IV SA/Wa 1498/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-20

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie może podjąć pracy z powodu braku tytułu pobytowego i nie może zarejestrować się jako bezrobotna ani ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie może podjąć pracy z powodu braku tytułu pobytowego, co uniemożliwia jej zarejestrowanie się jako bezrobotna i ubieganie się o świadczenia z pomocy społecznej, a także nie posiada majątku ani oszczędności, wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W takiej sytuacji spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący A. C. złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z braku pracy spowodowanego brakiem tytułu pobytowego. Skarżący nie mógł zarejestrować się jako bezrobotny ani uzyskać pomocy społecznej, a jego środki finansowe były ograniczone. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić A. C. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia zwolnić A. C. od kosztów sądowych A. C. (dalej: skarżący) wraz ze skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że od 9 miesięcy nie pracuje. Do rozwiązania umowy o pracę doszło we wrześniu, po otrzymaniu decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Wskutek tej decyzji, skarżący nie może podjąć pracy, jak również zarejestrować się w urzędzie pracy. W lutym odmówiono mu zarejestrowania go jako bezrobotnego, w maju zaś odmówiono świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący podniósł, że otrzymuje pomoc od bliskich, nocuje u kolegów, w hostelach, sporadycznie pomaga mu matka mieszkająca w [...], która co jakiś czas przysyła mu drobne kwoty. Żona skarżącego również nie pracuje, obecnie nie otrzymuje żadnego zasiłku. Skarżący nie mieszka z żoną, ponieważ nie stać ich na wynajęcie wspólnego pokoju. Żona obecnie mieszka ze swoimi rodzicami. Skarżący oświadczył, że obecnie skończyły mu się wszystkie oszczędności, limity karty kredytowej zostały przekroczone, naliczane są odsetki. Przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył: - wyciągi z rachunków bankowych skarżącego, - wyciągi z rachunku kart kredytowych, - zaświadczenie z 14 sierpnia 2014 r., potwierdzające posiadanie statusu osoby bezrobotnej przez żonę skarżącego, - wydruk z przesłanej drogą elektroniczną przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. informacji z dnia 29 maja 2014 r. o nieprzysługiwaniu środków z pomocy społecznej A. C., - informacji przesłanej drogą elektroniczną z dnia 25 lutego 2014 r. przez [...] Urząd Pracy w K. o braku podstawy do zarejestrowania się w Urzędzie Pracy z uwagi na brak tytułu pobytowego, - oświadczenie A. C. dotyczące wydatków na utrzymanie wraz z przedstawieniem pełnej informacji o jego sytuacji finansowej i oświadczeniem o nieposiadaniu przez żonę skarżącego rachunku bankowego. Skarżący oświadczył m.in., że po rozwiązaniu umowy o pracę (we wrześniu 2013 r.) posiadał oszczędności w wysokości ok. 3.300 zł. Środki te zostały wydane na utrzymanie konieczne. Posiada kartę kredytowa z limitem 10.000 zł oraz limit w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym 2.000 zł. Limity te zostały wykorzystane, powstało zadłużenie, od którego naliczane są odsetki. Skarżący obecnie pomieszkuje u znajomych, którzy pozwalają mu nocować kilka dni lub tygodni, czasami nocował na lotnisku. W lutym 2014 r. próbował zarejestrować się jako bezrobotny, lecz pismem z dnia 25 lutego 2014 r. Urząd Pracy w K. poinformował go, że z związku z brakiem tytułu pobytowego w Polsce, nie jest możliwe przyznanie mu statusu osoby bezrobotnej. Z tego samego powodu nie przysługuje mu pomoc socjalna, o czy został poinformowany pismem z 29 maja 2014 r. przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżący wykazał, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. W obecnej chwili skarżący nie pracuje. Z uwagi na brak tytułu pobytowego, nie może zarejestrować się jako osoba bezrobotna, ani nie może ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej. Nie posiada majątku, oszczędności, w utrzymaniu pomaga mu rodzina i znajomi. W tej sytuacji uznano, że skarżący wykazał, że zachodzą przesłanki, pozwalające na przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem uiszczenie kosztów sądowych (nie mniej niż 300 zł) mogłoby narazić go na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło