IV SA/Wa 1477/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 października 2016 r. w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2015 r. oddalił skargę K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono mu 21 grudnia 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 141 akt sprawy). Skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej, wobec tego wyrok ten stał się prawomocny w dniu 21 stycznia 2016 r. W dniu 26 stycznia 2016 r. (data stempla pocztowego) J. K. – uczestniczka postępowania - złożyła wniosek o przyznanie w przedmiotowej sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. referendarz sądowy oddalił wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 24 marca 2016 r. J. K. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. oddalił wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na postanowienie to J. K. złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W zażaleniu wniosła min. o potraktowanie twierdzeń zawartych w sprzeciwie na postanowienie referendarza sądowego jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 października 2015 r. Pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku poprzez złożenie przedmiotowego wniosku. J. K. złożyła przedmiotowy wniosek we wskazanym przez Sąd terminie. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że merytoryczne rozpoznanie – w świetle przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) braku winy w uchybieniu terminu – wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Powinien on bowiem spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – stosownie do art. 88 tej ustawy – spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlegać będzie odrzuceniu. Wymogi warunkujące dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ujęto w art. 86 i art. 87 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 87 § 1 omawianej ustawy wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia. Wniosek o przywrócenie terminu będzie wnioskiem spóźnionym w sytuacji, gdy został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 powołanej ustawy, przy czym termin ten jest liczony od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona postępowania sądowoadministracyjnego dowiedziała się o uchybieniu terminu [zob. R. Hauser (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, s. 458]. Zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w powołanym art. 87 § 1 ustawy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, np. w przypadku choroby od jej zakończenia. Przy czym, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu, sąd nie musi określić dokładnej daty dziennej ustania przyczyny jego uchybienia. Ważne, aby ustalił, że przyczyna uchybienia terminu ustała wcześniej, niż na siedem dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do jej dokonania [zob. R. Hauser (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, s. 459 i powołane tam orzecznictwo]. Wnioskodawczyni jako przyczynę uchybienia terminu podała, iż jako osoba w podeszłym wieku, nie posiadająca wiedzy prawniczej, nie zrozumiała pouczenia Sądu o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przez stronę postępowania, która ma zamiar wnieść od wyroku skargę kasacyjną. Według niej nie było potrzeby składania przez nią wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż taki wniosek złożył jej brat – skarżący i doręczono mu uzasadnienie wyroku. Przy takiej argumentacji strony wniosek podlega odrzuceniu. J. K. jako uczestnik postępowania została zawiadomiona o terminie rozprawy. Zawiadomienie odebrała osobiście w dniu 15 września 2016 r. (k-81 akt sądowych). W zawiadomieniu Sąd szczegółowo pouczył uczestniczkę postępowania o trybie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oraz konsekwencjach nie złożenia tego wniosku w terminie. W pkt. 3 pouczenia Sąd pouczył, iż "zgłoszenie wniosku o uzasadnienie wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji." Wnioskodawczyni miała to wyraźnie napisane oraz dysponowała czasem na ewentualne wyjaśnienie swoich wątpliwości. Zarówno na terminie rozprawy w dniu 29 września 2015 r. jak i w dniu głoszenia wyroku 6 października 2015 r. J. K. była obecna. Sąd pouczył wtedy ponownie o trybie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji, a co za tym idzie o sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wobec nie wniesienia skargi kasacyjnej przez skarżącego, który jako jedyny w sprawie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wyrok z dniem 21 grudnia 2016 r. uprawomocnił się. J. K. w dniu 27 stycznia 2016 r. złożyła wniosek o prawo pomocy, który postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 marca 2016 r został oddalony. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy wyjaśnił, iż postępowanie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem sądu, co oznacza że nie przysługują od niego żadne środki odwoławcze. Następnie wnioskodawczyni złożyła sprzeciw na postanowienie referendarza, w którym wyjaśniła, iż uważała że nie istnieje potrzeba składania wniosku o uzasadnienie wyroku, gdyż taki wniosek został już złożony przez skarżącego, który jest jej bratem. Sąd postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r oddalił wniosek skarżącej o prawo pomocy. W uzasadnieniu stwierdził, iż wnioskodawczyni "nie podała jakichkolwiek przyczyn, które uniemożliwiłyby jej złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przewidzianym do tego terminie ani nie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku." Następnie J. K. złożyła zażalenie na postanowienie Sądu. Ponownie podniosła, iż ze względu na swój podeszły wiek i brak wykształcenia prawniczego nie zrozumiała procedury oraz wniosła w razie wątpliwości o potraktowanie sprzeciwu na postanowienie referendarza jako wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Sądu J. K. uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wnioskodawczyni postanowieniem referendarza dowiedziała się o braku możliwości zaskarżenia wyroku, gdyż po pierwsze wyrok ten był już prawomocny, a po drugie nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku. Ponadto Sąd w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 kwietnia 2016 r. niejako pouczył ją o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku, czego konsekwencją było stwierdzenie w zażaleniu na to postanowienie, by potraktować sprzeciw na postanowienie referendarza jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu J. K. została szczegółowo pouczana o trybie składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zarówno w zawiadomieniu o terminie rozprawy i podczas ogłaszania wyroku. Jednak za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku, Sąd uznał dzień doręczenia postanowienia referendarza z dnia 3 marca 2016 r.(doręczone 17 marca 2016r.), gdyż zakładając nawet, że nie zrozumiała pouczeń sądu, wtedy dowiedziała się wprost, iż wyrok jest prawomocny i nie przysługują od niego żadne środki odwoławcze. A zatem skoro wniosek o przywrócenie terminu złożyła dopiero w zażaleniu z dnia 9 maja 2016 r. na postanowienie Sądu jest on wyraźnie spóźniony, gdyż od dnia doręczenia postanowienia referendarza do dnia złożenia zażalenia na postanowienie sądu upłynęło prawie półtora miesiąca. Jednocześnie wyjaśnić należy, że Sąd odrzucając jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu, nie ocenia przesłanek uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.