IV SA/Wa 1498/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-02

Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stałe źródło dochodu (emerytura) i oszczędności, mimo ponoszenia wydatków na leczenie i utrzymanie, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która osiąga regularny dochód pozwalający na pokrycie kosztów niezbędnego utrzymania oraz dysponuje oszczędnościami, nie może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, nawet jeśli ponosi wydatki na leczenie i zabezpiecza środki na pogrzeb. W przypadku posiadania już ustanowionego pełnomocnika z wyboru w innej sprawie, nie jest możliwe ustanowienie adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy.
Stan faktyczny
L. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżący podał, że jego dochód to emerytura w wysokości 755 zł miesięcznie, a dysponuje oszczędnościami w wysokości 6.000 zł. Wskazał na liczne schorzenia i wydatki na leczenie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania i że nie można ustanowić adwokata z urzędu. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że oszczędności maleją, a wydatki na leczenie są wysokie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2.09.2015 r. wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. L. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na wskazane w sentencji postanowienie. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a źródło jego dochodu stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 755 zł miesięcznie. Wskazał, że dysponuje oszczędnościami w wysokości 6.000 zł z przeznaczeniem na pogrzeb. Stwierdził, że cierpi na liczne schorzenia. W dodatkowym oświadczeniu z 27 maja 2015 r. wyjaśnił, że w 2002 r. zawarł z bratanicą umowę dożywocia w zamian za gospodarstwo rolne. Ponieważ umowa nie jest dotrzymywana, złożył sprawę do sądu o jej rozwiązanie. Oświadczył, że w postępowaniu w tej sprawie przed Sądem Rejonowym w R. reprezentuje go adwokat z wyboru. Nadmienił, że całą emeryturę wydatkuje na lekarstwa, żywność, odzież i obuwie. W budynku, w którym zajmuje jeden pokój, bratanica zameldowała swoich rodziców. L. S. dołączył do wniosku kserokopie: 1) wypisów z treści: a) orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia z [...] kwietnia 1996 r., którym zaliczono skarżącego do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia i b) orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] sierpnia 1998 r. uznającego Skarżącego za całkowicie niezdolnego do pracy; 2) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 1993 r. oraz 3) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 1996 r. Postanowieniem z 15 czerwca 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy uznając, że nie zachodzi przesłanka, aby Skarżący nie mógł ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnośnie ustanowienia adwokata referendarz stwierdził, że nie jest możliwe jego ustanowienie w związku z treścią art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że w związku z wydatkami na utrzymanie kwota oszczędności przeznaczona na pogrzeb została uszczuplona i może stopnieć do zera w ciągu kilku lat. Odnośnie adwokata z wyboru ustanowionego w sprawie przed sądem rejonowym Skarżący podniósł, że adwokat ten nie zapoznał się z dostarczonymi mu przez Skarżącego dokumentami, więc Skarżący odebrał je od niego. L. S. zaznaczył, że w związku ze swą chorobą jest izolowany w miejscu zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do mającego w sprawie zastosowanie art. 260 P.p.s.a. (na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2015 r., poz. 658) w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej powyższą ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Na Wnioskodawcy spoczywa więc ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca w złożonym na formularzu wniosku nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. L. S. posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury w wysokości 755 zł miesięcznie. Jak wynika z oświadczenia Skarżącego, środkami uzyskiwanymi ze wskazanego świadczenia pokrywa on wydatki na niezbędne potrzeby, to jest żywność, odzież i lekarstwa. Ma również prawo dożywotniego zamieszkiwania w pokoju znajdującym się w domu przekazanym przez niego bratanicy wraz z gospodarstwem rolnym. Jeżeli zatem Skarżący osiąga regularny dochód, który pozawala na pokrycie kosztów jego niezbędnego utrzymania, a jednocześnie dysponuje oszczędnościami (w sprzeciwie podał, że są one nieco mniejsze niż 6.000 zł i w ciągu kilku lat mogą stopnieć do zera), to nie kwestionując w żaden sposób potrzeby zabezpieczenia dodatkowych środków na wypadek śmierci, nie można stwierdzić, że sytuacja materialna L. S. nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Pozwala ona mu zarówno na uiszczenie wpisu od skargi, który wynosi 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz innych, ewentualnie należnych na dalszych etapach postępowania opłat sądowych, których wysokość nie przekroczy jednorazowo 100 zł, jak również pozwala na pokrycie kosztów zastępstwa adwokackiego. Ponadto, odnośnie ustanowienia adwokata, należy wskazać, że Skarżący posiada już adwokata z wyboru w sprawie zawisłej przed sądem rejonowym. Oznacza to, że stosownie do art. 246 § 3 P.p.s.a. nie jest możliwe ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło