IV SA/Wa 1504/19

Warszawa, 6 maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Alina Balicka (spr.) Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 6 maja 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem nr [...], z dnia [...] marca 2019 r., wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) po rozpatrzeniu odwołania z [...] października 2017 r. hodowcy "[...]" [...], [...], [...], od decyzji dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych Sygn. [...] z [...] września 2018 r. w sprawie skreślenia odmiany z krajowego rejestru odmiany [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że Dyrektor Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) pismem z 13 lipca 2018 r. zawiadomił M. M., [...] o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia odmiany z krajowego rejestru. Jako podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia odmiany z krajowego rejestru Dyrektor wskazał art. 25 ust. 1 pkt 5b ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2017 r., poz. 633). Przywołane przepisy zobowiązują Dyrektora COBORU do pozbawienia hodowcy wyłącznego prawa do odmiany jeżeli zalega on co najmniej od 6 miesięcy z uiszczaniem opłaty za utrzymanie odmiany w krajowym rejestrze. Dyrektor COBORU decyzją z [...] września 2018 r., w związku brakiem uiszczenia przez hodowcę opłat, określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2015, r. w sprawie opłat związanych z badaniem odmian i prowadzeniem rejestru odmian (Dz. U. z 2015 r. poz. 2169), wydał decyzję w sprawie skreślenia odmiany z krajowego rejestru. Pełnomocnik hodowcy (do prowadzenia spraw przed COBORU) – A. K. odebrał powyższą decyzję 3 października 2018 r. (w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru). Hodowca złożył odwołanie od decyzji dyrektora COBORU do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, za pośrednictwem COBORU. Fax w tej sprawie został nadany do COBORU 18 października 2018 r. Przekazane przez dyrektora COBORU odwołanie wpłynęło do MRiRW 25 października 2018 r. W związku z brakiem formalnym polegającym na braku podpisu pod odwołaniem oraz brakiem wyznaczenia pełnomocnika strony zamieszkałej poza terytorium Unii Europejskiej do prowadzenia postępowania przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Minister pismem z 13 grudnia 2018 r. wezwał hodowcę do uzupełnienia braku formalnego oraz wskazanie, zgodnie z art. 40 § 4 k.p.a., pełnomocnika do prowadzenia sprawy lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w Rzeczpospolitej Polskiej. W dniu 23 stycznia 2019 r. do MRiRW wpłynął oryginał pełnomocnictwa dla r. pr. M. B. (potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia 21 stycznia 2018 r.). Po rozpatrzeniu sprawy Minister stwierdził, że pełnomocnik hodowcy, A. K. otrzymał decyzję dyrektora COBORU 3 października 2018 r. Odwołanie od decyzji zostało przekazane do COBORU przez hodowcę za pośrednictwem Fax 18 października 2018 r. W związku z powyższym, należy uznać, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając na względzie, że decyzja pierwszej instancji została doręczona stronie 3 października 2018 r., a odwołanie zostało nadane Faxem w piętnastym dniu licząc od dnia następującego po dniu doręczenia - należy uznać, że wyżej wymienione odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Jednocześnie strona nie złożyła prośby o przywrócenie uchybionego terminu zgodnie z art. 58 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...], z dnia [...] marca 2019 r., wniósł M. M.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa twierdząc, że nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Strona podała, że 3 października 2018 r. decyzja organu I instancji została doręczona przez listonosza osobie nieuprawnionej. Nadto wskazała, że na potwierdzeniu odbioru nie ma imienia i nazwiska pełnomocnika, jak i nie ma jego podpisu. Wobec powyższego, strona dołączyła do skargi oświadczenie pełnomocnika w tym zakresie i wniosła o powołanie biegłego, celem ustalenia czy na przesyłce znajduje się podpis pełnomocnika, czy innej osoby. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej, w obecnym stanie prawnym, skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2019 r., nr [...] stwierdzające, że odwołanie skarżącego, od decyzji Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych z [...] września 2018 r. sygn. [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia decyzji, które miało zostać potwierdzone przez osobę nieuprawnioną do obioru korespondencji. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Liczenie terminu do wniesienia odwołania następuje według sposobu określonego w art. 57 § 1 k.p.a., a zatem termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg następnego dnia po dniu, w którym decyzja została doręczona lub ogłoszona, zaś upływ ostatniego – czternastego dnia uważa się za koniec terminu. Termin do wniesienia odwołania jest terminem dla dokonania czynności przez stronę, bezwzględnie oznaczonym, ustawowym i zawitym, co oznacza, że wniesienie odwołania po terminie jest bezskuteczne (zob. A. Golęba, w: T. Woś (red.) Postępowanie administracyjne, Warszawa 2015, s. 232-233). Stosownie do art. 40 § 1 i § 2 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Natomiast zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. co do zasady pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.), przy czym o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Sąd zauważa, iż w przekazanych Sądowi aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 13 października 2011 r., w którym skarżący zwrócił się do organu I instancji z prośbą o zmianę pełnomocnika, desygnując A. K. do pełnienia funkcji upoważnionego pełnomocnika hodowcy, jak i oświadczenie pełnomocnika hodowcy z dnia 22 października 2011 r., w którym m.in. wskazano adres do doręczeń przesyłek kierowanych do tegoż pełnomocnika. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 3 października 2018 r. Podczas nieobecności pod wskazanym adresem pełnomocnika hodowcy tj. A. K., przesyłka została odebrana przez dorosłego domownika tj. przez żonę adresata, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tym samym termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji sygn. [...] upłynął w dniu [...] października 2018 r. (art. 129 § 2 k.p.a.). Z zestawienia powyższych dat, uwzględniając fakt skutecznego pouczenia, należy uznać, że odwołanie wniesione przez skarżącego [...] października 2018 r. zostało złożone po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia, a zatem istniały podstawy faktyczne i prawne do wydania zaskarżonego postanowienia. Skoro uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, to w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Mając powyższe na uwadze Sąd zauważa, że nawet w sytuacji gdyby przesyłkę odebrała osoba nieupoważniona, takie doręczenie korespondencji samo przez się nie uzasadnia poglądu, że nie wywołało skutków prawnych. W stanie sprawy istotne jest, że przesyłka została doręczona pod właściwy adres pełnomocnika hodowcy, który w żadnym momencie nie kwestionował tego, że decyzja w efekcie skutecznie do niego dotarła. Okoliczności doręczenia decyzji nie mają więc znaczenia dla stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie Sąd zauważa, że roślina uprawna: [...], odmiana [...] została wpisana do krajowego rejestru [...] lutego 2010 r., czyli w stanie prawnym, gdy obowiązywała ustawa o nasiennictwie z dnia 26 czerwca 2003 r. Stosownie do art. 9 ww. ustawy odmianę wpisuje się do krajowego rejestru na wniosek hodowcy albo jego pełnomocnika, z tym że odmianę miejscową oraz odmianę dla zachowania bioróżnorodności roślin rolniczych wpisuje się na wniosek zachowującego odmianę. Pełnomocnikiem hodowcy może być osoba fizyczna, prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innych państw członkowskich. Jeżeli hodowca ma miejsce zamieszkania albo siedzibę w państwie trzecim, to wniosek o wpis do rejestru składa jego pełnomocnik. Art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy o nasiennictwie z dnia 26 czerwca 2003 r. określa państwa trzecie jako państwa niebędące członkami Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 1 tej ustawy w związku z art. 9 ust. 3 do wniosku o wpis odmiany do krajowego rejestru dołącza się upoważnienie do reprezentowania hodowcy we wszystkich sprawach związanych z wpisem odmiany do krajowego rejestru, jeżeli wniosek składa pełnomocnik hodowcy. Z zapisu tego wynika, że zakres pełnomocnictwa pełnomocnika hodowcy wynikał z samej ustawy i dotyczył wszystkich spraw związanych z wpisem odmiany do krajowego rejestru, co obejmuje również skreślenie odmiany z krajowego rejestru. Odpowiednikiem tego przepisu w obecnie obowiązującej ustawie o nasiennictwie z dnia 9 listopada 2012 r. jest zapis art. 13 ust. 2 pkt 1. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezpodstawną.