IV SA/Wa 149/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin postanawia: odrzucić skargę M. P. w dniu 24 lutego 2005 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 106/05, uznał się za niewłaściwy miejscowo i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I OZ 583/05, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Oddziału Regionalnego w B. na powyższe rozstrzygnięcie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Żądania zawarte w skardze M. P. nie mieszczą się w kognicji sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego określona jest w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a./. Przepis ten wskazuje, jakie akty i czynności organów administracji publicznej podlegają kontroli sądu administracyjnego. Nadto, zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy, sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność organu jedynie w przypadkach określonych w pkt 1-4 wspomnianego przepisu. W sprawach emerytur i rent, w tym również emerytur z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym /art. 4778 k.p.c. w zw. z art. 476 § 2 i § 4 in fine k.p.c./. Oznacza to, że wyłączona została droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /t. j. Dz. U. Nr 7 z 1998 r., poz. 25 ze zm., dalej u.s.r./ w art. 44 wyraźnie przewidują możliwość ponownego ustalenia prawa do świadczeń z ubezpieczenia lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Jeżeli w sprawie orzekał Sąd, to możliwe jest również wznowienie postępowania sądowego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Z akt sprawy wynika, iż decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] października 2004 r. dotyczy przyznania skarżącej uprawnień do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, jest zatem decyzją z zakresu zaopatrzenia emerytalno - rentowego. M. P., jako podmiot uprawniony do przedmiotowego świadczenia, mogła wnieść odwołanie od decyzji organu rentowego do Sądu Okręgowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - zgodnie z pouczeniem zawartym w przedmiotowej decyzji, albowiem jest to sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 476 § 2 k.p.c. Sąd stwierdził, że M. P. odwołała się od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] października 2004 r. do Sądu Okręgowego Sądu pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B.. Przedmiotowa sprawa została prawomocnie rozstrzygnięta, albowiem wyrokiem z dnia [...] stycznia 2005 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. oddalił odwołanie M. P. i orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 31 stycznia 2005 r. Wprawdzie art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm./, który w przedmiotowej sprawie należy stosować odpowiednio na podstawie dyspozycji art. 52 ust. 1 u.s.r., przewiduje możliwość uchylenia, zmiany lub unieważnienia - na zasadach określonych w k.p.a. - ostatecznych decyzji organu rentowego z tych samych powodów, co i art. 44 u.s.r., ale tylko w odniesieniu do decyzji organu rentowego, od których nie wniesiono odwołania do Sądu, a ponadto przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur i rent oraz ich wysokości - art. 83a ust. 4 . Bezsporne jest, że sprawa skarżącej dotycząca przyznania uprawnień do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin - była przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd powszechny na skutek odwołania od decyzji organu rentowego wniesionego przez skarżącą, a zatem nie może być zastosowany tryb z art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podkreślić nadto należy, iż w trybie art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ostateczne decyzje organu rentowego, od których nie wniesiono odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych mogą być uchylone, zmienione lub unieważnione na zasadach określonych w k.p.a. jedynie z urzędu, a nie na wniosek strony /tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 lutego 2003 r., III KKO 18/02, OSNP z 2004 r. nr 5, poz. 91/. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że skarga M. P. jest niedopuszczalna i na podstawie regulacji art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.