarzuciła organom brak wykazania znaczącego negatywnego oddziaływania oraz oparcie się wyłącznie na ustaleniach organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi J.R. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy -oddala skargę-
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.pa., art 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199), po rozpatrzeniu zażalenia J. R., utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zagrody rolniczej, na działce o nr ew. [...], w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że Wójt Gminy [...] pismem z dnia [...] października 2014 r. zwrócił się do RDOŚ w [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy zagrody rolniczej na działce ew. [...] w obrębie [...], gmina [...].
RDOŚ w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że planowana inwestycja może naruszyć art. 11 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, gdyż niemożliwe jest wykluczenie możliwości znaczącego oddziaływania inwestycji na cele ochrony Natura 2000 [...]. [...].
Rozpatrując zażalenie J. R. organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania ustalono, że przedmiotowa działka zlokalizowana jest w obrębie Parku Krajobrazowego [...] i na terenie obszarów Natura 2000 [...], [...]. W celu ochrony cennych przyrodniczo terenów zróżnicowanych, wyróżniających się w krajobrazie Sejmik Województwa [...] uchwałą nr [...] w sprawie Parku Krajobrazowego [...] na terenie parku wprowadził zakazy wymienione w § 3 ust. 1 pkt 1-10. GDOŚ podzielił stanowisko organu I instancji, że planowana inwestycja nie naruszy zakazów obowiązujących na terenie Parku Krajobrazowego [...], natomiast może ona znacząco negatywnie wpłynąć na obszary Natura 2000 [...], [...]. Organ wskazał, iż w przypadku tych obu obszarów Natura 2000 najważniejszym, obok naturalnej sukcesji, zagrożeniem dla zachowania obszarów otwartych, a tym samym dla występujących tam cennych siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków związanych krajobrazem łąkowym, jest narastająca presja na ich zabudowywanie. Na terenie przeznaczonym pod inwestycję (dz. Nr [...]) oraz w jej bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się płaty siedliska przyrodniczego [...] - niżowe i górskie łąki użytkowane ekstensywnie. Teren inwestycji stanowi również siedlisko żerowiskowe orlika krzykliwego, który, jak wynika ze sporządzonej inwentaryzacji przyrodniczej dla celów projektu planu zadań ochronnych obszaru Natura 2000 [...], został zlokalizowany w odległości mniejszej niż 400 m od miejsca projektowanej inwestycji. Analizowana działka nr [...] stanowi częściowo teren otwarty o charakterze łąkowym, częściowo na skutek sukcesji zakrzewiony. Fragment tej działki w konturze ABCD znajduje się poza zwartą zabudową m. [...], najbliższy budynek mieszkalny znajduje się w odległości ok. 350 m na południe od planowanej inwestycji. Organ wskazał, iż w związku z tym, biorąc przy tym pod uwagę, że obecnie zabudowa wsi [...] jest zwarta, skoncentrowana wzdłuż drogi pomiędzy [...] a miejscowością [...], otwarte tereny łąkowe, stanowią dogodne łowiska dla gatunków występujących w obszarze Natura 2000. Planowana zabudowa może zainicjować niekorzystny dla przedmiotów ochrony Natura 2000 [...] system rozporoszonej zabudowy tego terenu, tym samym poszerzyć istniejącą strefę oddziaływania ograniczając powierzchnię terenu stanowiącego dogodne tereny żerowiskowe dla ptaków i spowodować utratę optymalnych obszarów stanowiących bazę żerową, m.in. dla orlika krzykliwego. Obszar Natura 2000 [...] został wyznaczony dla ochrony m.in. orlika przedniego, orlika krzykliwego, puchacza, bociana czarnego, dzięcioła białogrzbietego, puszczyka uralskiego, jarzębatki, derkacza, bociana białego, sóweczki, dzięcioła zielonosiwego, trzmielojada, gąsiorka, dzięcioła trójpalczastego, muchówki białoszyjej. Organ podkreślił, iż teren spornej działki może być miejscem występowania (żerowania i gniazdowania) innych, niż wymienione wyżej, gatunków ptaków stanowiących przedmioty tego obszaru Natura 2000, takich jak, np. Derkacz, gąsiorek, jarzębatka, bocian biały.
W odniesieniu do poszczególnych zarzutów zażalenia organ wyjaśnił, że: wprawdzie obszar Natura 2000 [...] zajmuje 65 366 ha, ale tylko niewielka jego część 3,78 % terenów łąkowych wykorzystywana jest jako żerowisko przez orlika krzykliwego. W ocenie organu, planowana inwestycja nie tylko spowoduje zabór terenu stanowiącego obecnie miejsce żerowiskowe tego gatunku ptaka, ale również obniży atrakcyjność łąk znajdujących się wokół planowanej inwestycji z uwagi na to, że orlik krzykliwy jest gatunkiem płochliwym i jego dystans jest duży. Wobec tego nie można wykluczyć, że realizacja planowanej inwestycji może wpłynąć na lokalne populacje orlika krzykliwego poprzez zmniejszenie areału jego żerowisk. Organ podkreślił, iż siedlisko przyrodnicze [...] - niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie występujące na działce nr [...], stanowi przedmiot ochrony Natura 2000 [...]. Według informacji zawartych w Poradniku ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny - łąki [...] stanowią optymalne siedlisko dla występowania gatunku stanowiącego przedmiot ochrony [...] - czerwończyka nieparka. W związku z tym planowana inwestycja może spowodować nie tylko utratę części płatów siedliska przyrodniczego [...], ale również wpłynąć negatywnie na gatunki powiązane siedliskowo z łąkami świeżymi użytkowanymi ekstensywnie. Słusznie zatem RGOŚ w [...] stwierdził, że nie można wiarygodnie uznać, ani też wykluczyć wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania na siedliska oraz gatunki stanowiące przedmiot ochrony obszarów Natura 2000 [...], [...]. Organ wskazał, że z dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu z oględzin działki przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014 r. , jak i z jego treści wynika, że na terenie planowanej inwestycji występuje siedlisko [...]. wskazujących na występowanie siedliska [...], będącego przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 [...].
Organ podkreślił, iż słusznie w swoim rozstrzygnięciu RDOŚ w [...] powołał się na informacje zawarte w Standardowym Formularzu Danych, jak i dane z inwentaryzacji [...] z 2007 r., znajdujące się w jego posiadaniu. Dokumenty te są źródłami informacji o tym jakie siedliska/gatunki są przedmiotem ochrony w danym obszarze Natura 2000 oraz jaki jest stan zachowania. Organ stwierdził, iż niezależnie od sposobu zagospodarowania działki [...] w przeszłości, obecnie wskutek prowadzonej od kilkunastu lat gospodarki ekstensywnej na jej terenie wykształciło się siedlisko przyrodnicze, będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...] – [...] - niżowe i górskie świeże łąki użytkowne ekstensywnie, które jest wykorzystywane jako miejsce żerowania przez orlika krzykliwego, będącego przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...].
Organ stwierdził, iż wbrew twierdzeniom skarżącej przedmiotowe przedsięwzięcie położone jest na zboczu [...], a nie na zboczu [...], przy czym nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem oba zbocza stanowią dogodne warunku siedliskowe dla gatunku orlika krzykliwego.
GDOŚ w odniesieniu do argumentacji skarżącej, że może ona zacząć intensywnie użytkować teren siedliska [...], tym samym zniechęcić ptaki do gniazdowania i żerowania, wskazał, takie działania mogą spowodować naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w myśl którego zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. W takich przypadkach ma zastosowanie art. 37 tej ustawy, stanowiący "Jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszaru znajdującego się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zostały podjęte bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub uzgodnienia lub decyzji, o których mowa w art. 35a, regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor właściwego urzędu morskiego, wydaje decyzję, w której nakazuje, w zależności od potrzeb, ich natychmiastowe wstrzymanie lub podjęcie niezbędnych działań zapobiegawczych lub działań naprawczych". Organ wskazał również, iż z art. 9 ust. 1 Prawa łowieckiego wynika zakaz poza polowaniami i odłowami, sprawdzianami pracy psów myśliwskich, a także szkoleniami ptaków łowczych i psów myśliwskich, organizowanymi przez Polski Związek Łowiecki - płoszenia zwierzyny (w tym dzików). Płoszenie gatunków chronionych, a także niszczenie ich siedlisk, takich jak m.in. orlika krzykliwego narusza przepisy prawa o ochronie gatunkowej, np. § 6 ust.1 pkt 7 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Za naruszenie tych przepisów grozi odpowiedzialność karna przewidziana w art. 127 pkt 1 lit. e) i w art. 131 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody.
Organ wyjaśnił, iż wprawdzie planowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 utst.1 pkt 1 i 2 ustawy OOŚ, to jednak nie oznacza, że nie podlega ono wymogom tej ustawy. Ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia odbywa się w ramach procedury określonej przepisami art. 96 - 103 rozdziału 5 Działu V ustawy OOŚ. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 może nałożyć regionalny dyrektor ochrony środowiska w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy, po uprzednim wydaniu przez wójta gminy zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy postanowienia o nałożeniu obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska odpowiednich dokumentów. W związku z tym organ I instancji, wbrew zarzutom zażalenia, nie naruszył art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.
W konstatacji GIOŚ stwierdził, iż organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu dokonał słusznej oceny przedmiotowej sprawy pod kątem zasadności odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy zagrody rolniczej na działce ew. nr [...], obręb [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. R. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zdaniem skarżącej organ II instancji nie wykazał, że budowa zagrody rolniczej będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody. Organ nie przeprowadził własnego postępowania, oparł się wyłącznie na ustaleniach organu I instancji, podtrzymał stanowisko organu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie nie można wykluczyć występowania znacząco negatywnego oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000. Zdaniem skarżącej organ błędnie przyjął, że budowa może wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, mimo wykazania przez nią, że budowa nie wpłynie znacząco negatywnie na wspominany obszar i mimo pozytywnej opinii w tej sprawie Wójta Gminy [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Według art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zagrody rolniczej na działce nr [...], obręb [...], gmina [...] położonej w graniach Parku Krajobrazowego [...] i w granicach dwóch obszarów Natura 2000 [...] i [...] , wydane na podstawie art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.).
Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Uzgodnienia następują w trybie art. 106 kpa. Do form ochrony przyrody, stosownie do treści art. 6 ust 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) zalicza się parki krajobrazowe i obszary Natura 2000.
Zaskarżonym postanowieniem Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podzielił stanowisko organu I instancji, że budowa zagrody rolniczej na nieruchomości skarżącej nie naruszy zakazów obowiązujących na obszarze Parku wprowadzonych uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2013 r. w sprawie Parku Krajobrazowego [...] ( Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. [...]). Tego stanowiska organu skarżąca nie kwestionuje. Natomiast nie zgadza się z organem odwoławczym, że realizacja planowanej inwestycji będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że planowane przedsięwzięcie, polegające na budowie zagrody rolniczej, obejmującej dwa budynki gospodarcze wraz z tarasami terenowymi, podjazdami i parkingami oraz miejscem do sortowania i składowania odpadów, może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 [...] i obszar Natura 2000 [...].
Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b u.o.p. obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty. Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy, w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego. W przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach, celem wyznaczenia takiego terenu jest ochrona populacji dziko występujących gatunków ptaków, utrzymanie i zagospodarowanie ich naturalnych siedlisk zgodnie z wymogami ekologicznymi, przywracanie zniszczonych biotopów oraz tworzenie biotopów. Głównym celem obszarów Natura 2000 jest wspieranie zrównoważonego rozwoju poprzez zachowanie różnorodności biologicznej, czyli świadome ukształtowanie relacji pomiędzy wzrostem gospodarczym, dbałością o środowisko, a zdrowiem człowieka. Prawidłowe funkcjonowanie obszarów Natura 2000 wymaga odpowiedniego strategicznego planowania przestrzennego, jak również właściwego zarządzania przedmiotami ochrony. Szczególnie istotne znaczenie dla tej formy ochrony prawnej przyrody ma prawidłowe lokalizowanie inwestycji budowlanych. Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, która mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną. Przedmiotowy obszar specjalnej ochrony Natura 2000, objęty jest ochroną właściwą dla tego obszaru na zasadach określonych w art. 33 ust. 1 i 2 u.o.p. Z przepisu tego wynika, iż zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34 u.o.p., podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:
pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub
wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Przepis ten zgodnie z jego ust. 2 stosuje się również do proponowanych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000. Z normy tej wynika, że ustawa o ochronie przyrody nie zawiera bezwzględnego zakazu zabudowy w obszarze Natura 2000, lecz zabrania lokalizacji inwestycji mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony.
W myśl art. 33 ust. 3 u.o.p., przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w u.u.i.ś.
Organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy dokonuje oceny, czy planowana inwestycja może w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych i w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki zwierząt, dla ochrony których został utworzony obszar Natura 2000.
W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił, stosując tzw. zasadę przezorności (art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), dlaczego inwestycja planowana w negatywny sposób wpłynęłaby na stan opisywanych siedlisk przyrodniczych i na gatunki zwierząt, dla ochrony których zostały utworzone oba wymienione obszary Natura 2000. Zajęte stanowisko w zaskarżonym postanowieniu jest wynikiem prawidłowo przeprowadzonej analizy sposobu zagospodarowania tych terenów (objęła ona w szczególności rozmieszczenie konkretnych zabudowań, ekstensywny sposób użytkowania łąk) z równoczesnym uwzględnieniem uwarunkowań przyrodniczych ze wskazaniem na wykształcenie się siedliska przyrodniczego - niżowe i górskie świeże łąki - będące przedmiotem celów ochrony obszaru Natura 2000 [...] – [...]. Organ wziął pod uwagę również to, że siedlisko to stanowi miejsce żerowania dla orlika krzykliwego, który wraz z innymi gatunkami ptaków wskazanymi w postanowieniu (np. derkacz, gąsiorek, jarzębatka, bocian biały) jest przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...].
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 pkt 1 u.o.p należy stwierdzić, że zastosowanie tego przepisu jest bezpośrednią konsekwencją obowiązywania zasady przezorności uregulowanej w art. 6 ust. 2 p.o.ś. W przypadku ochrony obszarów Natura 2000 wyrazem realizacji zasady przezorności jest szczególny rodzaj procedury oceny oddziaływania na środowisko uregulowanej w u.u.i.ś. W literaturze wyrażono pogląd, według którego "Istotą zasady przezorności jest więc przyjęcie iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je «na korzyść środowiska» a nie «na korzyść inwestycji»", (zob. Realizacja zasady przezorności na obszarach Natura 2000, [w:] A. Kaźmierska- Patrzyczna, M.A. Król (red.), Problemy wdrażania systemu Natura 2000 w Polsce, Szczecin-Łódź-Poznań 2013, s. 64). Organy obu instancji prawidłowo zastosowały zasadę przezorności. Według zasady przezorności, dopuszczalne jest ograniczenie bądź zakaz realizacji inwestycji budowlanej mogącej osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami, także w sytuacji, gdy ta możliwość nie została jeszcze w pełni, naukowymi metodami, dowiedziona i wykazana. Zasada przezorności w ochronie obszarów Natura 2000 oznacza, że należy zapobiegać wszelkim potencjalnym zagrożeniom dla tych obszarów poniżej poziomu, od którego należy już liczyć się z prawdopodobieństwem zaistnienia zagrożenia, wykorzystując w tym celu osiągnięcia techniki uwzględniając również zasadę proporcjonalności. W stosowaniu zasady przezorności w ochronie obszarów Natura 2000 istotne znaczenie ma zatem odsunięcie wszelkich potencjalnych zagrożeń, które pojawiają się poniżej poziomu, od którego występuje prawdopodobieństwo wystąpienia czynników, które mogą negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Zasada przezorności w przepisach prawa unijnego przewiduje zobowiązanie do takiego skonstruowania odpowiednich obowiązków ochronnych, które uwzględniałoby właśnie działania przezornościowe, czyli do odpowiedniego ukształtowania wewnętrznego ustawodawstwa ochronnego. Zasadę przezorności w ochronie obszarów Natura 2000 należy stosować, gdy istnieją wskazówki, że możliwe skutki spowodowane przez planowane przedsięwzięcie może posiadać niebezpieczny wpływ lub też może ono nie spełniać przewidywanego standardu ochrony obszarów Natura 2000. Obowiązywanie zasady przezorności jest możliwe w przypadku zaistnienia potencjalnego ryzyka związanego z realizacja planowanego przedsięwzięcia, nawet w sytuacji, kiedy to ryzyko nie może być w pełni udowodnione, udokumentowane lub jego skutki nie mogą być w pełni ustalone z uwagi na niewystarczający stan danych naukowych i wiedzy technicznej.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów administracji, że istnieje ryzyko znaczącego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji — zagospodarowania obszaru budynkami gospodarczym wraz infrastrukturą techniczną, na przedmioty ochrony obszarów Natura 2000 [...] i [...]. Wymaga podkreślenia, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób wnikliwy wykazał, iż planowana inwestycja według art. 33 ust. 1 u.o.p., nie może być zrealizowana ze względu na jej znaczący negatywny wpływ na populację orlika krzykliwego. Zasadnie organ wskazał, że realizacja inwestycji na terenach dotychczas niezabudowanych może w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 z uwzględnieniem celów jego ochrony. W myśl art. 2 ust. 1 u.o.p. - ochrona przyrody, polega na zachowaniu w zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, o których mowa w pkt 1-9. Wynika z tego, że ochrona przyrody co prawda musi się odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, lecz nie wyklucza jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć zasobów przyrody i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa. Podstawowym celem zrównoważonego rozwoju jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu wykorzystania nieruchomości na cele inwestycyjne, w którym zaspokajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom. Ochrona przyrody realizowana jest m.in. przez obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody, formami ochrony przyrody, a następnie opracowywanie i realizację planów ochrony dla obszarów podlegających ochronie prawnej oraz programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych. Zgodnie z przepisami dyrektywy Rady nr 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE. L. z 22 lipca 1992 r., nr 206, s. 7), obowiązkiem państw członkowskich jest podjęcie odpowiednich działań w celu uniknięcia na obszarach Natura 2000 pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków oraz niepokojenia gatunków, o ile to niepokojenie może mieć znaczenie dla celów dyrektywy. Zgodnie zaś z przepisami dyrektyw Unii Europejskiej dotyczących ochrony przyrody w zakresie stosowania zasady przezorności, cele ochrony obszaru Natura 2000 należy traktować priorytetowo. Na obszarach Natura 2000 kraje członkowskie Unii Europejskiej powinny podjąć wszelkie działania zmierzające do "uniknięcia zanieczyszczenia lub pogorszenia się stanu siedlisk lub jakichkolwiek zaburzeń w ich środowisku, wpływających na ptaki.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło