IV SA/Wa 1500/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w postępowaniu wznowieniowym - uchyla zaskarżone postanowienie - IV SA/Wa 1500/08 Uzasadnienie W dniu 30 marca 2006 r. wpłynął do Urzędu Miasta L. wniosek P. sp. z o. o. w W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] na działce ew. nr [...] w obrębie [...] - R. przy ul. [...] w L, Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W dniu 10 września 2007 r. wpłynął do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. wniosek Stowarzyszenia P. w L. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.". W uzasadnieniu wniosku stowarzyszenie podniosło, że jest stroną w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, o czym dowiedziało się w dniu 29 sierpnia 2007 r. z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. wznowił postępowanie uzgodnieniowe, natomiast postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmówił uchylenia swego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2006 r. o uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2007 r. organ wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. j.: Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.) stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Stowarzyszenie P. w L. zostało zaś wpisane do tego rejestru w dniu [...] października 2006 r., a zatem w trakcie postępowania uzgodnieniowego prowadzonego przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. nie mogło być jego stroną. Wobec tego nie jest zasadny zarzut, że postępowanie uzgodnieniowe toczyło się bez udziału Stowarzyszenia P. w L. Organ nadmienił, iż prowadzący postępowanie główne Prezydent Miasta L. powiadomił społeczeństwo o projektowanym przedsięwzięciu poprzez zamieszczenie obwieszczenia na stronie internetowej Urzędu Miasta L., na tablicy ogłoszeń w tym urzędzie oraz w rejonie lokalizacji planowanej inwestycji. Ponadto zaznaczono, że zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2006 r. nr 129, poz. 902 ze zm.), zwanej dalej "p. o. ś.", organy państwowej inspekcji sanitarnej są obowiązane do uzgadniania środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p. o. ś., a określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Rozporządzenie to zostało zmienione z dniem 31 sierpnia 2007 r., a żadna z anten nie odpowiada warunkom określonym w § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Oznacza to, że w chwili obecnej przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko i nie wymaga uzgodnienia z organem sanitarnym. Zażalenia na postanowienie z dnia [...] października 2007 r. wniosło Stowarzyszenie P. w L. oraz B. Z. Stowarzyszenie w uzasadnieniu zażalenia powtórzyło argumenty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania uzgodnieniowego, a ponadto podniosło, iż w dniu [...] września 2007 r. Prezydent Miasta L. wznowił postępowanie główne - o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Żalący się zaznaczył, że nie dokonano skutecznego powiadomienia społeczeństwa o postępowaniu głównym oraz że przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast B. Z. w swym zażaleniu wskazała, iż Stowarzyszenie P. w L. miało prawo żądać wznowienia postępowania, natomiast nie wie, z jakiego powodu ją samą uznano za stronę w postępowaniu wznowieniowym, gdyż nie brała udziału w postępowaniu uzgodnieniowym. Ponadto żaląca się przytoczyła argumenty mające przemawiać za koniecznością wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowej inwestycji. Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] uchylił w całości postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] października 2007 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że obecnie realizacja stacji bazowych telefonii komórkowej, które nie kwalifikują się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w trybie art. 46 ust. 1 p. o. ś. Organ zaznaczył, że informacje zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko stosownie do art. 51 ust. 1 p. o. ś. Obowiązujące aktualnie rozporządzenie kategoryzuje bowiem inwestycje z zakresu radiokomunikacji na podstawie dwóch powiązanych ze sobą informacji: równoważnej mocy promieniowanej izotropowo oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny wzdłuż głównej osi jej promieniowania. Skargę na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. sp. z o. o. w W. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wadliwe jest stanowisko organu drugiej instancji, że stowarzyszenie mogło uczestniczyć w postępowaniu zakończonym ostatecznym postanowieniem uzgadniającym z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz w postępowaniu wznowieniowym, ponieważ powstało (zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym) dopiero w dniu [...] października 2006 r., tj. już po prawomocnym zakończeniu postępowania uzgodnieniowego. Nie jest zasadne zatem stanowisko, że stowarzyszenie bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu uzgadniającym, gdyż w czasie jego trwania zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy Prawo o stowarzyszeniach jeszcze nie istniało. Nie zaistniała tym samym przesłanka do wznowienia tego postępowania. Skarżący podniósł przy tym, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest niejasne, gdyż nie wynika z niego, które przepisy regulujące wznowienie postępowania powinny być zastosowane i w jaki sposób. W ocenie skarżącego organ drugiej instancji nie uzasadnił, dlaczego wadliwa jest odmowa uchylenia postanowienia uzgadniającego z dnia [...] kwietnia 2006 r. z uwagi na to, że stowarzyszenie nie brało bez własnej winy udziału w postępowaniu uzgadniającym. W uzasadnieniu organ całkowicie pominął kontrolę badania przesłanek z art. 145 § 1 k. p. a. zajmując się jedynie drugim etapem wznowionego postępowania -merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, naruszając tym samym art. 7 k. p. a., art. 77 § 1 k. p. a. i art. 107 § 3 k. p. a. Poza tym zdaniem skarżącego naruszono art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 p. o. ś. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 p. o. ś., ponieważ nie wynika z niego jednoznacznie, czy organ pierwszej instancji winien uzupełnić materiał dowodowy w celu ustalenia, czy przedmiotowa inwestycja jest zaliczana do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czy też stanowczo stwierdza, że inwestycja ta nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, a co za tym idzie - również uzgodnienia z organem inspekcji sanitarnej. W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji nie miał w niniejszej sprawie podstawy do merytorycznego badania sprawy i wydania zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k. p. a. nowego postanowienia w sprawie uzgodnienia planowanej inwestycji. Jednak nawet gdyby przyjąć, że ma takie uprawnienie, to i tak zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy jednoznacznie, iż przedmiotowa inwestycja nie może być zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W odpowiedzi na skargę wnosząc o oddalenie skargi organ drugiej instancji podniósł, że należy zgodzić się ze skarżącym, iż organ pierwszej instancji powinien uwzględnić okoliczność, że Stowarzyszenie P. w L. zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego dopiero w dniu [...] października 2006 r., a więc nie powinno brać udziału w postępowaniu administracyjnym. Organ pierwszej instancji nie uwzględnił jednak zmiany stanu prawnego dokonanego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 158, poz. 1105). Informacje zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko nie są dostatecznie szczegółowe, aby ustalić w świetle nowych przepisów, czy brak było podstaw do uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie jako naruszające prawo. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej już ostatecznym, zaskarżalnym postanowieniem, jeżeli postępowanie w którym ono zapadło jest dotknięte kwalifikowaną wadą procesową wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 k. p. a. albo art. 145a § 1 k. p. a. Wyczerpujące wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, iż przyczyny wznowienia ograniczone są jedynie do tych wymienionych w powyższych przepisach. Postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k. p. a.). Organ po przeprowadzeniu tego postępowania wydaje postanowienie, w którym 1) odmawia uchylenia postanowienia dotychczasowego, gdy stwierdzi brak podstaw do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k. p. a. lub art. 145a k. p. a. albo 2) uchyla postanowienie dotychczasowe, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k. p. a. lub art. 145a k. p. a., i wydaje nowe postanowienie. Z powyższych przepisów wynika, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w trybie wznowienia postępowania jest na pierwszym miejscu ustalić, czy zachodzi przyczyna wznowienia określona w art. 145 § 1 k. p. a. Gdy organ nie stwierdzi przyczyny wznowienia postępowania, to odmawia uchylenia dotychczasowego postanowienia nie rozstrzygając sprawy co do istoty. W związku z tym stwierdzić należy, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. zbadał, czy przyczyna ta zachodzi. Z uwagi na to, że stowarzyszenie nie istniało w czasie trwania postępowania uzgodnieniowego zakończonego wydaniem ostatecznego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2006 r. organ pierwszej instancji nie stwierdził przyczyny wznowienia. Skoro tak, to niekonieczne były rozważania organu pierwszej instancji co do tego, czy w aktualnie obowiązującym stanie prawnym istnieje obowiązek uzgodnienia realizacji przedmiotowej inwestycji z organem sanitarnym. Główny Inspektor Środowiska, jako organ drugiej instancji, ponownie przeprowadza postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania, nie mogąc ograniczać się do zarzutów zażalenia. W pierwszym rzędzie powinien więc zbadać, czy istnieje przyczyna wznowienia. Słuszne są zarzuty skargi, że zaskarżone postanowienie nie zawiera żadnych rozważań na ten temat. Organ nie zebrał i nie rozpatrzył więc całego materiału dowodowego i nie odniósł się do niego w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia. Nie został więc osiągnięty jeden z zasadniczych celów postępowania toczącego się w trybie wznowienia postępowania - ustalenie istnienia lub nieistnienia przyczyny wznowienia. Stanowi to naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 k. p. a., art. 77 § 1 k. p. a. i art. 107 § 3 k. p. a. w związku z art. 126 k. p. a. Wyraźnie przy tym zaznaczyć należy, że Główny Inspektor Sanitarny -uchylając postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2006 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia - w żaden sposób nie wskazał, że nie było możliwe zbadanie istnienia przyczyny wznowienia z uwagi na braki w materiale dowodowym. W ocenie Sądu takie braki nie istnieją i organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu powinien, bazując na istniejącym materiale dowodowym, orzec o istnieniu bądź nieistnieniu przyczyny wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. Niesporne bowiem jest, że Stowarzyszenie P. w L. zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] października 2006 r., a postępowanie uzgodnieniowe zakończyło się wydaniem ostatecznego postanowienia w dniu [...] kwietnia 2006 r. Główny Inspektor Sanitarny wydał zaskarżone postanowienie m. in. na podstawie art. 138 § 2 k. p. a. w związku z art. 144 k. p. a. Zgodnie z wyżej powołanymi przepisami organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ drugiej instancji nie wskazał jednak, dlaczego informacje zawarte w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a.