IV SA/Wa 1506/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-12
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu spowodowane konfliktem rodzinnym i interwencjami policji, bez formalnego postępowania sądowego o przywrócenie posiadania, może być uznane za dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu przepisów o wymeldowaniu?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu nie jest dobrowolne, jeśli strona została do tego zmuszona, a podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw w tym lokalu, lub fakt zmuszenia jest oczywisty albo stwierdzony w postępowaniu karnym. W niniejszej sprawie, mimo braku formalnego postępowania o przywrócenie posiadania, liczne interwencje policji i posiadanie "Niebieskiej Karty" przez G. G. świadczyły o tym, że nie opuściła ona lokalu dobrowolnie, co uzasadniało odmowę wymeldowania.Stan faktyczny
G. C. wniosła o wymeldowanie G. G. z dziećmi z lokalu, twierdząc, że dobrowolnie opuścili oni lokal. Organ administracji odmówił wymeldowania, uznając, że G. G. została zmuszona do opuszczenia lokalu na skutek konfliktów z mężem i wnioskodawczynią, co potwierdzały liczne interwencje policji i posiadanie "Niebieskiej Karty". Skarżąca G. C. kwestionowała tę ocenę, twierdząc, że działania G. G. nie były środkami prawnymi zmierzającymi do powrotu do lokalu i nie miały związku z nią jako właścicielką.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę -
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. orzekającą o odmowie wymeldowania z pobytu stałego G. G. wraz małoletnimi dziećmi M. i K. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu podniesiono, iż o wymeldowanie G. G. wraz z małoletnimi dziećmi M. i K. wystąpiła G. C., której przysługuje prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wnioskodawczyni we wniosku podała, że wymienieni z przedmiotowego lokalu wyprowadzili się dobrowolnie w dniu 20 września 2004 r. i od tego czasu w nim nie zamieszkują. Fakt opuszczenia lokalu przez te osoby potwierdził świadek K. K., oświadczając, że podczas częstych odwiedzin nigdy nie zastał w mieszkaniu G. G. Nadto podał, że jest mu widome, że G. G. zajęła jeden pokój i przetrzymuje w nim swoje rzeczy. Zeznający w charakterze świadka B. G. - mąż G. G. stwierdził, że jego żona wyprowadziła się dobrowolnie, ostatni raz we wskazanym lokalu była w dniu 23 czerwca 2004 r., dysponuje ona kluczami do drzwi wejściowych oraz skrzynki pocztowej. Przyznał / iż stosunki z żoną nie układają się dobrze, a nadto podał, że żona wielokrotnie wzywała policję na interwencje domowe. G. G. potwierdziła, że wra2s z dziećmi wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu, jednak nie opuściła go dobrowolnie, ale na skutek zachowania męża oraz G. C.
Organ odwoławczy podkreślił, iż z treści art. 25 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że jedyną przesłanką jaką organ meldunkowy bada sprawie o wymeldowanie jest fakt opuszczenia lokalu przez określoną osobę, Kwestia istnienia prawa oznaczonej osoby do przebywania w lokalu nie ma wpływu na wynik postępowania o wymeldowanie. Organ powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że nie jest dobrowolnym takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, przy czym strona skutecznie na te okoliczność może powoływać się o ile wykaże, że podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw w tym lokalu i uzyska rozstrzygnięcie właściwego organu o przywrócenie naruszonego posiadania, lub fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karny m. Materiał dowodowy sprawy, w ocenie organu odwoławczego wskazuje, że G. g. wraz z dziećmi nie opuściła z własnej woli przedmiotowego lokalu, ale na skutek bezprawnych działań męża oraz G. C. Prawdą jest, że nie występowała ona do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania, jednak dochodziła swoich praw przed policją i prokuraturą. W okresie od 2002 roku do 29 grudnia 2004 r. było szesnaście interwencji w związku ze zgłoszeniami przez G. G. awantur domowych oraz utrudniania jej wejścia do lokalu. W wyniku wielokrotnych interwencji została przyznana jej tzw. "Niebieska Karta", która znajduje się w Komisariacie Policji przy ul. [...]. Toczące się postępowania karne w stosunku do B. G. o czyn z art. 207 k.k. były umarzane z uwagi na brak świadków mogących bezstronnie potwierdzić wersję wydarzeń przedstawioną przez G. G. Zdaniem organu, liczne awantury domowe spowodowały u G. G. i jej małoletnich dzieci poczucie zagrożenia ze strony męża i G. C., a to przyczyniło się do opuszczenia przez nią wraz z dziećmi mieszkania. Po jego opuszczeniu w okresie od dnia 21 września 2003 r. do dnia 15 grudnia 2003 r. przebywała wraz dziećmi w Ośrodku [...] "K. " w W. W konkluzji organ stwierdził, iż skoro nie została spełniona wyłączna przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , gdyż G. G. wraz z dziećmi nie opuściła dobrowolnie lokalu nr [...] przy ul [...] w W., to zasadna jest decyzja o odmowie wymeldowania.
Skargę na powyższa decyzję wniosła G. C., podnosząc zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki wymeldowania G. C. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., którego skarżąca jest właścicielką. Zdaniem skarżącej organ dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, bowiem dowodzi on wyłącznie faktu, iż G. G. próbowała podejmować czynności o charakterze prawno-karnym w związku z istniejącym konfliktem rodzinnym pomiędzy nią a B. G. Czynności te nie doprowadziły do wszczęcia postępowania karnego o czyn znęcania, gdyż organy ścigania nie znalazły podstaw. Postępowania przed prokuraturą i policją związane były ściśle z konfliktem pomiędzy G. G. a B. G.i nie miało związku z jej osobą - właścicielką lokalu. Skarżąca powołując się na wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001., sygn. V SA 3078/00 podniosła, że działania G. G. nie mogą być uznane za skorzystanie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu. Nie występowała ona bowiem do sądu o przywrócenie jej naruszonego posiadania, a w postępowaniu karnym nie zostało stwierdzone, że została przymusem usunięta z lokalu. Skarżąca stwierdziła, że wszelkie zawiadomienia o popełnienie przestępstwa dotyczyły B. G., a nie jej. Odmowa wymeldowania G. G. z lokalu jest, zdaniem skarżącej, swoistym przyznaniem jej praw do tego lokalu, pomimo że nie posiada ona jakichkolwiek pochodnych uprawnień do zajmowania lokalu, nie opłaca czynszu, a przede wszystkim nie przebywa w nim, a pomija -prawo skarżącej, jako właścicielki lokalu, do swobodnego z niego korzystania, z wyłączeniem innych osób. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 15 ust. 2 ustawy 2 dnia 10 kwietnia 1974 o dowodach osobistych i ewidencji ludności (132. U. z 3001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) z którego wynika, że decyzja o wymeldowaniu w trybie administracyjnym, wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż w orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że opuszczeniem miejsca pobytu w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu jest opuszczenie o charakterze trwałym i dobrowolnym (por. wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r., sygn. V SA 252/99, Lex nr 49952, wyrok NSA z dnia 23.04.2001 r. sygn. V SA 3169/00, Lex nr 50123). W judykaturze przyjęty został pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że nie jest dobrowolnym takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, jeżeli podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym (por. wyrok NSA z dnia 22.08.2000 r., sygn. V SA 108/00. Lex nr 49954, wyrok NSA z dnia 11.02.2003 r., sygn. V SA 1929/02, niepublikowany).
W ocenie Sądu, organ orzekający zasadnie stwierdził, że zgromadzony materiał dowody sprawy dawał podstawy do przyjęcia, iż nie została spełniona przesłanka wymeldowania polegająca na dobrowolnym opuszczeniu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przez G. G. wraz małoletnimi dziećmi. Nie budzi wątpliwości zasadność uznania, że G. G. do opuszczenia lokalu została zmuszona licznymi awanturami domowymi, czemu skarżąca nie zaprzecza. Wbrew zarzutom skargi, z materiału dowodowego wynika, że G. G. przed opuszczeniem lokalu podejmowała przewidziane prawem środki w celu ochrony swych praw do przebywania w tym lokalu, występując wielokrotnie do organów ścigania (policji i prokuratury) z interwencją w związku z awanturami domowymi, ale także ze względu na utrudnianie jej wejścia do lokalu. Chociaż postępowania karne wszczęte przeciwko B. G. o czyn z art. 207 k.k. były umarzane, to jednak nie jest bez znaczenia że do umorzenia doszło z powodu braku bezstronnych świadków, mogących złożyć wyjaśnienia co do okoliczności bezprawnych jego działań w stosunku do żony –G. G. Nie pozostaje bez znaczenia, że posiada ona w Komisariacie Policji przy ul. [...] tzw. "Niebieską Kartę", którą zakłada się osobom w sytuacji zagrażającej ich bezpieczeństwu ze strony osób z nimi zamieszkującymi. Podkreślić należy, iż wbrew wywodom skarżącej, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie fakt, że zawiadomienia o wszczętych postępowaniach karnych nie odnosiły się do niej, ale do B. G. - męża G. G. Nie ma również znaczenia okoliczność, że skarżąca jest właścicielką spornego lokalu, gdyż instytucja zameldowania nie rodzi żadnych skutków prawnych sferze własności do określonego lokalu mieszkalnego. Ewidencja ludności polega jedynie na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2 cyt ustawy).
Powyższe okoliczności prowadzą do konstatacji, że w przypadku G. G. opuszczenie spornego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a zatem organy orzekające prawidłowo uznały, iż nie zachodzą postawy do jej wymeldowania wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło