IV SA/Wa 1497/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać odrzucony z powodu nieuzupełnienia przez stronę wymaganych dokumentów i oświadczeń, mimo uiszczenia przez nią wpisu sądowego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega odmowie, jeżeli strona pomimo wezwania nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń, które są niezbędne do oceny jej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Uiszczenie wpisu sądowego po terminie na uzupełnienie braków wniosku nie wpływa na ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym formularzu PPF podała niepełne informacje dotyczące dochodów córki i miesięcznych wydatków. Sąd wezwał ją do uzupełnienia braków, jednak skarżąca nie zastosowała się do wezwania. Mimo to, po terminie na uzupełnienie, uiściła wymagany wpis sądowy. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [....] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia treści aktu zgonu postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...].
Ze złożonego w dniu 5 listopada 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) formularza PPF wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnią córką. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżąca wskazała, iż jest właścicielem mieszkania o pow. 30 m2. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżąca wymieniła dochód z emerytury w wysokości 2658 zł brutto miesięcznie oraz dochód córki w postaci renty od ojca, zaznaczając, iż w chwili obecnej został on wstrzymany. Skarżąca uzasadniając swój wniosek poniosła, iż koszty miesięczne jej rodziny wynoszą ok. 5000 zł, natomiast zadłużenie z tytułu kredytów ok. 150.000 zł.
Ponieważ złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do źródeł dochodu córki skarżącej oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia, w terminie 7 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
- wyciągów z posiadanych przez skarżącą kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe,
- odpisów zeznań podatkowych za 2009 r.,
- oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącej ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości,
- odpisu umowy kredytu bankowego, o którym mowa w rubryce 5 formularza PPF wraz z harmonogramem jego spłat,
- oświadczenia wyjaśniającego, czy pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym córka, oprócz renty po ojcu otrzymuje dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości, ewentualnie nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego jej status jako osoby bezrobotnej,
- dokumentów potwierdzających dochód skarżącej z emerytury wskazany w rubryce 10 formularza PPF.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącej w dniu 6 grudnia 2010 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 13 grudnia 2010 r., natomiast wnioskodawczyni, w zakreślonym terminie, nie uzupełniła przedmiotowego wniosku zgodnie z wezwaniem zawartym w piśmie Sądu z dnia 22 listopada 2010 r. Skarżąca pismem z dnia 11 grudnia 2010 r. poinformowała natomiast, iż w dniu 9 grudnia 2010 r. dokonała opłaty wymaganego w sprawie wpisu sądowego w wysokości 200 zł.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez wnioskodawczynię kosztów utrzymania oraz źródeł ich finansowania.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jej sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania zarówno ze strony referendarza sądowego jak ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
W niniejszej sprawie skarżąca wnioskowała o zwolnienie jej od kosztów sądowych.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym kosztów wpisu od skargi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżąca spełnia tę przesłankę.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu.
Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 3 listopada 2010 r. oświadczenie skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakiejkolwiek informacji odnośnie dochodów uzyskiwanych przez córkę skarżącej oraz źródeł i wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącej, w tym wysokości miesięcznych obciążeń kredytowych. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów uzyskiwanych przez skarżącą, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca oraz jej córka się znajdują.
Wnioskodawczyni na skierowane do niej w dniu 22 listopada 2010 r. wezwanie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku z dnia 3 listopada 2010 r. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38).
Na marginesie warto wskazać, iż skarżąca wezwana do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykonała przedmiotowego wezwania, natomiast w dniu 9 grudnia 2010 r. uiściła wpis sądowy należny w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło