IV SA/Wa 1504/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi L. I. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji Sygnatura akt IVSA/Wa 1504/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2007r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy B. dnia (...) kwietnia 2007r. w sprawie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w przedmiocie wymeldowania A. i R. I. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne: Postanowieniem z dnia (...) lipca 2005r. Burmistrz Miasta i Gminy B. zawiesił postępowanie z wniosku L. I. o wymeldowanie A., B. i R. I. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w B. na podstawie art. 97§1 pkt.4 kpa uzasadniając, że A., B. i R. I. zostali zmuszeni do opuszczenia miejsca pobytu stałego w obawie o życie i zdrowie na skutek licznych awantur i gróźb ze strony wnioskodawcy. Na skutek powyższych zachowań L. I. toczą się przeciwko niemu w Sądzie Rejonowym w G. sprawy karne. Z uwagi na fakt wymeldowania się B. I. z przedmiotowego lokalu organ I instancji podjął zawieszone w stosunku do niej postępowanie i umorzył je jako bezprzedmiotowe. Nie podjął natomiast postępowania w stosunku do A. i R. I. W dniu 19 marca 200r. L. I. złożył zażalenie na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy B. w sprawie wymeldowania A. i R. I. podnosząc, iż z załączonych do wniosku o podjęcie postępowania dokumentów wynika, iż inicjatorką konfliktowych zachowań w rodzinie była A. i jej syn R. a nie L. I. Wojewoda powyższe zażalenie uznał za zasadne i zgodnie z art. 37§2 kpa wyznaczył dodatkowy termin do załatwienia sprawy do dnia 30 maja 2007r. Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2007r. Burmistrz Miasta i Gminy B. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania uzasadniając, iż toczące się w Sądzie Rejonowym w G. postępowania karne przeciwko zainteresowanemu oraz postępowanie rozwodowe państwa I. nie zostały prawomocnie zakończone. 1 Organ wyjaśnił, że toczące się przed Sądem z oskarżenia publicznego i prywatnego postępowania tj. sygn.akt IIK 362/02, IIK 349/02 i IIK 80/03 stanowią zagadnienie wstępne w sprawie o wymeldowanie A. i R. I. z pobytu stałego. Ich wynik może mieć wpływ na ocenę dobrowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez w/w. Organ wyjaśnił, że przez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim zajęciem stanowiska przez inny organ lub sąd. W omawianym przypadku - zgodnie z treścią art. 97§1 pkt. 4 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne zobowiązany był do wstrzymania się z wydaniem własnego rozstrzygnięcia i zawieszenia postępowania do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w G. toczących się przeciwko L. I. spraw karnych i wydania w tym zakresie stosownej decyzji stanowiącej dla organu I instancji zagadnienie wstępne. Nadto organ wskazał, że 15 czerwca 2007r. do urzędu zgłosił się L. I. wnosząc o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w lokalu nr (...) celem udokumentowania faktu nie przebywania w nim A. i R. I. Strona wskazała, że w/w nie przebywają w lokalu od 9 lutego 2004r., zajmowanie przez nich uprzednio pokoje zostały zdewastowane i do chwili obecnej niewyremontowane. Argumentów tych organ jednakże nie uwzględnił wobec toczącej się sprawy karnej, która będzie miała wpływ na wynik sprawy o wymeldowanie. L. I. złożył skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) czerwca 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Postanowieniu temu zarzucił: - obrazę przepisu art. 97§1 pkt.4 kpa poprzez przyjęcie jakoby ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia przedmiotowego lokalu było wyłączone z właściwości organu orzekającego w sprawie meldunkowej, podczas gdy organ administracji uprawniony jest do samodzielnych ustaleń i ocen w tym zakresie także wówczas gdy równolegle toczy się postępowanie karne mogące obejmować ustalenia w analogicznym zakresie. - błędne przyjęcie jakoby ustalanie przyczyn opuszczenia lokalu mogło być kwalifikowane jako zagadnienie wstępne. - obrazę przepisu art. 7 i 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zmierzający do jego przedłużenia W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na rozprawie dnia 22 października 2007r. uczestniczka postępowania A. I. wniosła o oddalenie skargi, dodatkowo wskazała, iż mimo, że dokonali z mężem podziału majątku i lokal w B. w wyniku tego podziału przypadł mężowi zamierza wraz z synem wrócić do tego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co nasteruje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie jednakże nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty są słuszne. Z akt niniejszego postępowania wynika, że postanowieniem z dnia (...) lipca 2005r. Burmistrz Miasta i Gminy B. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie m.in. A.i R. I. a jako podstawę wskazał art. 97§1 pkt. 4 kpa uznając, że toczące się przeciwko L. I. postępowania karne - z oskarżenia publicznego i prywatnego stanowią zagadnienie wstępne w stosunku do sprawy o wymeldowanie. Postanowienie to jest ostateczne i nie zostało zaskarżone w toku instancji. Z tych też względów Sąd nie jest władny oceniać zasadności zarzutów zawartych w punkcie I skargi a odnoszących się do naruszenia art. 97§1 pkt. 4 kpa albowiem ten przepis nie był podstawą procedowania organu w niniejszej sprawie. Rozpatrując wniosek o podjęciu zawieszonego postępowania organ miał obowiązek ustalić czy ustały przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. W tym celu organ słusznie podjął czynności i ustalił, że toczą się nadal w chwili obecnej postępowania przez Sądem Rejonowym w G. Wydział Karny , które legły u podstaw zawieszenia postępowania jednakże okoliczność ta nie jest wystarczająca - w ocenie Sądu - do jednoznacznego przyjęcia, że w dalszym ciągu trwa stan uzasadniający zawieszenie tegoż postępowania. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą praworządności organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelki niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Nadto obowiązkiem organu administracji jest prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 9 i 12kpa). Postępowanie "główne" w niniejszej sprawie to postępowanie o wymeldowanie, którego jedyną przesłanką jest ustalenie czy osoba, której postępowanie to dotyczy mieszka w spornym lokalu. Wielokrotnie podkreślało się też w dotychczasowym orzecznictwie, że wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu). Przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, (tak m.in. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003r. V SA 1398/02 LEX nr 159189). W cyt. orzecznictwie podkreśla się też, że wyprowadzenie się w rozumieniu art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) musi być dobrowolne i trwałe - a Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela ten pogląd. Uszło jednak uwadze organu rozpoznającego niniejszą sprawę, że od daty zawieszenia niniejszego postępowania zaszły w niniejszej sprawie okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy o wymeldowanie niezależnie od tego czy samo wyprowadzenie miało charakter dobrowolny czy też nie. Jak bowiem wynika ze złożonych przez skarżącego dokumentów pomiędzy małżonkami I. zakończyło się postępowanie o podział majątku i zniesienie współwłasności (niezależnie od sprawy o rozwód albowiem małżonków obowiązywał umowny ustrój rozdzielności majątkowej). W wyniku tego postępowania sporny lokal został przyznany na wyłączną własność skarżącemu. A. I. nabyła natomiast odrębny lokal i w nim zamieszkuje. Obowiązkiem zatem organu rozpoznającego wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania było rozważenie czy nie zaszły tego rodzaju okoliczności, które uzasadniają zakończenie postępowania o wymeldowanie niezależnie od tego czy wyprowadzenie pierwotnie miało charakter dobrowolny czy też związane było z określonym, negatywnym zachowaniem skarżącego. Nawet jeżeli strona została bowiem zmuszona do wyprowadzenia się i podjęła kroki w celu prawnego wyegzekwowania powrotu do lokalu, następnie zamieszkała w innym miejscu i tam skoncentrowała na stałe swoje życie osobiste należałoby przyjąć, że wyprowadzenie się z poprzedniego miejsca zamieszkania przybrało postać trwałego. W takiej sytuacji bezcelowym byłoby utrzymanie postępowania o wymeldowanie w stanie zawieszenia skoro przesłanka "dobrowolności" wyprowadzenia się straciła na znaczeniu. A zatem w okolicznościach niniejszej sprawy organ - rozpoznając wniosek o podjęcie postępowania powinien nie tylko zbadać czy zostały zakończone postępowania w Sądzie Rejonowym w G. ale i okoliczności związane z charakterem zamieszkiwania osób, których postępowanie dotyczy w nowym miejscu zamieszkania. Oczywistym jest, że, mimo iż organ prowadzi wspólne postępowanie, co do A. i R. I. - okoliczności, o których mowa wyżej powinien badać w stosunku do każdego z nich osobno. Wprawdzie na rozprawie dnia 22 października A. I. zadeklarowała chęć powrotu do przedmiotowego lokalu przez siebie i syna, ale na pytanie Sądu nie potrafiła wskazać, w jaki sposób zamierza to zrealizować biorąc pod uwagę sytuację faktyczną. Wszystkie te okoliczności powinny zostać wyjaśnione przez organ. A zatem trafny jest zarzut skargi naruszenia art. 7 i 8 kpa oraz dodatkowo art. 12 kpa, który nakazuje organowi prowadzenie postępowania w sposób wnikliwy i niezmierzający do przedłużenia postępowania. Uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy a zatem zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji jako naruszające prawo należało wyeliminować z obrotu prawnego. Natomiast na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że postanowienie z dnia (...) kwietnia 2007r. Wojewoda Mazowiecki - wbrew zapisowi zawartemu w jego petitum nie rozpoznał wniosku skarżącego. Wniosek, który wszczął to postępowanie - z dnia 19 marca 2007r. stanowił zażalenie na niezałatwienie wniosku o podjęcie postępowania a nie jak wskazał organ na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy B. w sprawie o wymeldowanie. W uzasadnieniu tego właśnie postanowienia - wyznaczającego dodatkowy termin do załatwienia sprawy o wymeldowanie (mimo faktycznego stanu zawieszenia postępowania w tym momencie) - organ wskazał błędną datę wydania postanowienia o zawieszeniu i tę pomyłkę powielił organ w uzasadnieniu zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Należy jednak potraktować ten błąd jako oczywistą omyłkę biorąc pod uwagę, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia (...) lipca 2005r. Z tych wszystkich względów - na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 ustawy P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.