IV SA/Wa 1498/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-04
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Piotr Korzeniowski, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły, czy związek małżeński zawarty przez cudzoziemca z obywatelką polską został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uwzględniając całokształt materiału dowodowego i stanowisko strony?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prawidłowego uzasadnienia decyzji. Nieprawidłowo oceniono przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w szczególności dotyczące celu zawarcia związku małżeńskiego, nie uwzględniając w pełni stanowiska strony i zgromadzonych dowodów. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący, cudzoziemiec, złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ze względu na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelką Polski. Wojewoda odmówił, uznając, że małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów i nie są spełnione obowiązki małżeńskie. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwą ocenę związku małżeńskiego i brak wyjaśnienia istotnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Szefa Urzędu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego A. C. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A. C. (dalej: odwołujący się, skarżący, cudzoziemiec) reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego M. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu, organ odwoławczy, organ II instancji) z [...] maja 2014 r., znak : [...] wydana na podstawie art. 57 ust. 1, pkt 1, pkt 4 i pkt 9 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573 ze zm., dalej: ustawa o cudzoziemcach) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267) i art. 513 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1650; sprost. Dz.U. z 2014 r., poz. 463), utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: Wojewoda, organ I instancji) z [...] lutego 2014 r., znak: [...] odmawiającą cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stan sprawy przestawiał się następująco.
W dniu [...] października 2013 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską, panią M. C. z domu T. Wojewoda [...] w decyzji z [...] lutego 2014r. odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając, że zaistniały przesłanki wymienione w art. 57 ust. 1 pkt 1, 4, 6 lit. a i b oraz pkt 9 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, stanowiące podstawę odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W ocenie organu I instancji, w przypadku małżeństwa skarżącego i pani M. C. spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 55 ust. 1 pkt 2,3,4 i 6 ustawy z 13 czerwca 2003 r., o cudzoziemcach, gdyż małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa i nie zamieszkują wspólnie. Według organu, cudzoziemiec na żadnym etapie postępowania nie wskazał żadnych innych okoliczności uzasadniających Jego zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Spełniona została zatem przesłanka do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, wynikająca z art. 57 ust. 1 pkt 1i4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Według Wojewody, we wniosku oraz w trakcie postępowania o udzielenie przedmiotowego zezwolenia cudzoziemiec podał nieprawdziwe informacje i wprowadzał w błąd organ I instancji, co wyczerpuje przesłanki do udzielenia odmowy wnioskowanego zezwolenia wymienione w art. 57 ust. 1 pkt 1 oraz 6 lit. a i b ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, iż skarżący przebywa na terytorium Polski nielegalnie, co wyczerpuje przesłankę art. 57 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy. W ustawowym terminie pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu, wnosząc o uchylenie decyzji i udzielenie mu wnioskowanego zezwolenia, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji m.in. naruszenie przepisów art. 57 ust. 1 pkt 1,4 ,6 lit. a i b oraz 9 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkiem czego było bezpodstawne przyjęcie, iż w przypadku odwołującego się spełnione zostały sformułowane w tych przepisach przesłanki do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, naruszenie przepisów art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. oraz niezastosowanie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. ( Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284).
W decyzji z 14 maja 2014 r. Szef Urzędu orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...]. W ocenie organu odwoławczego, na podstawie zgromadzonego przez Wojewodę materiału dowodowego stwierdzić można, że w przypadku małżeństwa skarżącego i pani M. C. zachodzą przesłanki wymienione w art. 55 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy o cudzoziemcach, gdyż małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, nie zamieszkują wspólnie oraz nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą. Małżonkowie nie realizują nałożonych na nich obowiązków wynikających z faktu zawarcia związku małżeńskiego. Według organu II instancji, wzajemna wiedza małżonków o sobie jest niewielka i nie zawsze zgodna ze stanem faktycznym. Zeznania małżonków jednoznacznie wskazują, że małżonkowie nie znają podstawowych szczegółów dotyczących ich wspólnego życia, nie wykazują żadnego zainteresowania życiem współmałżonka, różnią się nawet w kwestii dat ostatnich spotkań. Zdaniem Szefa Urzędu, obecny pobyt cudzoziemca na terytorium RP nie jest integralnie związany z faktem zawarcia przez niego związku małżeńskiego z obywatelem RP. W ocenie organu II instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że pomiędzy małżonkami nie istnieje więź psychiczna, fizyczna ani gospodarcza, która pozwalałaby realizować nałożone na nich obowiązki, wynikające z faktu zawarcia związku małżeńskiego.
W skardze skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, iż w przypadku skarżącego spełnione zostały przesłanki do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, wynikające z art. 57 ust. 1 pkt 1, 4, 9 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach ,
b) art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu przez organ II instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w obliczu wskazanych przez odwołującego się uchybień w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ I instancji albo nie zlecenie przez organ II instancji przeprowadzenia tego postępowania organowi l instancji, który wydał decyzję,
c) art. 107 k.p.a. z uwagi na braki w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że małżeństwo pani M. C. i skarżącego zostało zawarte w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
b) art. 57 ust. 1 pkt 1, 4 oraz 9 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkiem czego było bezpodstawne przyjęcie, iż w przypadku skarżącego spełnione zostały sformułowane w tych przepisach przesłanki do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c) art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 roku poprzez jego niezastosowanie (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284).
W odpowiedzi na skargę, po ponownym zapoznaniu się z aktami sprawy oraz po zapoznaniu się z zarzutami stawianymi w skardze, Szef Urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wnosząc o uchylenie decyzji organ II instancji podniósł, iż powody dla których składa taki wniosek nie pokrywają się w całości z argumentacją zawartą w skardze.
W dniu [...] listopada 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo procesowe skarżącego, w którym wyjaśnia powody zawarcia związku małżeńskiego z panią M. C. oraz zarzuca organom brak wyjaśnienia w toku toczącego się postępowania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Skarżący wyjaśnia, że przebywając w B. rozpoczął studia i zaczął chodzić na zajęcia, a następnie przyjechał do Polski ze względu na swoją żonę. Podnosi jednocześnie, że w B. porzucił dla swojej żony w Polsce studia w jednym z najlepszych uniwersytetów na świecie. A. C. twierdzi, że miał możliwości zalegalizowania swojego pobytu w B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest fakt zawarcia i pozostawania w związku małżeńskim skarżącego z obywatelką polską – panią M. C. z domu T. Wniosek skarżącego rozpatrywany był na podstawie art 53 ust. 1 pkt 6 oraz art. 57 ust. 1 pkt 1, 4 i 9 w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.
Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który: jest małżonkiem obywatela polskiego. Treść i konstrukcja art. 53 ust. 1 ustawy z 2003 r. o cudzoziemcach oznacza, że spełnienie jednego z warunków w nim wymienionych zobowiązuje organ do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Organ administracji winien uwzględnić, iż udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, przy zaistnieniu warunków określonych w art. 53 jest zasadą, od której wyjątki wymagają przekonywającego uzasadnienia.
Uwzględniając powyższe regulacje prawne, jak i stan faktyczny sprawy, organy powinny zatem prawidłowo wyjaśnić kwestie sytuacji osobistej skarżącego, w tym jego sytuacji rodzinnej, ustalając, że skarżący jest małżonkiem obywatelki polskiej pani M. C. Sąd stwierdza tym samym, że organ nie odniósł się w sposób prawidłowy w swojej decyzji do kwestii wskazanej w przepisie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach stanowiącym, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego. Organ pominął, przy ocenie stanu faktycznego sprawy, czy wobec skarżącego zachodzą inne podstawy do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wynikające z ustawy o cudzoziemcach. Artykuł 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach należy bowiem do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia. Tym większe znaczenie ma więc prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz poprawne odczytanie treści przepisu, gdyż właściwa jego interpretacja jest punktem odniesienia i podstawowym warunkiem rozstrzygnięcia. Redakcja art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która odsyła do wymogów o których mowa w art. 53-53b ustawy, wskazuje, że chodzi o całość przepisów art. 53-53 b ustawy. W tej sytuacji organ nie może ograniczyć się jedynie do wybiórczej analizy sytuacji skarżącego, lecz powinien zbadać ją w kontekście wymogów, w tym z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy a ponadto dokonać oceny, czy w przypadku cudzoziemca istnieją inne okoliczności przewidziane w art. 53-53b ustawy o cudzoziemcach, uzasadniające jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Ponadto, co zostało ugruntowane w orzecznictwie, konstrukcja art. 53 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oznacza, że spełnienie jednego z warunków w nim wymienionych zobowiązuje organ do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Organ administracji winien mieć zatem na uwadze, iż udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, przy zaistnieniu warunków określonych w tymże art. 53 jest zasadą, od której wyjątki wymagają przekonywającego uzasadnienia (zob. wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 3900/04, LEX nr 179234). Pogląd ten jest całkowicie aprobowany przez skład orzekający w sprawie. Ustawodawca w art. 53 oraz art. 53a ustawy o cudzoziemcach odmiennie ukształtował przesłanki uzasadniające udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że organ administracji publicznej ma obowiązek wziąć pod uwagę całokształt przepisów regulujących rozstrzygane zagadnienie (wyrok NSA z 23 czerwca 1983 r., II SA 475/83, ONSA 1983 /1/43). Podobnie w piśmiennictwie podnosi się, że organy zobowiązane są do respektowania przepisów wyznaczających przedmiot danego postępowania (patrz: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, t. 1, Zakamycze 2005, s. 583). Do takich przepisów niewątpliwie należy art. 53 ustawy o cudzoziemcach, ale również art. 53a tejże ustawy, zawierający katalog okoliczności, które mogą uzasadniać udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Należy w tym miejscu podkreślić, iż dodatkowo z orzecznictwa jednoznacznie wynika, że rozpoznając wniosek cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony organ administracyjny nie jest związany wskazaną we wniosku podstawą prawną i zobowiązany jest ocenić zasadność żądania wnioskodawcy w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych ujawnionych w toku postępowania, które w świetle przepisów regulujących przesłanki udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony mogą mieć znaczenie dla treści decyzji (zob. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 419/06, LEX nr 266435).
W uzasadnieniu skargi w zakresie dotyczącym naruszenia przepisów postępowania trafnie zwrócono uwagę, że postępowanie odwoławcze, jak również decyzja wydana w skutek jego przeprowadzenia nie odpowiadały wskazanym szczegółowo w skardze zasadom prawidłowego postępowania wyjaśniającego. Zarzut niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczy także postępowania przeprowadzonego przez Wojewodę. Zdaniem Sądu, okoliczności związane z poznaniem się małżonków oraz samym zawarciem związku małżeńskiego nie zostały ocenione w konkluzji zaskarżonej decyzji. Narusza to treść art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Według tego przepisu, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli: podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim lub cudzoziemcem zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Należy też przypomnieć, iż zgodnie z treścią art. 55 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o cudzoziemcach organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego ustala, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdy okoliczności sprawy wskazują, że: jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynika to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub grupie społecznej; małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa; nie zamieszkują wspólnie; nie spotkali się nigdy przed zawarciem małżeństwa; nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga; małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą; jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już małżeństwa dla pozoru.
Jednocześnie zauważyć należy, iż stwierdzenie jednej z okoliczności wymienionych w art. 55 ust. 1 pkt 1-7, zobowiązuje organ orzekający do przeprowadzenia postępowania celem ustalenia, czy małżeństwo zawarto tylko dla pozoru. Nie skutkuje to jednak automatycznie ustaleniem, że związek małżeński w tym jedynie celu został zawarty.
Należy zatem podkreślić, że okoliczności wskazujące na możliwość zawarcia związku małżeńskiego w celu legalizacji pobytu powinny być ocenione w świetle całego materiału dowodowego, także z uwzględnieniem stanowiska skarżącego. Uznać należy, że skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w pismach procesowych: z [...] marca 2014 r. oraz z [...] listopada 2014 r. wskazał na szereg przesłanek, które w jego ocenie przeczyły ustaleniom poczynionym przez organ I instancji i które zostały następnie zaaprobowane w zaskarżonej decyzji. Argumenty przedstawione przez skarżącego w odwołaniu zostały jedynie skrótowo przytoczone w części sprawozdawczej rozstrzygnięcia i pominięte w konkluzji decyzji. Nie zostały ocenione przez organ II instancji także argumenty wskazane przez skarżącego w piśmie z [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się także do podważanej przez skarżącego prawidłowości sporządzonego protokołu z przesłuchania skarżącego z [...] listopada 2013 r., oraz wiarygodności kluczowego dla sprawy świadka pani A. T. W zaskarżonej decyzji pominięto także fakt, iż skarżący w celu poparcia swoich twierdzeń do odwołania dołączył kserokopie dokumentów oraz wydruk korespondencji elektronicznej (sms). W ocenie skarżącego, wydruk ten jest dowodem korespondencji prowadzonej pomiędzy małżonkami. Skarżący w załączeniu do pisma z [...] marca 2014 r. nadesłał nośnik pamięci elektronicznej zawierający zapis dźwiękowy przesłuchania skarżącego, który w jego ocenie stanowi dowód na wadliwe protokołowanie Jego zeznań. Należy podkreślić, że wszystkie ww. materiały nadesłane przez skarżącego zostały pominięte w toku postępowania odwoławczego. Ma rację skarżący twierdząc, że konieczne jest rozpatrzenie nie tylko każdego dowodu z osobna ale również we wzajemnej łączności ze sobą. Organ nie uwzględniając dowodu złożonego przez stronę nie wykazał w sposób przekonujący w uzasadnieniu decyzji przyczyn takiego postępowania w sprawie. Zasadny zatem zdaniem Sądu, jest zarzut skarżącego dotyczący pominięcia materiałów dołączonych przez Niego w toku postępowania.
Prowadząc postępowanie organ powinien wyjaśnić czy prawdą jest, że korespondencja na którą powołuje się skarżący była w sposób rzeczywisty prowadzona pomiędzy małżonkami. Należało też wyjaśnić źródło pochodzenia wydruku elektronicznego zawierającego treść korespondencji. W zaskarżonej decyzji powinny być rozstrzygnięte wszystkie okoliczności sprawy, tak aby skarżący mógł poznać powody, dla których ewentualnie odmówiono mocy dowodowej ww. nagraniom.
W decyzji Szefa Urzędu nie odniesiono się także do tego, że jeden z załączników dołączonych do odwołania stanowiła kserokopia decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. [...] orzekającej o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do [...] marca 2013 r. na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. W zaskarżonej decyzji nie odnotowano faktu, że skarżącemu udzielono w przeszłości zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z zawarciem związku małżeńskiego. Także organ I instancji w decyzji z [...] lutego 2014 r., nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący na jakiej podstawie stwierdził, że związek małżeński skarżącego i pani M. C. istnieje jedynie formalnie, a jego kontynuacja służyć ma skarżącemu wyłącznie do zalegalizowania pobytu w Polsce.
Organ I instancji nie wyjaśnił dokładnie w świetle okoliczności sprawy, kwestii związanych z namowami ze strony skarżącego odnośnie pozorowania wspólnego zamieszkania poprzez przywożenie ubrań i rzeczy osobistych pani M. C., która pozostawała na utrzymaniu rodziców. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można podzielić opinii organu I instancji, że bezspornym jest również fakt, że małżonkowie nie wypełniają żadnych prawnych obowiązków, wynikających z zawarcia małżeństwa. Organ I instancji nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, że pani M. C. pozostaje na utrzymaniu rodziców. Nie można także zgodzić się z oceną organu I instancji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że pomiędzy małżonkami nie istnieje więź psychiczna, fizyczna ani gospodarcza, która pozwalałaby realizować nałożone na nich obowiązki wynikające z faktu zawarcia związku małżeńskiego. W ocenie Sądu, organ I instancji nie wykazał, że spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 55 ust. 1 pkt 2,3,4 i 6 ustawy o cudzoziemcach.
Przypomnieć należy w tym miejscu, że zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobligowane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W toku postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ocenia się wszelkie okoliczności, które mogą wskazywać, że pobyt cudzoziemca na terytorium RP jest uzasadniony, a także te, które mogą uzasadniać odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie. A zatem, nawet jeżeli cudzoziemiec spełni pozytywne przesłanki uzasadniające udzielenie zezwolenia na zamieszkanie, może się okazać, iż udzielenie tego zezwolenia jest niedopuszczalne z uwagi na wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Odwołanie się do ratio legis wprowadzenia do katalogu przesłanek negatywnych regulacji prawnej o treści wynikającej z art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach daje podstawy do uznania, że zamiarem ustawodawcy było nie tylko uczynienie przyczynami odmowy zdarzeń prawnych o charakterze obiektywnym, ale również odwołanie się do subiektywnego nastawienia cudzoziemca do wymagań przedstawienia zgodnych z prawdą wyjaśnień na temat swojej osoby. Wykładnia przepisów ustawy o cudzoziemcach nakazuje uznać, że organ rozpoznający wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w procesie podejmowania rozstrzygnięcia musi uwzględnić okoliczności wskazujące na nierzetelność oświadczeń składanych przez cudzoziemca. Dla zapewnienia in abstracto prawidłowości podejmowanych rozstrzygnięć, nierzetelne działania cudzoziemca muszą wiązać się z podjęciem niekorzystnej dla niego decyzji nawet wtedy, gdy postępowanie dowodowe będzie wskazywać, że spełnia on wszystkie warunki udzielenia zezwolenia wymienione w art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Tak zakreślone uprawnienia procesowe organu nie mogą być jednak rozumiane w ten sposób, że przepisowi art. 57 ust. 1 pkt 1, 4 i 9 ustawy o cudzoziemcach wojewoda lub Szef Urzędu przypisywać może podobne znaczenie jak pozostałym materialnoprawanym przyczynom odmowy wydania zezwolenia. Analizowana regulacja ma chronić prawidłowość ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie, nie może natomiast być przedmiotem tego postępowania w znaczeniu przyznania organowi kompetencji do poszukiwania jakichkolwiek rozbieżności w złożonych przez cudzoziemca wyjaśnieniach. Konieczność zachowania w tym zakresie ścisłej wykładni ustawy o cudzoziemcach przekłada się na sposób rozumienia szczegółowych przesłanek odmownego rozstrzygnięcia wniosku cudzoziemca.
Przesłanki uzasadniające udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zostały enumeratywnie wymienione w art. 53 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Jedną z przesłanek jest zawarcie przez cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelem polskim (art. 53 ust. 1 pkt 6). Pomimo zawarcia ważnego związku małżeńskiego, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia, jeśli zawarcie związku małżeńskiego nastąpiło w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 57 ust. 1 pkt 4). Ustawa o cudzoziemcach w art. 55 ust. 1 precyzuje warunki wskazujące na potrzebę ustalenia, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ustala, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą.
Niezgodność małżonków, co do dotyczących ich danych i innych okoliczności, które ich dotyczą, nie uzasadnia sama w sobie stwierdzenia, że małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Pogląd taki nie znajduje uzasadnienia w literalnym brzmieniu przepisu art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, który wymienia jedynie okoliczności uzasadniające potrzebę ustalenia, czy małżeństwo nie zostało zawarte przez cudzoziemca w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Stwierdzenie, że małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą (art. 55 ust. 1 pkt 6), nie jest tożsame z ustaleniem, że związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a jedynie uzasadnia przeprowadzenie postępowania, umożliwiającego ustalenie, czy małżeństwo zostało zawarte w tym celu. Dopiero wynik tego postępowania wyjaśniającego - przeprowadzonego przy poszanowaniu reguł wynikających z k.p.a., z ograniczeniami o których mowa w art. 55 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach i przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy mających znaczenie dla oceny celu zawartego małżeństwa - może uzasadniać odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
Mając na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody z [...] lutego 2014 r. zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77, 78 i 80 i 107 § 3 k.p.a., które doprowadziły do naruszenia art. 57 ust. 1 pkt 1, 4 i 9 ustawy o cudzoziemcach polegającego na przedwczesnym zastosowaniu przepisu prawa materialnego bez uprzedniego należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Przedstawione powyżej uwagi prowadzą do wniosku, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, wydając decyzje dopuściły się naruszenia ww. wymienionych przepisów postępowania - tak w zakresie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, a każde z tych naruszeń proceduralnych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdził zatem, że wymienione uchybienia są istotne i mogły wpływać na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy istnieje konieczność ustalenia powtórnie stanu faktycznego sprawy z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego i opisanych wyżej wskazań Sądu.
Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło