IV SA/Wa 1496/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. M. (dalej: "skarżącego") na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący złożył w dniu 8 sierpnia 2014 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu oświadczył, że pomoc socjalna w ramach procedury uchodźczej już mu nie przysługuje i utrzymuje się z nieregularnych, okazyjnych prac dorywczych (ok. 350 zł miesięcznie). Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Zakwestionował zawarte tam stwierdzenie, że "do dnia wydania decyzji w przedmiocie nadania statusu uchodźcy otrzymywał pomoc socjalną w wysokości 25 zł dziennie. Jednak pomoc ta, z uwagi na zakończenia procedury uchodźczej, została skarżącemu odebrana po 60 dniach od wydania przedmiotowej decyzji". Zarządzeniem z dnia 28 października 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, poprzez: a) złożenie oświadczenia o źródłach jego utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności do wyjaśnienia skąd czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania, (w przypadku otrzymywania pomocy od osób trzecich np. krewnych lub znajomych, należy dołączyć ich oświadczenia o wielkości i rodzaju świadczonej przez nich pomocy; w przypadku otrzymywania wynagrodzenia za pracę należy złożyć stosowne zaświadczenie lub oświadczenie podmiotów zatrudniających skarżącego o wysokości wynagrodzenia), b) podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, przeciętnie w miesiącu wraz ze wskazaniem źródeł pokrycia tych wydatków; c) złożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ewentualnie - złożenie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; d) złożenie oświadczenia, jaki skarżący ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu (ewentualnie czy koszty te ponosi ktoś inny); w przypadku wynajmowania mieszkania – do przedstawienia kopii umowy najmu. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 listopada 2014 r. W dniu 17 grudnia 2014 r. skarżący złożył pismo, w którym poinformował sąd, że w niniejszej sprawie nie zamierza wnieść skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości sądu w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W świetle powyższych uwag Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania. Wezwanie do uzupełnienie wniosku zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 listopada 2014 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 13 listopada 2014 r. W wymaganych terminie skarżący nie nadesłał żadnych informacji. Ponadto z piśmie z dnia 17 grudnia 2014 r., oświadczył, że nie zamierza wnieść w tej sprawie skargi kasacyjnej. W tej sytuacji, skoro skarżący nie uzupełnił wniosku oraz zrezygnował z ubiegania się w niniejszej sprawie o prawo pomocy, co pośrednio wynika z pisma z dnia 17 grudnia 2014 r., jego wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.