IV SA/Wa 149/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-23
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, oczekując na prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym właścicielu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, ponieważ ustalenie kręgu następców prawnych zmarłego właściciela, poprzez prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, jest zagadnieniem wstępnym niezbędnym do prawidłowego określenia stron postępowania. Brak takiego postanowienia uniemożliwia stwierdzenie, czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu legitymowanego.Stan faktyczny
B. G. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z 1956 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego jego ojca J. G. na rzecz Skarbu Państwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawiesił postępowanie, oczekując na prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G., wskazując na konieczność ustalenia następców prawnych. Po utrzymaniu postanowienia o zawieszeniu w mocy, B. G. wniósł skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.),, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji 1. skargę oddala, 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. K. z "Kancelarii [...]" S.C. w W. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa) złote 80/100 groszy stanowiące 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
B. G. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1956 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego należącego do jego ojca J. G. Przedmiotowe gospodarstwo przejęto na postawie dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 40).
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie oceny zasadności powołanego wyżej orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. do czasu dostarczenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym J. G.
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że z wnioskiem o unieważnienie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego od J. G. na własność Skarbu Państwa, wystąpił jego syn B. G., twierdząc że jest następcą prawnym ojca. Organ następnie zauważył, że stosownie do treści art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego domniemanie, że osoba która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku jest spadkobiercą, obowiązuje dopiero po stwierdzeniu przez sąd nabycia spadku. Dlatego też, zdaniem Ministra, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie należało z urzędu zawiesić, do czasu ustalenia w postępowaniu sądowym spadkobierców i dostarczenia przez zainteresowanych postanowienia spadkowego.
B. G. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się z omówionym wyżej postanowieniem o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu wniosku, poinformował organ, iż jest następcą prawnym J. G. Ponadto uważa, że jako syn ma prawo ubiegać się o zwrot przejętego mienia, występując w niniejszym postępowaniu jako strona w rozumieniu art. 28 kpa.
W dniu [...] grudnia 2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem
nr. [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2004 r., nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi B. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że skarga nie wnosi żadnych okoliczności uzasadniających zmianę stanowiska organu, wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
W przedmiotowej sprawie B. G. zwrócił się do organu o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego jego ojca J. G. na rzecz Skarbu Państwa.
Stosownie do treści art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. A zatem w przypadku wszczęcia postępowania na żądanie, niezbędne jest ustalenie, czy żądanie to pochodzi od strony postępowania. Zaś stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa na rzecz Państwa jest m. in. poprzedni właściciel lub jego następcy prawni.
Mając powyższe na uwadze organ zasadnie uznał, iż występując z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego i domagając się jednocześnie zwrotu tego gospodarstwa, B. G. winien przedłożyć postanowienie sądu o nabyciu spadku po zmarłym J. G. Skoro bowiem skarżący takiego postanowienia nie przedłożył, brak jest podstaw do stwierdzenia, że z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji występuje podmiot legitymowany. Dlatego też organ prawidłowo ustalił, że zachodzą przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, tj., że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co obliguje do zawieszenia postępowania.
Ponadto należy mieć na uwadze, że z akt administracyjnych sprawy wynika (notatka Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w C. - na odwrocie karty nr 35 akt administracyjnych), że J. G. miał trzech synów. W związku z tym ustalenie kręgu następców prawnych prawomocnym postanowieniem sądu o nabyciu praw do spadku po J. G., jest także istotne z punktu widzenia ustalenia stron postępowania nieważnościowego. Bowiem jak już wcześniej podniesiono, w przypadku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, stronami tego postępowania byliby wszyscy następcy prawni byłego właściciela gospodarstwa rolnego przejętego przez Państwo.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt. 1 sentencji.
O wynagrodzeniu wyznaczonego pełnomocnika (pkt 2 sentencji) orzeczono stosownie do treści art. 250 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło