IV SA/Wa 1493/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi T. V. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...](nr [...]) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej W. z [...](nr [...]) o zobowiązaniu T. G. do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji i zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 2 lat od dnia wykonania decyzji lub – w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 3 lat od dnia wydania zaskarżonej decyzji na wypadek, jeżeli skarżący nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że Komendant Placówki Straży Granicznej W. z decyzją z [...]orzekł o zobowiązaniu skarżącego do powrotu oraz o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 2 lat od dnia wydania decyzji. W podstawie prawnej powołał art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 310 pkt 1, art. 318 ust.1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 315 ust.1 oraz art. 319 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2013 r., Nr 1650 oraz 2014 poz. 463 z zm.), dalej zwaną ustawą. Organ pierwszej instancji w toku postępowania dokonał następujących ustaleń: - skarżący posiada zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce do dnia [...] w celu wykonywania pracy na rzecz N. na stanowisku przedstawiciela handlowego (decyzja Wojewody [...] z [...].); - skarżący wykonywał od dnia [...] do [...]. pracę w barze "S.", należącym do firmy V. w P., polegającą na przygotowywaniu posiłków, bez wymaganego zezwolenia; - funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej W. [...] przeprowadzili kontrolę legalności zatrudnienia skarżącego, w wyniku której stwierdzono nielegalność wykonywanej pracy i złożono wniosek do Sądu Rejonowego w P. o ukaranie za popełnione wykroczenie. Wyrokiem nakazowym z [...] Sąd Rejonowy w P., Wydział II Karny Sekcja d/s wykroczeniowych uznał go za winnego tego, że jako obywatel W. co najmniej od [...]. do [...]. nielegalnie wykonywał pracę w lokalu gastronomicznym " S. w P. bez wymaganego zezwolenia na pracę, co stanowi wykroczenie z art. 120 ust. 2 ustawy o promocji i instytucjach rynku pracy i za to skazał go na karę 1000 zł. grzywny; - skarżący nie posiada, ani nigdy nie starał się o nadania mu statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub udzielenia zgody na pobyt tolerowany; - skarżący nie jest w związku małżeńskim z obywatelką Polski albo cudzoziemką posiadającą zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długotrwałego Unii Europejskiej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, nie pozostaje w związku nieformalnym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz nie posiada dzieci, które są obywatelami Polski. Ponadto skarżący oświadczył, że nie był nigdy prześladowany w kraju pochodzenia, nie obawia się powrotu do kraju oraz że wykona decyzję o zobowiązaniu do powrotu w terminie 30 dni. Komendant Placówki Straży Granicznej W. uznał, że powyższe ustalenia stanowią podstawę do zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Odwołanie od powyższej decyzji skarżący wniósł pismem z [...] W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 61 § 4 w związku z art. 10 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż organ I instancji uniemożliwił mu skuteczny udział w postępowaniu. Podał, że w dniu [...]. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej W. przeprowadzili kontrolę legalności jego zatrudnienia w wyniku, której stwierdzono nielegalność wykonywanej pracy i złożenie wniosku do Sądu Rejonowego w P. o ukaranie za popełnione wykroczenie. Kolejną kontrolę legalności zatrudnienia funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej przeprowadzili w dniu [...] i dokonali zatrzymania oraz doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania do powrotu i jednocześnie doręczono mu decyzję o zobowiązaniu do powrotu w terminie 30 dni. Poniósł, że został podwójnie ukarany za ten sam czyn. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...]. utrzymał w mocy decyzję Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej z [...]. W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżący przyjechał do Polski na podstawie wizy c. wydanej mu w W.. Po około 4-5 miesiącach pobytu w C. na przełomie roku 2008 i 2009, wjechał na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej samochodem w celu odwiedzenia kuzyna. Ustalono, że dokumentacja legalizacji pobytu cudzoziemca w Polsce datuje się od 2011 roku, kiedy to Wojewoda [...]. udzielił mu pierwszego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skarżący nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu odwoławczego mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz uregulowania prawne organ I instancji prawidłowo zastosował w przedmiotowej sprawie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Za prawidłowe Szef Urzędu uznał także ustalenia organu I instancji w zakresie wystąpienia okoliczności stanowiących negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, o których mowa w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu odwoławczego wykonanie zaskarżonej decyzji nie naruszy prawa cudzoziemca do poszanowania jego życia rodzinnego i prywatnego. Organ podkreślił, że art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Konwencja nie gwarantuje również prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. Biorąc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja skarżącego nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że określony w decyzji termin dobrowolnego powrotu znajduje umocowanie w art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zaś orzeczenie o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen jest zgodne z art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 art. 319 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu, stwierdził, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz przesłuchanie odbyło się w obecności tłumacza przysięgłego języka w.. Zawiadomienie zawierało szczegółowe pouczenie o prawach przysługujących cudzoziemcowi, w tym o treści art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący nie wniósł żadnych zastrzeżeń do protokołu przesłuchania i nie wystąpił z wnioskiem o przedłużenie terminu wydania decyzji w celu realizacji powyższych uprawnień. Cudzoziemiec podpisał w obecności tłumacza oświadczenie o zapoznaniu się z całością akt postępowania w sprawie oraz o umożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Ponadto organ zaznaczył , że ukaranie grzywną za popełnienie wykroczenia z art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) nie znosi obowiązku wydania przez organ administracji decyzji o zobowiązaniu do powrotu w rozumieniu art. 302 ust. 2 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący T. G. kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 § 4 w związku z art. 10 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, które to naruszenie, ze względu na jego charakter, nie może być sanowane podczas postępowania przed organem II instancji. Ponadto złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację mająca wskazywać na zasadność podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 z późn. zm.). Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. Zgodnie z treścią tego przepisu cudzoziemcowi wydaje się decyzję o zobowiązaniu do powrotu, gdy cudzoziemiec wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Zauważenia wymaga, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie "wydaje" użyte w dyspozycji tej normy prawnej, przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne", a zatem właściwy organ ma obowiązek, zgodnie z tym uregulowaniem ustawowym, wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek. Wskazać przy tym należy, że ustawodawca w art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 j.t.) zawarł legalną definicję nielegalnego wykonywania pracy przez cudzoziemca, co w rozumieniu tego przepisu oznacza wykonywanie pracy przez cudzoziemca, który nie jest uprawniony do wykonywania pracy w rozumieniu art. 87 ust. 1 lub nie posiada zezwolenia na pracę, nie będąc zwolnionym na podstawie przepisów szczególnych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, lub którego podstawa pobytu nie uprawnia do wykonywania pracy, lub który wykonuje pracę na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, z zastrzeżeniem art. 88f ust. 1a-1c, lub który wykonuje pracę na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 114, art. 126, art. 127 lub art. 142 ust. 3, z zastrzeżeniem art. 119 i art. 135 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, skarżący przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy na rzecz N. na stanowisku przedstawiciela handlowego (decyzja Wojewody [...]. z [...].); W dniu [...]funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili kontrolę legalności zatrudnienia w lokalu baru "S." należącym do firmy V. w P.. W wyniku kontroli stwierdzono, że w okresie od [...]. do [...] skarżący wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia. W związku z tym Sąd Rejonowy w P. ukarał pracodawcę cudzoziemca i cudzoziemca grzywną orzeczoną w wyroku nakazowym z dnia [...]. Zaskarżone rozstrzygnięcie oparto na wymienionym wyroku nakazowym potwierdzającym okoliczność nielegalnego wykonywania pracy przez skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe stało się podstawą do wydania w sprawie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Organy administracji publicznej związane treścią wymienionego wyroku karnego wskazującego na nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca prawidłowo oparły na tej podstawie swoje rozstrzygnięcia, albowiem przedmiotowy wyrok - z uwagi na formę i organ, od którego pochodzi - ma walor dokumentu urzędowego. Zatem organ, dopuszczając dowód z takiego wyroku, zobowiązany jest uwzględnić nie tylko fakt ukarania cudzoziemca grzywną, ale również uznać fakty potwierdzone w tym wyroku. Faktem stwierdzonym w dokumencie urzędowym, jakim jest wyrok sądu, są przede wszystkim okoliczności, które zostały wskazane w wyroku. Wobec tego organ, dysponując nakazowym wyrokiem Sądu, zobligowany był uznać stwierdzony w tym dokumencie fakt wykonywania pracy przez skarżącego bez wymaganego zezwolenia. W tym miejscu warto zaznaczyć, że ustawodawca w art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazał, że cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy. Natomiast w świetle art. 88 pkt 1 powyższej ustawy, zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę na terytorium RP na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajduje się na terytorium RP. Z obowiązujących w Polsce regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że cudzoziemiec posiadający zezwolenie na pobyt czasowy może podejmować w Polsce pracę po uprzednim uzyskaniu stosownego zezwolenia. Dopuszczając się wykroczenia, polegającego na nielegalnym wykonywaniu pracy, skarżący wyczerpał dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Zatem, na podstawie zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego oraz przedstawionych wyżej regulacji ustawowych, Sąd stwierdza zasadność wydania zaskarżonej decyzji. W toku postępowania odwoławczego organ orzekający również rozważył, czy w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 303 ust.1 w zw. z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Analiza akt administracyjnych prowadzi do stwierdzenia, że organ zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 ustawy, jak również brak podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a także nie występują przesłanki do udzielenia zgody na tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać, że stosownie do art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby, będące stronami w postępowaniu. Przedmiotem zawiadomienia powinna być precyzyjna informacja do strony o wszczęciu postepowania z podaniem jego przedmiotu, sposobu wszczęcia i daty. W sprawie niniejszej doręczenie skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz przesłuchanie nastąpiło w obecności tłumacza przysięgłego języka wietnamskiego. Cudzoziemiec został szczegółowo pouczony o przysługujących mu prawach, w tym o treści art. 10 § 4 k.p.a. Złożył pisemne oświadczenie, że został pouczony o swoich prawach, że zapoznał się z aktami sprawy oraz umożliwiono mu swobodne wypowiedzenie się odnośnie zebranych dowodów i nie wnosił żadnych zastrzeżeń do zebranego materiału dowodowego. Zarzut skarżącego odnoszący się do zbyt krótkiego czasu między zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, a wydaniem decyzji jest w ocenie Sądu chybiony. Skarżący zapoznał się z aktami sprawy, znał treść wyroku Sądu Rejonowego w P.skazującego go na karę grzywny, został przesłuchany i oświadczył, że nie wnosi żadnych zastrzeżeń do materiału dowodowego. W toku całego postepowania obecny był tłumacz przysięgły języka w.. Skarżący nie wnosił o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, ani o przedłużenie postępowania w celu zajęcia stanowiska na piśmie czy skorzystania z pomocy prawnej. Skarżący w sposób nie budzący żadnych wątpliwości oświadczył, że nie ma żadnych zastrzeżeń co do zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto w postępowaniu przed organem odwoławczym, pełnomocnik skarżącego został poinformowany o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, uzupełnienia go oraz złożenia wniosków i oświadczeń. Pełnomocnik skarżącego nie skorzystał z tej możliwości. Organ II instancji słusznie zauważył, że nawet zakładając, że skarżący po złożeniu oświadczeń odnośnie materiału dowodowego, zmienił zdanie, mógł go uzupełnić na etapie postępowania odwoławczego. Brak jest zatem podstaw do uznania, że szybkie wydanie decyzji uniemożliwiło skarżącemu dokonanie konkretnych czynności procesowych. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżący nie wykazał, by naruszenie art. 10 k.p.a. mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji orzekających o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.