IV SA/Wa 1499/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007 roku sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego - oddala skargę - Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2007 r., Minister Środowiska , na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia E. K. na postanowienie Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia (...) maja 2006 r., umorzył postępowanie odwoławcze. W postanowieniu z dnia (...) maja 2006 r. Wojewoda Warmińsko - Mazurski uzgodnił uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia - inwestycji celu publicznego - pn. budowa stacji bazowej telefonii komórkowej P. Sp. z o.o. sieci (...) nr (...) Ż., zlokalizowanej na działce nr (...) w miejscowości S., gm. B., powiat g. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła E. K. zarzucając, iż przy lokalizacji przedsięwzięcia nie wzięto pod uwagę wybitnych walorów krajobrazowych i przyrodniczych terenu, na którym obiekt miał zostać usytuowany. Organ odwoławczy - Minister Środowiska umorzył postępowanie odwoławcze, wskazując, że zgodnie z art. 106 § 5 k.p.a. na postanowienie wydane w trybie tego artykułu zażalenie przysługuje stronie. Organ podał, że ma obowiązek badania czy zażalenie zostało wniesione przez osobę, która ma status strony w danym postępowaniu. Decydujące znaczenie ma przy tym okoliczność, czy zakres rozstrzygnięcia obejmuje bezpośrednio sferę interesu prawnego danej osoby (art. 28 k.p.a.), a nie fakt, czy osobie wnoszącej zażalenie zostało doręczone postanowienie pierwszoinstancyjne. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że pomimo, iż art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska gwarantuje społeczeństwu udział w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska, nie oznacza to jednak, że każdy obywatel ma przymiot strony. Interes prawny jest uwarunkowany zasięgiem oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Działki E. K. sąsiadują z nieruchomościami objętymi promieniowaniem, jednakże zasięg tego promieniowania nie wykracza poza działkę nr (...). W ocenie organu drugiej instancji budowa wieży z zainstalowanymi na niej antenami nie uniemożliwia i nie ogranicza skarżącej korzystania z jej nieruchomości. Wobec powyższej okoliczności, organ odwoławczy umorzył postępowanie ze względu na brak przymiotu strony skarżącej i nie rozstrzygał zarzutów wychodzących poza zagadnienie interesu prawnego. W skardze z dnia 17 lipca 2007 r. , złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, E. K. domagała się uchylenia postanowienia Ministra Środowiska z dnia (...) czerwca 2007 r. i przywrócenie jej prawa występowania jako strona w postępowaniu. W uzasadnieniu skarżąca podała, że interes prawny nie powinien być uzależniony jedynie od zasięgu oddziaływania na środowiska planowanego przedsięwzięcia. Skarżąca nie zgadzała się z twierdzeniem organu drugiej instancji, iż jedynie promieniowanie elektromagnetyczne i jego zasięg są jednym z czynników oddziaływania na środowisko. Ponadto skarżąca podniosła naruszenie art. 49 k.p.a. poprzez nieprawidłowy sposób podania obwieszczenia dotyczącego inwestycji. Skarżąca kwestionował bowiem 21 -dniowy okres na składanie wniosków, gdyż w obwieszczeniu podanym do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania, w "K.", nie oznaczono daty początkowej, określającej możliwość wnoszenia wniosków. E. K. zarzuciła również naruszenie art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a. poprzez nieinformowanie stron postępowania o przedłużeniu rozpatrzenia lub brak rozpatrzenia złożonych zażaleń. Wskazała również na naruszenie art. 7 i 8 k.p.a., poprzez nierzetelne prowadzenie postępowania administracyjnego, które - w ocenie skarżącej - miało polegać na niesprawdzeniu przed wydaniem postanowienia faktycznego otoczenia planowanej inwestycji. W skardze zarzucono ponadto naruszenie art. 61 ust. 4 k.p.a. poprzez niedoinformowanie wszystkich stron o wszczęciu postępowania. Zarzuciła również naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności w prowadzonym postępowaniu. W uzupełnieniu skargi E. K. podtrzymał wcześniejsze zarzuty, podnosząc dodatkowo, iż Minister Środowiska naruszył przy tym art. 63 Konstytucji, który dotyczy możliwości składania petycji, wniosków i skarg. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu, dotyczące braku przymiotu strony z uwagi na brak interesu prawnego podając, że działki E. K. nie są objęte promieniowaniem od projektowanej stacji. Organ podał również , iż w opisanej sytuacji może w grę wchodzić jedynie naruszenie interesu faktycznego skarżącego. Brak istnienia interesu faktycznego przesądza o tym, że zbędne jest rozstrzyganie co do pozostałych zarzutów. Jedynie dodatkowo organ wyjaśnił, że zarzuty skarżących dotyczące braku odpowiedzi na wystąpienia nie mogą być rozstrzygane w niniejszym postępowaniu. Postanowienie Wojewody zostało wydane w postępowaniu uzgodnieniowym. Wojewoda nie był organem prowadzącym postępowanie główne o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie miał podstaw prawnych do jego wszczęcia, a tym samym do informowania o tym osób zainteresowanych. Organ wskazał również, że nie zostały naruszone przepisy o dwuinstancyjności postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 , poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo organ wskazał, że na postanowienie wydane w trybie art. 106 § 5 k.p.a. , zażalenie przysługuje stronie. Decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska jest rozstrzygnięcie, czy skarżąca posiada w toczącym się postępowaniu status strony. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z wymienionego przepisu wynika zatem, że elementem, który pozwala zakwalifikować określony podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest przesłanką materialnoprawną udziału w postępowaniu. Stwierdzenie braku interesu prawnego powoduje, że podmiotowi nie przysługuje przymiot strony postępowania. Interes prawny musi przy tym istnieć obiektywnie, a nie odzwierciedlać subiektywne odczucia danego podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, gdy dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Przymiotu strony nie wykazuje natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu administracyjnym opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., IV SA 1285/98, lex nr 47898) Należy również zauważyć, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2001 , I SA 2326/00, lex nr 54528) Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż prawidłowo organ drugiej instancji umorzył postępowanie uznając, iż E. K. nie ma interesu prawnego w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Skarżąca nie kwestionuje w sprawie, iż jej nieruchomości nie znajduje się w zasięgu oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego planowanego przedsięwzięcia. Skarżąca podnosi w zakresie lokalizacji planowanego przedsięwzięcia, iż pomięte zostały walory krajobrazowe i przyrodnicze terenu, na którym miał zostać umieszczony obiekt. Argument ten jednak nie może przesądzać o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącego. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania - musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć skarżącej. Ocena interesu prawnego nie może również być dokonywana pod względem indywidualnej wrażliwości zainteresowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r. (II GSK 163/06, lex 274855), w którym stwierdzono, iż podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje -uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości. W tym aspekcie niezasadny jest pogląd skarżącej, odnoszący się do ewentualnych spadków cen nieruchomości bądź przewidywanych strat, które miałyby ponieść osoby nastawione na działalność turystyczną. Tego rodzaju roszczenia odnoszą się do zdarzeń jedynie przewidywanych przez skarżącą, mają charakter hipotetyczny, a nie realny - nie mogą zatem mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Na tle niniejszej sprawy trzeba ponadto stwierdzić, że udziału w postępowaniu nie można również wywodzić z art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., nr 129, poz. 902), który stanowi, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Prawidłowo bowiem organ odwoławczy stwierdził, że z tego przepisu nie można wywodzić uprawnienia danego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jako strona. O tym czy określona osoba może brać udział w postępowaniu administracyjnym decyduje bowiem - jak wskazano powyżej -posiadanie interesu prawnego, w świetle art. 28 k.p.a. Statusu strony nie nabywa się również przez wysłanie na adres podmiotu decyzji administracyjnej. Inaczej mówiąc - fakt, iż danej osobie doręczono decyzję organu nie przesądza o tym, że staje się ona stroną postępowania administracyjnego. Biorąc więc pod uwagę, iż ustawowe przesłanki rzutujące na kwestię przymiotu strony zostały słusznie zinterpretowane przez organ drugiej instancji, prawidłowo Minister Środowiska umorzył postępowanie zażaleniowe. Brak interesu prawnego przesądza o tym, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, zatem inne zarzuty podnoszone przez skarżącą nie podlegają kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jedynie ubocznie wskazać należy, że Wojewoda Warmińsko - Mazurski wydał postanowienie w tzw. postępowaniu uzgodnieniowym. Wojewoda nie uczestniczył jako organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a jedynie jako organ uzgadniający wydanie tej decyzji. Inaczej mówiąc - Wojewoda nie prowadził postępowania głównego, takie bowiem leży w kwestii Wójta Gminy B. W niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Nie można również mówić o naruszeniu przepisów Konstytucji, bowiem możliwość kwestionowania przez skarżących postanowienia Wojewody Warmińsko - Mazurskiego została skarżącemu zagwarantowana w sposób pełny. Z uwagi na powyższe , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).