IV SA/Wa 1498/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi L.S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżonym do tut. Sądu postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016, poz. 23 dalej jako kpa) po rozpoznaniu zażalenia L.S. (dalej jako skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 roku nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1992 roku nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, położonych na terenie wsi [...]. Podstawę prawną ww postanowienia o odmowie wszczęcia nadzorczego postępowania o stwierdzenie nieważności ww decyzji z 1992r. stanowił art. 61 a § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jeżeli podanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Organ wyjaśnił, że przez inne uzasadnione przyczyny, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. np. gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W tym zakresie organ przywołał art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 roku o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2013, poz. 1157) obowiązującym od dnia 16 października 2013 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r. poz. 700). Stanowi on, że do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, nie stosuje się art. 145-145 b oraz art. 154-156 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat. Organ uznał, że skoro od dnia wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], upłynęło niemal 23 lata to z uwagi na treść art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 156 kpa nie jest możliwe. W skardze na ww postanowienie skarżący zarzucił, że organy obu instancji nie dokonały rozważenia, czy wydaniem decyzji Kierownik Urzędu Rejonowego w [...][...]nie naruszył prawa w rozumieniu art. 156 par 1 pkt 2 kpa a w szczególności czy uczestnicy zamiany gruntów, wymienieni w tej decyzji, byli w dacie wydania decyzji właścicielami gruntów, za które otrzymali zamianę, a to stanowi istotę sprawy. Według skarżącego "postępowanie ogranicza się do szukania, na silę, argumentów przemawiających za tym aby nie dopuścić do postępowania nieważnościowego" i nijak nie odnosi się do jego argumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "ppsa") dokonywana przez sądownictwo administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 ppsa, Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższy przepis ustanawia zatem obowiązek rozpoznania sprawy przez Sąd w granicach sprawy określonych jako jej przedmiot, niezależnie od treści sformułowanych zarzutów, czy stanowisk zaprezentowanych przez strony czy uczestników postępowania w pismach procesowych. Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym tj. w oparciu o art. 119 pkt. 3 ppsa w zw. z art. 120 ppsa. Ustawodawca dopuścił rozpoznawanie spraw na posiedzeniu niejawnym (bez udziału stron postępowania) o ile przedmiotem skargi jest (jak w sprawie niniejszej) postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 119 pkt. 3 ppsa). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego a jego uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 157 w związku z art. 61a kpa. Stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zarówno postępowanie prowadzone w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym, wymaga od organu administracji ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. określony podmiot posiadający interes prawny a także czy istnieje uwarunkowana przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie owego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Oceniając argumentację przedstawioną przez organ, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, albowiem przepis szczególny w postaci art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r. poz. 700) wyklucza prowadzenie nieważnościowego postępowania po upływie 5 lat od daty kwestionowanej decyzji i to niezależnie od podnoszonych w sprawie argumentów czy przywoływania przesłanek z art. 156 § 1 kpa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ppsa skarga została oddalona.