IV SA/Wa 1486/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-20
Skład orzekający: Alina Balicka, Łukasz Krzycki, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego, utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie uzgodnienia wymagań higienicznych i zdrowotnych dla przedsięwzięcia polegającego na modernizacji i rozbudowie oczyszczalni ścieków, zostało wydane z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Postępowanie uzgodnieniowe w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych dla przedsięwzięcia realizowanego w ramach procedury oceny oddziaływania na środowisko zostało przeprowadzone prawidłowo. Organ uzgadniający rozstrzygał w granicach swojej kompetencji, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym na raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a zarzuty strony skarżącej dotyczące wadliwości raportu, błędnych szacunków czy pominięcia kumulacji oddziaływań nie znalazły potwierdzenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "N." zaskarżyło postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie o uzgodnieniu wymagań higienicznych i zdrowotnych dla modernizacji i rozbudowy oczyszczalni ścieków. Stowarzyszenie zarzuciło m.in. wadliwą ocenę oddziaływania na środowisko, pominięcie kumulacji uciążliwości, błędne szacunki ilości ścieków deszczowych oraz naruszenie przepisów dotyczących obszarów "Natura 2000". Główny Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia "N." na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) maja 2007 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia - oddala skargę -
Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Główny Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie uzgodnienia, w ramach postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia (zwanej dalej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach) polegającego na modernizacji i rozbudowie oczyszczalni ścieków "[...]" zlokalizowanej w W. przy ul. [...] Uzgodnienia dokonywano w myśl art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.).
Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego wynika, iż brak jest przeszkód dla dokonania uzgodnienia poprzedzającego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów zawartych w zażaleniu, organ administracji przywołał następujące okoliczności:
- w sporządzonej dla potrzeb postępowania dokumentacji - raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - omówiono we wskazanych częściach oddziaływanie planowanej inwestycji (m.in. na etapie budowy i eksploatacji oddziaływanie na jakość powietrza, na etapie budowy na klimat akustyczny, gospodarkę odpadami i oddziaływanie na wody powierzchniowe a także krajobraz ukształtowanie terenu faunę i florę), dane do obliczeń oraz ich wyliczenia zawarte są w załącznikach do raportu,
- użycie przez organ administracji przy określeniu warunków realizacji przedsięwzięcia sformułowania pora dzienna i nocna było zasadne, gdyż są one normatywnie definiowane,
- kwestie nadzoru społeczeństwa nad wynikami monitorigu przedsięwzięcia pozostają poza zakresem kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
- do obliczeń zostały przyjęte parametry do emisji najbardziej niekorzystne dla środowiska (na podstawie danych dostarczonych przez wykonawców i inwestora), stąd wyliczenia symulacyjne wykazują wyniki gorsze niż będą występowały w rzeczywistości,
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
poprawność wykonanych szacunków zostanie zweryfikowane na etapie sporządzenia raportu porealizacyjnego,
- szczegółowe dane dotyczące urządzeń i ich wydajności znajdą się w projekcie budowlanym, niezasadny jest zarzut, iż błędnie przeliczono ilość planowanych do spalenia osadów na wydajność cieplną pieców; głównym zadaniem pieców będzie utylizacja osadów nie zaś produkcja energii, założono jedynie nieznaczne podsuszanie osadów, w minimalnym stopniu jaki umożliwi ich spalenie w palenisku fluidalnym, które może spalać paliwa o najniższej wartości opałowej; podsuszenie ma gwarantować jedynie by proces spalania był autotermiczny,
- prawidłowo w raporcie oszacowano ilość ścieków opadowych trafiających do oczyszczalni, natomiast szacunki przedstawione przez wnoszących zażalenie są wadliwe bowiem przyjęto, iż do oczyszczalni dostaną się ścieki z 67% powierzchni miasta (ok. 120 km2), natomiast znaczna cześć z tych ścieków trafia do innych odbiorników niż kanalizacja (wskazano przykładowe kanały potoki i rowy oraz infiltracje wód przez szczególne urządzenia jak nieszczelne rowy przydrożne, studnie i zbiorniki chłonne, drenaż rozsączający, odparowywanie zatrzymanych wód); zgodnie z przyjętymi założeniami polityki Miasta wody deszczowe będą zagospodarowywane w miejscu ich powstania nie zaś odprowadzane, realizowane też będą przedsięwzięcia w zakresie budowy kanalizacji rozdzielnej (odrębne odprowadzanie wód deszczowych, które nie będą trafiać do oczyszczalni); włącznie z wprowadzeniem bodźców ekonomicznych przewidywane jest zmniejszenie ilości ścieków deszczowych trafiających do oczyszczalni; skoro skarżący w obliczeniach dwukrotnie zawyżyli wielkość zlewni, z której będą trafiać ścieki oraz nie uwzględnili, iż cześć z nich nie trafi do oczyszczalni, podnoszone zarzuty odnośnie błędnego ustalenia ilości ścieków deszczowych są niezasadne (szacunek przyjęty w raporcie jest prawidłowy),
- przyjęty wariant realizacji oczyszczalni jest optymalny i nie
spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów oddziaływania na środowisko (m.in. tzw. poziomów odniesienia), nie będzie także znacząco oddziaływać na obszary "Natura 2000"
- ścieki będą oczyszczane w stopniu wymaganym stosownymi przepisami prawa polskiego i dyrektyw UE,
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
W skardze na postanowienie Ministra Środowiska, uczestniczące na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, Stowarzyszenie "N " podniosło następujące zarzuty, żądając uchylenia zaskarżonego aktu:
- wadliwie dokonano oceny oddziaływania na środowisko jedynie przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji oczyszczalni [...] wraz z kolektorem odprowadzającym ścieki, bowiem inwestycja w tym zakresie jest jedynie częścią większego przedsięwzięcia - przebudowy systemu kanalizacyjnego W. wiążącego się ze skierowaniem ścieków z [...] W. na teren oczyszczalni [...] (naruszenie art. 46 ust. 2a ustawy - Prawo ochrony środowiska); pominięto przez to m.in. kwestie nakładania uciążliwości na etapie realizacja dwu przedsięwzięć na tym samym terenie ([...] B.), pominięto także kumulacje uciążliwości zapachowych (z komór rozprężnych i przepompowni oraz osadników i innych elementów oczyszczalni [...]) w tym z innych kolektorów, które są przebudowywane w okolicy oczyszczalni (B., D, np. przy ul.[...]), kwestię tę pominięto także analizując oddziaływanie na obszar "Natura 2000",
- przeprowadzenie analizy oddziaływania dla części przedsięwzięcia jest sprzeczne z systemem pozwoleń zintegrowanych - pomija się istotną kwestii analizy całości oddziaływania,
- wskazano, iż brak jest podstaw prawnych aby postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy oczyszczalni oraz przebudowy sieci kanalizacyjnej prowadziły dwa różne organy (burmistrz [...]i Prezydent),
- sporządzony raport nie jest miarodajny, nie ma bowiem projektu inwestycji, dane przyjmowane do obliczeń w poprzednich raportach były zróżnicowane, nie ma danych opartych na systematycznych badaniach np. odnośnie ścieków surowych, które będą dopływać do oczyszczalni,
- zostały naruszone przepisy dotyczące ochrony obszarów "Natura 2000" oraz przepisy regulujące funkcjonowanie[...] Obszaru Krajobrazu Chronionego;
- dopuszczając lokalizację kolektora do zrzutu ścieków w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu pominięto
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
- zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz lokalizacji obiektów w odległości mniej niż 10 m. od linii brzegu, czym naruszono przepisy rozporządzenia o utworzeniu tego obszaru, stanowiącego samoistny zakaz realizacji przedsięwzięć,
- wadliwie oceniono ilość ścieków deszczowych, jakie trafią do oczyszczalni: zaprezentowano w tym zakresie zweryfikowaną własną metodykę dokonania obliczeń oraz wskazano, iż z jej zastosowaniem szacowana ilość ścieków deszczowych będzie dwa razy większa (ponad 1 min. m3/d) niż przyjęta w raporcie (nieco ponad pół min. m3/d); nieuprawnione jest wskazywanie na planowaną budowę przelewów burzowych skoro, dopuszczalne jest ich wykorzystanie najwyżej 10 razy do roku,
- analiza alternatywnych lokalizacji oczyszczalni nie została przeprowadzona w raporcie rzetelnie, bezpodstawnie odstąpiono od realizacji oczyszczalni w północnej części W. (rejon [...] lub[...] ), która jest mniej intensywnie zurbanizowana niż tereny przyległe do istniejącej oczyszczalni [...] (wskazano, iż wszystkie uciążliwości będą dotyczyć mieszkańców jednego rejonu miasta), przetłaczanie znacznej ilości ścieków na proponowane odległości nie jest ekonomicznie uzasadnione, budowa jednej oczyszczalni zbiorczej zamiast kilku odrębnych stanowi poważne zagrożenie w przypadku wystąpienia awarii: nie analizując innych wariantów lokalizacji przedsięwzięcia naruszono wymaganie analizy rozwiązań alternatywnych,
- naruszono przepisy prawa wspólnotowego zarówno dotyczące oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko - dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.Urz. UE wyd. spec. 15/t.l s.248 ze zm.) jak i dotyczące zasad ochrony obszarów "Natura 2000" - dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.Urz. UE wyd. spec. 15/Ł2 s.102 ze zm.).
Wniesiono również dalej idący wniosek - o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, wskazując, iż ponieważ
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
zostało ono wydane z naruszeniem norm prawnych z zakresu ochrony środowiska jest ono nieważne z mocy art. 11 ustawy - Prawo ochrony środowiska.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podniesiono też, iż, w ocenie organu, także wskazane w skardze szacunki odnośnie ilości ścieków deszczowych, jakie będą trafiać do oczyszczalni, są nieprawidłowe.
Uczestnik postępowania, Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji W.S.A. (wnioskodawca) w piśmie procesowym (k.59-61) wniosło o oddalenie skargi i podzieliło generalnie argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd oddalił skargę, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w zakresie uzasadniającym jego uchylenie.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w ramach procedury ocen oddziaływania na środowisko, która kończy się wydaniem końcowego rozstrzygnięcia - decyzji administracyjnej o środowiskowych uwarunkowaniach - przez organ właściwy w sprawie (w tym przypadku Prezydenta Miasta - art. 46a ust 7 pkt 4 ustawy -Prawo ochrony środowiska). Zostało ono wydane w ramach postępowania, które kończy się rozstrzygnięciem kwestii enumeratywnie wymienionych w ustawach. Zostały one wskazane w art. 56 ust. 2 i 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska. W toku procedury ocen wymagane są uzgodnienia dokonywane m.in. z organem wyspecjalizowanym w sprawach higeniczno-sanitarnych - w rozpatrywanym przypadku Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym (art. 48 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska). Przepisy nie określają szczegółowo, co ma być przedmiotem uzgodnienia, w szczególności nie wynika z ich treści, aby miał być nim projekt decyzji. W tej sytuacji, organ uzgadniający rozstrzyga kierując się ogólnie zakresem swojej kompetencji oraz informacjami zawartymi we wniosku inwestora (art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska) oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności informacjami zawartymi w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 48 ust. 3 pkt 2
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
wskazanej ustawy) oraz innymi opracowaniami i dokumentami czy analizami, o ile zostaną zgromadzone lub sporządzone dla celu postępowania.
W rozpoznawanej sprawie dla potrzeb postępowania został sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z jego treści wynika, iż przy spełnieniu proponowanych przez inwestora warunków technicznych realizacja przedsięwzięcia nie będzie prowadzić do naruszenia wymagań higieniczno- sanitarnych w zakresie oddziaływania na zdrowie i życie ludzi.
Sporządzony przez inwestora raport nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 K.p.a., nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W związku z tym, zawarte w raporcie stwierdzenia odnośnie faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.). W sytuacji gdy organ prowadzący postępowanie uzna, iż zachodzi potrzeba odnośnie weryfikacji danych zawartych w raporcie w określonym zakresie, powinien podjąć stosowne działania w tym celu (art. 77 § 1 K.p.a.). Jednocześnie trzeba wykluczyć takie rozumienie przepisów, iż pomimo nałożenia przez prawodawcę obowiązku sporządzenia odnośnej dokumentacji przez inwestora, rolą organu orzekającego w sprawie jest ponowne przeprowadzenie pełnej analizy na podstawie równolegle gromadzonych przez siebie danych, co byłoby niezbędnym warunkiem pełnej merytorycznej analizy treści raportu i wynikających z niego wniosków. Jak wskazano, zakres weryfikacji informacji zawartych w raporcie przez organ prowadzący postępowanie musi być adekwatny do okoliczności sprawy takich jak m.in. ocena fachowości opracowania, jego szczegółowości, potwierdzonych urzędowo kwalifikacji autorów raportu (stopnie, tytuły naukowe, uprawnienia rzeczoznawcy itp.), stopnia skomplikowania sprawy oraz zakresu kwestionowania przez uczestników postępowania przedłożonych danych. Organ administracji musi mieć w tym kontekście na względzie zarówno obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i 77 K.p.a.) jak i obowiązek uwzględnienia zasady ekonomii postępowania (art. 12 K.p.a.). Analiza określonych kwestii zawartych w raporcie znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zakres szczegółowości tej analizy musi być adekwatny m.in. do zakresu i stopnia skonkretyzowania poszczególnych zarzutów odnośnie treści raportu, o ile zostaną one podniesione w trakcie postępowania.
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
W rozpoznawanej sprawie organ administracji I. instancji dokonał uzgodnienia zawierając katalog warunków, które muszą zostać uwzględnione przez organ określający środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje przedsięwzięcia. Organ odwoławczy utrzymał to orzeczenie w mocy a równocześnie ustosunkował się do zarzutów skonkretyzowanych w toku postępowania przez stowarzyszenie "N ", odnośnie kwestii merytorycznych, związanych z dokonaną w raporcie oceną oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
W tym kontekście niezasadne są zarzuty skargi odnośnie orzeczenia w sprawie bez właściwego jej wyjaśnienia. W szczególności nie może prowadzić do skutecznego zakwestionowania orzeczenia zarzut, iż dane dotyczące oddziaływania przedsięwzięcia przyjęte w raporcie są wadliwe. Twierdzenie to strona skarżąca wywodzi z faktu, iż w kolejno sporządzanych raportach dane były różne. Jednocześnie jednak strona potwierdza, iż nie była sprecyzowana, a więc mogła ulegać zmianom, koncepcja realizacji oczyszczalni. W tym kontekście przedwczesne byłoby domniemanie, iż dane istotnie są wadliwe. Jednocześnie strona nie sprecyzowała na czym oparto takie twierdzenia (poza ogólnym wskazaniem, iż dane te są rozbieżne z przyjmowanymi w poprzednich opracowaniach). W tej sytuacji organ administracji nie był zobligowany do prowadzenia szerszego postępowania wyjaśniającego odnośnie tego problemu niż znalazło to wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia (ocena przez organ administracji przyjętych danych).
Nie znalazł jednocześnie potwierdzenia bardziej szczegółowo sprecyzowany zarzut, iż nie ustalono parametrów ścieków surowych jakie będą dopływać do oczyszczalni. Opisując te parametry w raporcie, oparto się na wynikach badań ścieków odprowadzanych aktualnie do wód, a które mają być skierowane do oczyszczenia (str. 53-54 raportu, w tym przypis nr 9). Nie został także wystarczająco uzasadniony zarzut błędnego ustalenia w raporcie ilości odprowadzanych ścieków deszczowych. Organ administracji w zaskarżonym orzeczeniu szczegółowo odniósł się do kwestii szacunku tych ścieków wskazując przyczyny, dla których obliczenia strony skarżącej są wadliwe - w ocenie organu większa ilość ścieków z terenów generalnie skanalizowanych trafia do innych odbiorników niż kanalizacja (rowy kanały) bądź jest wchłaniana do ziemi. Samo przedstawienie w skardze kolejnych obliczeń, których wyniki odbiegają od przyjętych w dokumentacji sprawy nie może przesądzać, iż szacunki przyjęte w
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
raporcie sporządzonym przez osoby kwalifikujące się określoną wiedzą i umiejętnościami były wadliwe. Stosując zasadę swobodnej oceny dowodów organ administracji mógł oprzeć się na dokumentacji specjalistycznej sporządzonej przez osoby o określonym wykształceniu, o ile podzielał wyrażone w niej poglądy, a strona przeciwna nie przedłożyła w trakcie postępowania administracyjnego dowodów, których wiarygodność byłaby porównywalna (analizy, dokumentacje sporządzone przez osoby o stosownych kwalifikacjach). W takim przypadku przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, w myśl art. 84 § 1 K.p.a, jako warunek uznania, iż sprawa została właściwie wyjaśniona, nie było konieczne, uwzględniając zasadę ekonomii postępowania (art. 12 K.p.a.).
Nie trafny jest zarzut, iż sporządzona dokumentacja jest wadliwa gdyż brak było wszystkich danych odnośnie ostatecznych rozwiązań technicznych, jakie mają być zastosowane w zmodernizowanej oczyszczalni (brak projektów itp.). Trzeba podkreślić, iż prawodawca umiejscawiając procedurę ocen oddziaływania na środowisko na etapie poprzedzającym uzyskanie pozwolenia na budowę, przesądził iż sporządzenie projektu budowlanego określającego konkretne rozwiązania techniczne nie jest niezbędne. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, o ile stosowna analiza wykaże, iż przy zastosowaniu właściwych rozwiązań realizacja przedsięwzięcia jest możliwa, określa warunki, jakie musi zachować inwestor aby inwestycja określonego rodzaju mogła zostać zrealizowana (art. 56 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska).
Nie zasadny jest zarzut odnośnie wadliwej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w kontekście przeprowadzenia postępowania wyłącznie dla przedsięwzięcia stanowiącego fragment szerszego zamierzenia. Bowiem z treści sporządzonego dla potrzeb postępowania raportu wynika, iż jego autorzy uwzględniali budowę oczyszczalni wraz z kolektorem spustowym jako fragment projektu generalnej przebudowy sieci kanalizacyjnej na terenie aglomeracji (patrz np. str. XVI raportu). Generalnie należy stwierdzić, iż realizacja inwestycji o charakterze infrastrukturalnym, o ile realizowana jest jako odrębne zadania nie wymaga objęcia jednym rozstrzygnięciem w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań (pewne rygory w tym zakresie wyrażono jedynie w niedotyczącym przedmiotowo niniejszego przedsięwzięcia art. 46 ust. la ustawy - Prawo ochrony środowiska). Takie rozumienie obowiązujących regulacji wynika wprost z ich brzmienia (patrz ogólna definicja przedsięwzięcia - art. 46 ust. 2
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
Prawo ochrony środowiska). Trzeba zważyć, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza wydanie konkretnego rozstrzygnięcia indywidualnego w sprawie (art. 46 ust. 4 pkt la-9 ustawy - Prawo ochrony środowiska). Zakres decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinien być więc dostosowany do przedmiotu orzekania w kolejnym postępowaniu. W sytuacji, gdy z uzasadnionych powodów, stosowne dokumentacje sporządzane są dla poszczególnych przedsięwzięć stanowiących cześć dużego zamierzenia, np. na etapie ubiegania o uzyskanie pozwolenia na budowę, środowiskowe uwarunkowania mogą być określane także dla odnośnych przedsięwzięć, stanowiących etapy zamierzenia. Określa się bowiem w nich konkretne warunki, które muszą być uwzględnione przez organ orzekający w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Trzeba podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie całość zamierzenia, poza modernizacją i przebudową oczyszczalni, dotyczy przebudowy ponad 10 km. sieci kanalizacyjnej w aglomeracji.
Odrębną kwestią od określenia, co stanowi w konkretnej sprawie przedsięwzięcie, dla którego są ustalane środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, jest zagadnienie właściwej kwalifikacji przedsięwzięcia i pełnej oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Dokonując tej oceny, o ile przedsięwzięcie z uwagi na swój charakter ma stanowić część planów inwestycyjnych, należy uwzględnić oddziaływanie na środowisko całego zamierzenia. Bowiem w innym przypadku nie możliwa jest prawidłowa ocena skutków dla środowiska, jakie wywrze przedsięwzięcie objęte konkretną decyzją (pominięcie zjawiska kumulacji przewidywanych oddziaływań). W tej sytuacji nie trafne jest odwołanie w skardze do treści art. 46 ust. 2a ustawy - Prawo ochrony środowiska, gdyż przepis ten wskazuje jedynie, iż jednym przedsięwzięciem mogą być działania inwestycyjne realizowane przez wiele podmiotów, nie ogranicza zaś możliwości orzekania odnośnie kwestii związanych z realizacją odrębnego przedsięwzięcia stanowiącego docelowo element większego zamierzenia.
Wobec powyższych uwag nie trafne są zarzuty skargi, iż niedopuszczalne było wyrażenie przez organ uzgadniający stanowiska odnośnie przedsięwzięcia stanowiącego docelowo element większego zamierzenia. Nie znajduje równocześnie potwierdzenia zarzut, iż analizując oddziaływanie przedsięwzięcia pominięto konkretne kwestie związane z kumulacją uciążliwości w wyniku szerszej przebudowy systemu oczyszczania ścieków w aglomeracji. Odnośnie emisji do powietrza (w tym substancji złowonnych) brak jest możliwości
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
kumulacji oddziaływania, skoro najbliższe planowane w ramach przebudowy systemu kanalizacyjnego potencjalne źródło emisji tych substancji znajduje się kilka kilometrów od oczyszczalni [...](przepompownia na drugim brzegu W.). Odnośnie domniemanych innych źródeł uciążliwości zapachowych (podnoszona kwestia przebudowy systemu kanalizacyjnego w okolicy oczyszczalni (teren B.) strona Skarżąca nie przywołała konkretnych argumentów mogących potwierdzać tezę o możliwości kumulacji uciążliwości zapachowych z nich pochodzących, które należało uwzględnić w raporcie. Bezskuteczne jest także podnoszenie zarzutu pominięcia kwestii kumulacji uciążliwości na etapie prowadzenia prac budowlanych. Bowiem uciążliwości tego rodzaju mają jedynie charakter ściśle miejscowy i okresowy (hałas, emisja spalin) a także brak jest przesądzeń, iż prace budowlane będą realizowany na przyległych terenach w tym samym czasie.
Poza zakresem oceny legalności zaskarżonego postanowienia pozostaje w niniejszym postępowaniu sądowym kwestia, czy zasadne jest orzekanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia przez organy różnych szczebli w strukturze urzędu W.. Kwestia ta nie ma żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonego orzeczenia.
Nie zasadne są zarzuty odnośnie wadliwej analizy alternatywnych lokalizacji oczyszczalni. Jak wynika z treści raportu i zaskarżonego orzeczenia kwestie te nie były analizowane w kontekście ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia. W raporcie jedynie przytoczono argumentację, jaka legła u podstaw wyboru wariantu lokalizacji w miejscu dotychczasowej oczyszczalni "[...]". W świetle uwarunkowań formalnoprawnych - ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla konkretnej lokalizacji modernizowanej oczyszczalni ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] września 2005 r. (utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2005 r.), która była poprzedzona procedurą ocen oddziaływania na środowisko przeprowadzoną według ówczesnych regulacji (m.in. uzyskano wymagane uzgodnienia) - brak było przesłanek dla powtórnego rozważania lokalizacji przedsięwzięcia w kontekście wszystkich uwarunkowań w zakresie i ochrony zdrowia i życia ludzi. Istotnym aspektem sprawy mogłaby być wyłącznie kwestia ingerencji w dobra chronione na obszarach "Natura 2000" (patrz tak samo uzasadnienie w sprawie sygn. akt IV SA 443/06 str. 16 i 17).
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
Jednak kwestia ta nie ma żadnego znaczenia w kontekście przedmiotowej sprawy z uwagi na zakres kompetencji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (patrz niżej).
Wobec powyższego, zawarta w raporcie analiza rozwiązań alternatywnych (różne warianty realizacji w tej samej lokalizacji) spełnia wymagania wynikające zarówno z prawodawstwa krajowego (art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska), jak i implementowanych stosownych regulacji prawa wspólnotowego (dyrektywy nr 1985/337/EWG). Przepisy te nie nakładają expressis verbis obowiązku analizy różnych wariantów lokalizacji przedsięwzięcia.
Sąd rozpoznając sprawę, nie będąc związany zakresem skargi, dostrzegł, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Z uwagi na zakres kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej - patrz ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) - organy Inspekcji bezzasadnie zajmowały stanowisko odnośnie oceny oddziaływania na faunę i florę, w tym na obszary "Natura 2000", gdyż analiza tych zagadnień pozostaje poza zakresem kompetencji Inspekcji. Stanowiło to uchybienie wymaganiu art. 107 § 3 K.p.a. odnośnie obowiązku właściwego uzasadnienia decyzji. Ponieważ jednak zajęte w uzasadnieniu stanowisko nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, a ocena wyrażona w uzasadnieniu postanowienia nie ma waloru powagi rzeczy osadzonej, wskazane uchybienie nie mogło mieć w rozpoznawanej sprawie wpływu na jej wynik. Z tego względu jego stwierdzenie przez Sąd nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu, co wynika a contrario z art. 145 §. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Z uwagi na zakres kompetencji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poza ocena Sądu pozostają w niniejszej sprawie, podnoszone w skardze, kwestie ewentualnego naruszenia zakazów wynikających z ustanowienia [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w myśl przepisów ustawy o ochronie przyrody. Z tych samych przyczyn bezzasadny jest, w kontekście rozpatrywanej sprawy, zarzut pominięcia kwestii obowiązku stosowania najlepszych dostępnych technik w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska.
Sygn. akt IV SA/Wa 1486/07
Nie trafny jest również podniesiony zarzut odnośnie naruszenia przepisów w zakresie możliwości odprowadzania ścieków tzw. przelewami burzowymi z poniższej przyczyny.
Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedłożyła wiarygodnych dowodów, z których wynikałoby iż w przypadku zrealizowania planowanej oczyszczalni, będzie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych ilości zrzutów burzowych wskazanych w rozporządzeniu w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Jak wskazano, organ administracji dokonał adekwatnej do stopnia szczegółowości zarzutów, oceny szacunku ścieków burzowych zawartego w raporcie. Na tym etapie postępowania nie było także niezbędne tworzenie zweryfikowanych modeli symulacyjnych odpływu ścieków, skoro mają one dotyczyć przewidywanego średniego zrzutu przelewami ścieków burzowych ze wszystkich przepływów z kanalizacji na terenie całej aglomeracji (§ 20 ust. 2 rozporządzenia), która ma nota bene podlegać kompleksowej modernizacji (symulacja taka może być niezbędna na etapie uzyskiwania stosownych pozwoleń wodnoprawnych).
Poza oceną Sądu pozostają, podniesione w skardze, kwestie naruszenia określonych zapisów dyrektyw Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.Urz. UE wyd. spec. 15/tl s.98 ze zm.), oraz nr 1985/337/EWG i nr 1992/43/WE, jako iż ich regulacje generalnie nie rodzą skutków w sferze prawa wewnętrznego państw członkowskich. W rozpoznawanej sprawie nie wykazano, ani Sąd nie dostrzegł w urzędu, szczególnego przypadku uzasadniającego zastosowanie wprost regulacji wspólnotowych.
Wobec nie stwierdzenia wydania zaskarżonego orzeczenia z naruszenia przepisów z zakresu ochrony środowiska, bezzasadne jest rozważanie przez Sąd dopuszczalności stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia w związku z treścią art. 11 ustawy - Prawo ochrony środowiska, dotyczącego decyzji administracyjnych.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło