IV SA/Wa 1482/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-06

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która otrzymuje niską emeryturę i korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika procesowego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej miesięczny dochód netto w wysokości 870 zł nie pozwala na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania ani kosztów postępowania sądowego. Fakt korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej, przyznanych po ocenie jej sytuacji materialnej, potwierdza jej trudną sytuację finansową, analogiczną do kryteriów stosowanych przy przyznawaniu prawa pomocy.
Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 870,32 zł netto miesięcznie, jest inwalidką II grupy i korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej dochody, wydatki oraz otrzymane zasiłki celowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano B. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia przyznać B. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. B. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego - radcy prawnego lub adwokata, w postępowaniu wszczętym skargą wniesioną przez nią na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany przeznaczenia działki. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w mieszkaniu o pow. 52 m2 i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1020 zł miesięcznie brutto (870,32 zł netto). Wysokość otrzymywanego świadczenia B. K. udokumentowała załączoną do wniosku kopią decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2009 r. o waloryzacji emerytury. Oświadczyła ponadto, że jest właścicielką działki rolno – leśnej (1,8408 ha), leśnej (1,79 ha) oraz niezabudowanej działki rolnej o pow. 0,26 ha. Wyjaśniła również, że na koncie w [...] Banku posiada oszczędności w kwocie 10,07 USD. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła zaś, że jest osobą samotną, inwalidką II grupy, która nie byłaby w stanie przeżyć bez stałej pomocy z opieki społecznej, a także – w "krytycznych sytuacjach" – bez wsparcia ze strony dalszej rodziny. Oświadczyła, że prawie połowę emerytury przeznacza na opłaty czynszowe, zaś trudna sytuacja finansowa nie pozwala jej na leczenie wszystkich schorzeń. Do złożonego wniosku strona dołączyła: 1) kopie decyzji Prezydenta [...] na mocy których przyznano jej w lutym, kwietniu i czerwcu 2009 r. specjalny zasiłek celowy w kwotach – odpowiednio: 476 zł, 477 zł i 424 zł z przeznaczeniem na zakup energii, gazu, odzieży, środków czystości, 2) kopie dowodów wpłaty należności z tytułu podatku leśnego za 2009 r., 3) kopię dowodu wpłaty na rzecz wspólnoty mieszkaniowej kwoty 271,18 zł tytułem opłat eksploatacyjnych i zaliczki remontowej za wrzesień 2009 r., 4) kopię faktury VAT z 4 września 2009 r. za telefon w wysokości 84,52 zł, 5) kopię faktury VAT z 1 lipca 2009 r. za abonament telewizyjny w wysokości 79,71 zł, a ponadto zaświadczenie z zakładowej przychodni lekarskiej z dnia [...] lipca 2009 r. oraz wyciągi z rachunków bankowych. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Z dyspozycji art. 243 § 1, oraz art. 245 §§ 1-3 p.p.s.a. wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony, złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika procesowego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku oraz wynikających z załączonych do niego dokumentów uzasadnia przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy bowiem stwierdzić, że stały dochód, którym strona dysponuje, tj. 870 zł miesięcznie (netto) nie tylko nie pozwala na poczynienie oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika procesowego z wyboru, ale nie wystarcza nawet na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania się skarżącej. Powyższe sprawia, że na pokrycie części wydatków niezbędnych do utrzymania się (energia, gaz czy zakup odzieży) skarżąca otrzymuje środki z pomocy społecznej. Ośrodki pomocy społecznej wszechstronnie oceniają zaś sytuację materialną osoby ubiegającej się o świadczenia przyznawane z budżetu państwa, stosując kryteria podobne do tych przyjmowanych na gruncie p.p.s.a. do przyznania prawa pomocy. Skoro zatem właściwy organ uznał, że sytuacja bytowa skarżącej uzasadnia udzielenie jej wsparcia finansowego poprzez przyznanie prawa do korzystania ze świadczeń opieki socjalnej, bowiem wnioskodawczyni nie posiada wystarczających środków na swoje utrzymanie, to rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy kondycję finansową wnioskodawczyni należało ocenić podobnie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło