IV SA/Wa 1487/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie: sędzia WSA Anna Sękowska asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C.W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2019 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku Starosty [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2019 r., znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2018 r. Zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z [...] lutego 2018 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku C. W. stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa z [...] sierpnia 1961 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1960 r. stwierdzającego, że nieruchomość ziemska "[...]" o ogólnym obszarze 96,0970 ha położona w powiecie [...], podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13). Pismem z [...] sierpnia 2018 r. Starosta [...], działając w imieniu Skarbu Państwa, wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2018 r., wskazując jako podstawę swojego żądania art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wznowienia na wniosek Skarbu Państwa – Starosty [...] postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2018 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku Starosty [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił własne postanowienie z [...] lutego 2019 r., wskazując, że jako podstawę wznowienia postępowania Starosta wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. – wykrycie nowych dokumentów w księgach wieczystych oraz zapisów w tych księgach, które pozwoliły zweryfikować nieruchomość (tzw. [...]) i odnieść ją do nieruchomości wykazanej w ewidencji gruntów, która w całości znajduje się w rękach osób trzecich (stanowi własność osób fizycznych). W ocenie organu, Starosta [...] zachował miesięczny termin wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 K.p.a. Starosta wskazał, że dopiero zwrócenie się przez skarżącego z wezwaniem do wydania nieruchomości spowodowało, że organ ustalił, iż istniejąca niegdyś nieruchomość [...] znajduje się w jego właściwości miejscowej. Starosta podniósł, że w wyniku analizy ksiąg wieczystych w związku z wezwaniem M. K. odnalazł dokumenty (akty notarialne) potwierdzające przeniesienie własności nieruchomości przy księgach wieczystych obejmujących nieruchomości pochodzące z dawnych nieruchomości pod nazwą "[...]". W konsekwencji, zdaniem Starosty, okazało się, że decyzja Ministra Rolnictwa z [...] sierpnia 1961 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że skoro wezwanie do wydania nieruchomości datowane jest na [...] lipca 2018 r., a wniosek o wznowienie postępowania wniesiony został [...] sierpnia 2018 r., to zachowany został miesięczny termin wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 K.p.a. Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2018 r. Skargę na postanowienie z [...] maja 2019 r. wniósł C. W., zarzucając naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 149 § 4 oraz art. 144 K.p.a. poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] lutego 2019 r.; 2) art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez uznanie, że okoliczności podniesione przez Starostę [...] stanowią istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, podczas gdy okoliczności, na które powołuje się Starosta [...] nie stanowią istotnych, nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów – dokumenty te są powszechnie dostępne, a fakt, iż organ wcześniej nie przejawiał żadnej inicjatywy w tym zakresie, nie może być podstawą do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, do czego zmierza Starosta [...]; 3) art. 148 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że Starosta [...] zachował termin miesięczny do wniesienia podania o wznowienie postępowania, podczas gdy zarówno same informacje zawarte w Sądzie Rejonowym w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych są jawne, powszechnie dostępne, natomiast dokumenty, na które organ się powołuje pochodzą sprzed kilkunastu lat. Starosta [...] był stroną postępowania administracyjnego, wiedział o toczącym się postępowaniu, wiedział o wydanej decyzji, w związku z powyższym termin ten liczyć należy najpóźniej od daty wydania decyzji z [...] lutego 2018 r., a nie od daty wezwania do wydania nieruchomości. Skarżący wskazał, że błędne jest stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że dane publicznie dostępne w Sądzie Rejonowym w [...] stanowią istotne nowe okoliczności, które wcześnie nie były w dyspozycji organu. Podnosząc takie zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Z treści art. 148 § 1 K.p.a. wynika wprost, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a nie jak twierdzi skarżący, od dnia, w którym strona mogła się o nich dowiedzieć. Starosta [...] jako podstawę wznowienia postępowania wskazywał okoliczność, że w toku analizy ksiąg wieczystych, w związku z wezwaniem Starosty [...] przez M. K. (data wpływu wezwania do Starosty – [...] lipca 2018 r.) do dobrowolnego wydania nieruchomości ziemskiej "[...]" położonej w powiecie [...], dla której obecnie prowadzona jest księga wieczysta nr [...], wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dokumenty istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Starosta jako nowe dokumenty, które wyszły na jaw wskazał księgę wieczystą oznaczoną nr KW [...], w której to aktach odnaleziono decyzję Ministra Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 1961 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1960 r. Odnalezione również zostały w księgach wieczystych akty notarialne (z 1987 r., 1991 r., 2000 r., 2012 r.) dotyczące sprzedaży poszczególnych części nieruchomości pochodzących z nieruchomości ziemskiej pod nazwą [...] osobom fizycznym, co w konsekwencji świadczy o tym, że decyzja Ministra Rolnictwa z [...] sierpnia 1961 r. wywołał nieodwracalne skutki prawne i nie ma możliwości wydania nieruchomości na rzecz aktualnych spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości ziemskiej [...]. Księga wieczysta nr [...] nie była nigdy aktualizowana pomimo dokonywania zbycia części nieruchomości przez właścicieli nieruchomości. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Ministra, że Starosta [...] o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się najwcześniej w dniu [...] lipca 2018 r., ponieważ dopiero wówczas, jak wskazuje Starosta, wyszły na jaw w wyniku analizy księgi wieczystej oznaczonej nr KW [...] nowe dowody w sprawie (akty notarialne) mogące mieć istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Tym samym wniesiony w dniu [...] sierpnia 2018 r. wniosek Starosty [...] o wznowienie postępowania, oparty na tej przesłance wznowieniowej, określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Reasumując, Starosta oparł swój wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na ustawowej przesłance wznowieniowej – wykrycie nowych dowodów w sprawie, które nie były znane organowi (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), co nastąpiło w toku analizy ksiąg wieczystych, w związku z wezwaniem M. K. (data wpływu wezwania do Starosty – [...] lipca 2018 r.) do dobrowolnego wydania nieruchomości ziemskiej "[...]". Oznacza to, że zachowany został miesięczny termin określony w art. 148 § 1 K.p.a., ponieważ wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w dniu [...] sierpnia 2018 r. Tym samym, nietrafne są zarzuty naruszenia art. 148 § 1 K.p.a. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji publicznej ocenia wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a., oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. Tylko jeżeli podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a., bądź niezachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 K.p.a., organ administracji publicznej może – na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. – wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 K.p.a. (zob. wyr. NSA z 14.6.1999 r., IV SA 239/98, niepubl.). Badanie, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (w rozpoznawanej sprawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), nie może polegać na ocenie zasadności podstawy wznowienia, gdyż taka ocena może być przeprowadzona w toku rozpoznawania wniosku, już po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z brzmienia art. 149 § 2 K.p.a. wynika, iż badanie przez organ administracji, czy zachodzą wskazane w podaniu podstawy wznowienia postępowania jest niedopuszczalne przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania. Tym samym zasadnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił własne postanowienie z [...] lutego 2019 r. i postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2018 r. Przy czym, w świetle art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., właściwą formą powinno być wydanie jednego postanowienia o uchyleniu postanowienia o odmowie wznowienia postępowania i o wznowieniu postępowania, jednakże uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy, albowiem postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. wznowiono postępowanie zakończone decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2018 r. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 149 § 4 i art. 144 K.p.a. Natomiast odrębną kwestią jest to, czy zasadne jest żądanie wznowienia postępowania w oparciu o podstawy wznowienia wskazane przez Starostę [...]. Ocena wskazanych podstaw wznowieniowych nastąpi podczas rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie mogą odnieść skutku podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. dotyczące tego, że wskazane we wniosku okoliczności nie stanowią istotnych, nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, skoro są to dowody powszechnie dostępne, a organ wcześniej nie przejawiał żadnej inicjatywy dowodowej w tym zakresie. Zarzuty te mogą podlegać ocenie w toku rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania i oceny zasadności żądania wznowienia postępowania w oparciu o podstawy wskazane przez Starostę. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania i postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego mają charakter procesowy i na tym etapie postępowania nie ocenia się zasadności podstawy wznowienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), oddalił skargę.