IV SA/Wa 1475/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi L. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania L. F. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] maja 2010 r. orzekającą o odmowie wymeldowania U. P. z miejsca pobytu czasowego w m. N. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: L. F. wystąpiła z wnioskiem do Wójta Gminy C. o wymeldowanie U. P. z miejsca pobytu czasowego w m. N. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że jako współwłaścicielka domu nie wyraża zgody na zameldowanie U. P. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wójt Gminy C. orzekł o odmowie wymeldowania U. P. z przedmiotowego lokalu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła L. F. Badając zasadność wniesionego odwołania Wojewoda [...] wskazał, że stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji, gdy postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli wtedy gdy istniały już podstawy do jego umorzenia przez ten organ. Jednocześnie art. 105 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Ze względu na wątpliwości dotyczące faktu, czy wnioskodawczyni mogła skutecznie występować z wnioskiem o wymeldowanie osoby z przedmiotowego lokalu, organ odwoławczy wystąpił do Wójta Gminy C. o potwierdzenie tytułu prawnego L. F. do lokalu. L. F. wyjaśniła, że nie dysponuje tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Wojewoda [...] wskazał, że stosownie do treści art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że wnioskodawczyni nie mając interesu prawnego nie może być stroną w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Wojewody organ pierwszej instancji wszczynając postępowanie powinien sprawdzić czy L. F. posiada status strony w przedmiotowym postępowaniu. Skoro skarżąca nie była w stanie przedstawić dokumentu potwierdzającego jej tytuł prawny do lokalu, wobec bezprzedmiotowości postępowania organu pierwszej instancji Wojewoda [...] uchylił decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] maja 2010 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Skargę na decyzję Wojewody [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. F. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 28 kpa poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie mogła być stroną postępowania ze względu na brak interesu prawnego. Wskazując na powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że choć nie jest w stanie wykazać tytułu prawnego do lokalu, to nie oznacza, że go nie posiada. Obecnie przed Sądem Rejonowym w P. toczy się sprawa o podział majątku dorobkowego małżonków F. Zdaniem skarżącej przedmiotowy budynek jest nakładem z majątku wspólnego na majątek odrębny A. F. (działka). Skarżąca podniosła, że Wojewoda [...] nie wziął pod uwagę okoliczności dowodzących, że U. P. nie zamieszkuje w B., a jej meldunek ma charakter fikcyjny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Definicję strony postępowania zawiera przepis art. 28 kpa który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu z względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r. sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994, nr 10, poz. 199). Należy podkreślić, iż organ jest zobowiązany do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Art. 61 kpa wyznacza bowiem granice skargowości. Oznacza to, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tyko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 599/99). Jak stanowi o tym art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2006 r.: Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.) decyzję w sprawie wymeldowania określonej osoby z miejsca pobytu stałego wydaje terenowy organ administracji państwowej na wniosek strony lub z urzędu. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymeldowanie U. P. złożyła osoba, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. W chwili złożenia wniosku L. F. nie była właścicielem budynku w B., a więc nie miała interesu prawnego, ani obowiązku w zakresie wymeldowania U. P. Słusznego rozstrzygnięcia dokonał więc Wojewoda [...] ponieważ w przypadku, gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, iż podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Zakamycze 2000 r., s. 579). Jeżeli ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym, a postępowanie przed organem pierwszej instancji nie powinno być w ogóle z tej przyczyny wszczęte - umorzenie postępowania powinno nastąpić na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. w zw. z art. 105 § 1 kpa a decyzja organu I instancji podlega uchyleniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2008 r., II OSK 1058/07, Lex 508475) . Mając powyższe okoliczności na względzie – na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.