IV SA/Wa 15/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-23

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać uwzględniony bez złożenia przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania przez wnioskodawcę braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Wnioskodawca ma obowiązek udokumentować swoją sytuację majątkową, a uchylanie się od złożenia wymaganych dokumentów skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w tej kwestii.
Stan faktyczny
Skarżący C. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej warunków zabudowy. Wskazał trudną sytuację materialną, w tym brak pracy i chorobę oraz zaciągnięte pożyczki. Organ wezwał go do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu oraz do przedstawienia dokumentów potwierdzających dochody, wydatki i zobowiązania kredytowe. Skarżący dostarczył formularz, ale nie przedłożył wymaganych dokumentów, tłumacząc się ochroną danych osób udzielających mu pomocy finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący C. T. w piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2011 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż znalazł się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, bowiem początkowo kilka lat pozostawał bez pracy, następnie zaś poważnie zachorował. Aby przeżyć zaciągnął wysokie pożyczki wśród rodziny i znajomych. Wobec tego, iż wniosek skarżącego nie został złożony na urzędowym formularzu PPF, pismem z dnia 28 stycznia 2011 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku, poprzez złożenie go na urzędowym formularzu dotyczącym przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wnioskodawca został jednocześnie wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o następujące dokumenty źródłowe: a) wyciągi i wykazy z posiadanych przez niego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) dokumenty potwierdzające dochód z tytułu renty inwalidzkiej skarżącego oraz świadczenia emerytalnego żony (odcinek emerytury, odcinek renty), c) oświadczenie o wysokości wydatków koniecznych ponoszonych na utrzymanie domu, bieżące utrzymanie skarżącego i jego rodziny oraz leczenie (przeciętne wydatki w miesiącu), d) dokumenty potwierdzające wysokość zobowiązań kredytowych (pożyczek) wymienionych w piśmie z dnia 20 stycznia 2011 r. W dniu 18 lutego 2011 r. skarżący nadesłał wypełniony formularz PPF oraz pismo procesowe z dnia 13 lutego 2011 r. Z informacji podanych przez skarżącego w nadesłanym formularzu PPF wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz pełnoletnim synem. Wnioskodawca wskazał, iż oprócz samochodu o wartości rynkowej 4.000 zł nie ma żadnego innego majątku, ani oszczędności. Wnioskodawca poinformował ponadto, iż łączny miesięczny dochód jego rodziny wynosi 2.541,12 zł (dochód z tytułu renty inwalidzkiej skarżącego- 1670,98 zł oraz dochód z emerytury żony skarżącego- 870,14 zł). Przedstawiając wydatki utrzymania koniecznego trzyosobowej rodziny skarżący wskazał na następujące obciążenia: opłata za gaz- 1628,56 zł (za dwa miesiące w okresie zimowym), opłata za energię elektryczną- 281,09 zł, opłata za media- 50 zł, abonament telefoniczny skarżącego i jego żony- 65 zł. Pozostała kwota przeznaczana jest na wyżywienie oraz inne stałe opłaty. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż nie może udostępnić wyciągów z posiadanych kont bankowych, ponieważ osoby, które udzieliły mu pomocy finansowej nie życzą sobie aby komukolwiek ujawniać ich dane osobowe. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.). Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 wymienionej ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w piśmie z dnia 20 stycznia 2011 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakiejkolwiek informacji odnośnie wysokości zobowiązań kredytowych, które skarżący zaciągnął od osób bliskich. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na pełną ocenę jego możliwości płatniczych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. W konsekwencji, wobec nieprzedłużenia przez wnioskodawcę zarówno wyciągów z kont bankowych jak i dokumentów potwierdzających złożone przez niego oświadczenie o zaciągniętych pożyczkach należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez skarżącego kosztów utrzymania, a tym samym wysokości ewentualnych środków pozostających mu do dyspozycji. Wobec tego, iż skarżący wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku uchyli się od obowiązku nadesłania stosownych dokumentów źródłowych, brak jest podstaw do uznania, iż skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając zaś na uwadze, iż skarga wnioskodawcy dotyczy postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia na jego wniosek warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z szambem szczelnym, należy stwierdzić, iż oświadczenia skarżącego wskazujące na to, iż uzyskiwane przez niego oraz jego rodzinę dochody uniemożliwiają mu pokrycie niezbędnych wydatków koniecznych, co powoduje konieczność zaciągania stosownych zobowiązań kredytowych, są mało wiarygodne. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo trzeba podkreślić, że referendarz sądowy działający w imieniu Sądu nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło