IV SA/Wa 1497/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie zgody na chów i hodowlę zamkniętą 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymano nią w mocy decyzję Ministra Środowiska z [...] lutego 2006 roku.; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz A. Sp. z.o.o. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zwraca ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz A. Sp. z.o.o. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r., Minister Środowiska, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. w części dotyczącej nie udzielenia zgody zarządowi A. sp. z.o.o. na chów i hodowlę zamkniętą daniela do celów eksportu zwierzyny łownej, natomiast decyzję w pozostałej części dotyczącej niewyrażenia zgody na chów i hodowlę zamknięta jelenia do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń i eksportu zwierzyny żywej i daniela do celów badań naukowych, dydaktyki i zasiedleń utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podniósł, że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia przewidzianych przepisami prawa procedur, a wniosek Skarżącego został rozpatrzony negatywnie jako nieuzasadniony merytorycznie. Organ podniósł, że zgodnie z art. 16 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. Nr 127 z 2005, poz. 1066 ze zm.) obowiązuje generalny zakaz chowu i hodowli zwierząt łownych, natomiast proponowane przez wnioskodawcę badania mogą być realizowane w istniejących ośrodkach hodowli zwierzyny zarządzane przez odpowiednie państwowe jednostki, w związku z czym badania nie wymagają utworzenia i prowadzenia nowych hodowli, o które zwrócił się wnioskodawca. W związku z faktem, iż wnioskodawca przedłożył decyzję Ministra Środowiska wyrażającej zgodę firmie A. sp. z.o.o. na chów i hodowlę zamkniętą daniela do celów eksportu organ uchylił swoją poprzednią decyzję w tej części. Na powyższą decyzję, w części dotyczącej niewyrażenia zgody na chów i hodowlę zamknięta jelenia do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń i eksportu zwierzyny żywej i daniela do celów badań naukowych, dydaktyki i zasiedleń, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło A. sp. z.o.o., podnosząc zarzut naruszenia: * prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 16 ust 2 ustawy - Prawo łowieckie, przez przyjęcie że okoliczności prowadzenia chowu i hodowli zwierzyny łownej przez inne ośrodki wyłącza możliwość wydania zgody na taką hodowlę innym podmiotom, * prawa procesowego - art. 7 w zw. z art. 77 Kpa poprzez nie zgromadzenie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, * prawa procesowego - art. 107 § 1 Kpa polegającego na szczątkowym * uzasadnieniu decyzji i nieodniesieniu się argumentów i dowodów przedstawionych przez skarżącego, * naruszenie prawa procesowego - art. 7 Kpa poprzez przyjęcie, iż mimo nie stwierdzenia (w razie pozytywnego rozpatrzenia wniosku) naruszenia interesu społecznego, występuje brak podstaw dla uwzględnienia słusznego interesu podmiotu prywatnego. Ponadto Skarżący zarzucił błędne ustalenia faktyczne przyjęte przez organ polegające na przyjęciu że: * chów i hodowla zamknięta zwierzyny łownej przyczyni się do zwiększenia ilości szkód powodowanych w lasach, * nie ma żadnego uzasadnienia hodowlanego dla chowu i hodowli zamkniętej zwierzyny łownej prowadzonej przez spółkę, * Skarżący nie przedstawia wiarygodnego programu dydaktycznego hodowli zamkniętej zwierzyny łownej, - spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających nawiązanie kontaktów z zagranicznymi odbiorcami wyhodowanej zwierzyny. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył podniesione zarzuty, dla ich poparcia przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołał się na ekspertyzy dotyczącą zdrowotności zwierząt żyjących w zagrodach hodowlanych prowadzonych dotychczas przez spółkę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego podniósł, że ustawa - Prawo łowieckie daje ministrowi właściwemu do spraw środowiska możliwość wydania zgody na chów i hodowlę zwierząt łownych nie będących zwierzętami gospodarskimi do określonych w ustawie celów. Decyzja taka ma charakter uznaniowy, natomiast Skarżący nie przedstawił wystarczająco przekonujących argumentów uzasadniających konieczność prowadzenia hodowli danieli i jelenia do celów dydaktyki, badań naukowych, zasiedleń oraz eksportu zwierzyny łownej (jeleni). Organ podniósł, że liczba danieli i jeleni wzrasta, dlatego w jego ocenie prowadzenie zasiedleń tymi zwierzętami z gospodarczego i hodowlanego punktu widzenia należy uznać za nieuzasadnione. Również nie widzi potrzeby prowadzenia zasiedleń dla tzw. "odświeżania krwi". W ocenie organu badania naukowe, które planował przeprowadzić Skarżący nie mają istotnego znaczenia z punktu widzenia prowadzenia prawidłowej gospodarki łowieckiej. W ocenie organu również nie przedstawiono przekonujących dokumentów dotyczących planowanego eksportu zwierząt jak i opisu dokładnego planu prowadzonych badań naukowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy i w związku z tym powinna być poparta przeprowadzeniem postępowania administracyjnego z uwzględnieniem i odniesieniem się do wszystkich wniosków, dowodów podnoszonych przez Skarżącego. Całokształt zebranego materiału dowodowego powinien decydować, czy rzeczywiście zachodzą podstawy do odmowy wydania spornego zezwolenia, a wszystkie konkluzje i wywody organu powinny znaleźć się w uzasadnieniu. Rolą uzasadnienia decyzji jest bowiem by Skarżący na podstawie jego lektury mógł stwierdzić, jakie są w opinii organu okoliczności faktyczne jego sprawy i jakich ustaleń dokonał organ. Takich wywodów zabrakło w uzasadnieniu decyzji organu, zatem w ocenie Sądu zasadny jest zarzut braku należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji i co za tym idzie odniesienie się do zarzutów odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazać także należy, iż naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w katalogu zasad ogólnych wart. 15 Kpa, jest zasada dwuinstancyjności postępowania. Dwuinstancyjność postępowania należy rozumieć jako dwukrotne rozstrzygnięcie sprawy - a więc w postępowaniu II instancji jako ponowną analizę argumentów strony przedstawionych zarówno w postępowaniu w I instancji, jak i argumentów podniesionych już po jego zakończeniu. Dwuinstancyjność postępowania wymusza na organie odwoławczym odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji nawet do tych twierdzeń strony, które omówiono już raz w ocenianym rozstrzygnięciu I instancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1929/2005). Obowiązkiem organu odwoławczego było ustosunkowanie siew uzasadnieniu swej decyzji do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony, zwłaszcza zawartych w odwołaniu. W ocenie Sądu nie można uznać również że spełniono zadość kodeksowej regulacji (art. 107 § 3 Kpa), stanowiącej że uzasadnienie składa się z dwóch części: uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego. W uzasadnieniu należy najpierw podać fakty, które organ administracji uznał za udowodnione, a dopiero później dokonać oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle konkretnych przepisów prawa. Należy stwierdzić, że skoro przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia uznaniu organowi administracji, to nie zwalnia to tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego orzeczenia. Nie może ono opierać się na ogólnym stwierdzeniu, lecz musi zawierać konkretne ustalenia faktyczne, których pełna analiza z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej posiadanej przez ten organ, będzie stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. Organ administracji publicznej zobligowany jest także do podania pełnego uzasadnienia prawnego, w szczególności wyjaśnienia motywów skorzystania bądź nieskorzystania ze swych uprawnień w przypadku decyzji uznaniowej W ocenie Sądu zasadny jest także zarzut naruszenia art. 7 i 77 Kpa. Minister Środowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się w ogóle do nowych elementów materiału dowodowego przedstawionych przez Spółkę tj. programu badań naukowych opracowanych przez pracowników Akademii Rolniczej w S. i umowy współpracy z tą jednostką, ekspertyzy stanu zdrowotnego zwierzyny, dokumentu przedstawionego przez Skarżącego w sprawie nawiązania kontaktów handlowych w zakresie sprzedaży żywych jeleni i danieli. Z treści uzasadnienia nie wynika aby organ poczynił starania w celu wyjaśnienia tych okoliczności, a to oznacza, że zaskarżona decyzja, została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc wbrew regułom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Z art. 77 § 1 Kpa wynika bowiem dla organu administracji obowiązek oceny całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7 i 77 Kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i z tych względów musiała być wyeliminowane z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego dotyczących błędnych ustaleń faktycznych organu należy mieć na uwadze, że generalną zasadą wynikającą z art. 16 ust. 1 ustawy - Prawo łowieckie jest zakaz hodowli i chowu zwierząt łownych. Ust. 2 przywołanej ustawy, daje Ministrowi Środowiska, możliwość wydawania zgody na chów i hodowlę zwierząt nie będących zwierzętami gospodarskimi, do celów badań naukowych, dydaktyki, zasiedleń i eksportu zwierzyny żywej. W tej sytuacji przesłanek zezwalających na chów i hodowlę zwierząt nie należy interpretować rozszerzające Ma to istotne znaczenie w kontekście wniosku Skarżącego w zakresie zgody na prowadzenie chowu i hodowli dla celów zasiedleń. Organ przy ocenie czy chów lub hodowla może być prowadzona do celów zasiedleń powinien ocenić, mając na uwadze wyjątkowy charakter odstępstwa od zakazu, czy wykazano, iż zasiedlenia danym gatunkiem zwierząt są konieczne i że istnieje potrzeba hodowli zwierząt łownych do takich właśnie celów. Termin "zasiedlenie" należy rozumieć wąsko, jako wprowadzanie zwierzyny na teren, gdzie nie występuje, ponieważ możliwość wyrażenia zgody stanowi wyjątek od zakazu. Ponadto zasiedlanie terenu na którym dany gatunek nie występuje powinno być racjonalnie uzasadnione. W ocenie Sądu, używany w dotychczasowym wniosku, termin "odświeżanie krwi" nie mieści się w dyspozycji terminu "zasiedlanie", gdyż w takim aspekcie byłby rozumiany rozszerzające W tym zakresie wniosek skarżącej Spółki nie był dotąd właściwie uzasadniony. Sąd nie może się odnieść do pozostałych zarzutów Skarżącego co do naruszenia prawa materialnego, gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na ocenę czy doszło do naruszenia przepisów ustawy - Prawo łowieckie. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy obowiązkiem organu będzie rozpatrzenie całego przedstawionego materiału dowodowego i odniesienie się do kwestii podnoszonych przez wnioskodawcę w uzasadnieniu decyzji. Czyniąc ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji uznaniowej na podstawie ustawy - Prawo łowieckie, organ winien wziąć pod uwagę wytyczne Sądu.