IV SA/Wa 1477/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 października 2015 r. w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 6 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2015 r. oddalił skargę K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono mu 21 grudnia 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 141 akt sprawy). Skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej, wobec tego wyrok ten stał się prawomocny w dniu 21 stycznia 2016 r. W dniu 26 stycznia 2016 r. (data stempla pocztowego) J. K. – uczestniczka postępowania - złożyła wniosek o przyznanie w przedmiotowej sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. referendarz sądowy oddalił wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 24 marca 2016 r. J. K. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. oddalił wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na postanowienie to J. K. złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W zażaleniu wniosła min. o potraktowanie twierdzeń zawartych w sprzeciwie na postanowienie referendarza sądowego jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 października 2015 r. Pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku poprzez złożenie przedmiotowego wniosku. J. K. złożyła przedmiotowy wniosek we wskazanym przez Sąd terminie. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r. Sąd odrzucił wniosek J. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jako złożony z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. Sąd ustanowił dla J. K. adwokata z urzędu. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik- adw. M. K. w dniu 4 stycznia 2017 r. stawił się w Sądzie, celem zapoznania się z aktami sprawy. Natomiast dnia 5 stycznia 2017 r., nadał w Urzędzie Pocztowym, przesyłkę zawierającą wniosek o uzasadnienie wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. Należy mieć na uwadze, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowieniu WSA w Warszawie z 21 lutego 2006 r., I SAB/Wa 78/2005, Lex nr 192260). Powyższe oznacza, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Konieczne jest zatem wskazanie we wniosku o przywrócenie terminu takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie wnioskodawcy, a uniemożliwiło dopełnienie mu czynności procesowej w terminie. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik J. K. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik zachował przy tym wymogi formalne umożliwiające jego merytoryczne rozpoznanie. Wniosek złożony został w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu czyli od dnia kiedy zapoznał się z aktami sprawy. Z adnotacji w aktach sądowych wynika, iż pełnomocnik J.K. zapoznał się z aktami sprawy w dniu 4 stycznia 2017 r., natomiast przedmiotowe wnioski nadał w Urzędzie Pocztowym w dniu 5 stycznia 2017 r., co czyni je dopuszczalnymi. Wskazaną przez pełnomocnika strony okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi brak wiedzy prawniczej oraz doświadczenia w działaniu przed sądem J.K., a co za tym idzie niemożność zrozumienia pouczeń sądu co do sposobu wnoszenia środków odwoławczych. Zdaniem Sądu wniosek uczestniczki postępowania należało uwzględnić. Przytoczone przez stronę okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sąd uznał za uprawdopodobnione. Wobec powyższego zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji