IV SA/Wa 1506/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skarg J. G., P. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych oraz na rzecz skarżących P. G. i I. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza G. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie lądowiska śmigłowców sanitarnych przy ul. [...] w G., na działkach o numerach ewidencyjnych [...], obręb [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Burmistrz G., po rozpatrzeniu wniosku, złożonego przez Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej Szpital Zachodni ul. [...] w G., w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie lądowiska śmigłowców sanitarnych przy ul. [...] w G., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji tego przedsięwzięcia. Od decyzji tej odwołanie złożyli J. i J. Z., W. i J. Z., I i P. G. oraz J.G. I. i P. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskazując, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie: art. 46 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 129, poz. 902) zwanej dalej POŚ; art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 28, art. 77, art. 107 § 3 kpa; § 4 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie wymagań dla lądowisk (Dz.U. nr 170, poz. 1791) w związku z art. 93 ust 4 ustawy z dnia 3 lipca 2003 r. Prawo lotnicze (Dz. U. nr 130, poz. 1112 z późn. zm.). J i J. Z. oraz W. i J. Z. podnieśli w odwołaniu, że jako właściciele działek [...] obręb [...] nie zgadzają się na budowę ww. lądowiska. Stwierdzili, że w uzgodnieniach nie zostały uwzględnione takie okoliczności jak: bliskość lasu, w którym znajdują się drzewa będące pomnikami przyrody; możliwość zanieczyszczenia stawu rybnego oraz pasieki; duże natężenie hałasu i spalin spowoduje w ich ocenie degradację środowiska przyrodniczego oraz pogorszy warunki zamieszkiwania na terenie okolicznych działek. Z tych względów wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji. J.G. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na wydanie jej z naruszeniem: art. 46 POŚ; art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 28, art. 77, art. 107 § 3 kpa; § 4 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań dla lądowisk, w związku z art. 93 ust. 4 Prawa lotniczego. Stwierdził również, że organ pierwszej instancji naruszył prawo z uwagi na nie uznanie go za stronę postępowania, mimo iż jest właścicielem działki nr [...], przylegającej do nieruchomości, na której planowana jest budowa lądowiska. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że strony postępowania zostały powiadomione o jego wszczęciu, natomiast J.G. nie figuruje w dołączonym do akt wykazie stron, nie wystąpił o uznanie go za stronę postępowania ani też nie był traktowany jak strona przez organ I instancji, a jego działka nie graniczy z terenem, na którym ma być realizowana inwestycja. Z tych względów Kolegium uznało, że J.G. nie może być uznany za stronę w postępowaniu co skutkuje pozostawienie jego odwołania bez rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził, że zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów, z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju, a w szczególności: zasady ustalania warunków ochrony zasobów środowiska, warunków wprowadzania substancji lub energii do środowiska oraz kosztów korzystania ze środowiska; udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska, obowiązki organów oraz odpowiedzialność i sankcje określa ustawa Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 56 ust. 1 tej ustawy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Natomiast art. 56 ust. 2 tej ustawy określa elementy jakie powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. W rozpoznawanej sprawie planowana inwestycja - budowa lądowiska śmigłowców sanitarnych zlokalizowana jest, w ocenie Kolegium, na terenie przeznaczonym pod zabudowę usług sanitarnych położonym w bezpośrednim sąsiedztwie Szpitala [...]. Lądowisko będzie przeznaczone wyłącznie na potrzeby lotnictwa sanitarnego, a częstotliwość lądowań wynosić będzie 20 w ciągu miesiąca. Kolegium wskazało także, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2008 organ I instancji uzyskał wymagane uzgodnienia: Starosta G. uzgodnił uwarunkowania środowiskowe dla realizacji inwestycji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. Kolegium wskazało, że Burmistrz, zgodnie z wymogiem zawartym w art. 51 POŚ, zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu informując o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania uwag i wniosków w przedmiotowej sprawie poprzez zamieszczenie w publicznie dostępnym wykazie informacji o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy podniósł również, że dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia konieczna jest przebudowa drogi dojazdowej do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego oraz wybudowanie nowego odcinka tej drogi, a przebudowana droga będzie drogą dojazdową karetek do lądowiska, które to lądowisko będzie miało kształt kwadratu o wymiarach 28x28 m. Realizacja budowy lądowiska będzie wymagała przebudowy napowietrznej linii elektromagnetycznej oraz wiąże się ze zwiększeniem hałasu i zanieczyszczeń powietrza. Jednakże, w decyzji organu I instancji wskazano, że hałas wprowadzany do środowiska nie będzie przekraczał dopuszczalnych poziomów. Przy zachodniej granicy obszaru objętego lokalizacją wnioskowanego przedsięwzięcia występuje zieleń wysoka, a powierzchnię biologicznie czynną, w obrębie terenu inwestycji, stanowią zieleń niska i nawierzchnia trawiasta. Zasięg oddziaływania przedsięwzięcia nie wykracza poza granice terenu inwestora. Z uwagi na skalę, rodzaj i technologią prawdopodobieństwo wystąpienia znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest znikome. W związku z założonym przedsięwzięciem nie występuje emisja promieniowania, nie powstają pola elektromagnetyczne i nie wpływa ono negatywnie na istniejący drzewostan, powierzchnię ziemi, glebę oraz wody powierzchniowe i podziemne. Jak stwierdziło Kolegium, z danych zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko wynika, że na obszarze objętym inwestycją nie występują obiekty objęte ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Nie zaobserwowano także gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną. Niezbędna ingerencja w drzewostan nad rzeką [...] będzie miała wpływ na zmianę krajobrazu w tym rejonie, natomiast niewielki stopień naruszenia powierzchni terenu nie spowoduje istotnego wpływu na walory krajobrazowe tego rejonu i wyraźne ich pogorszenie. Na terenie objętym inwestycją oraz w otoczeniu nie występują obiekty architektoniczne, historyczne ani inne wartości krajobrazu kulturowego, wymagające ochrony z mocy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Projektowana inwestycja ma na celu umożliwienie szybkiego i sprawnego działania związanego z ratowaniem zdrowia i życia ludzi, jest więc społecznie uzasadniona a wręcz konieczna. W konkluzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że ze względu na nieznaczne oddziaływanie na większość elementów środowiska oraz uwarunkowania, które musi spełniać lokalizacja lądowiska, planowane przedsięwzięcie jest korzystne i w związku z powyższym utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: J.G. oraz I. i P. G. W niemal jednobrzmiących skargach skarżący podnieśli zarzut rażącego naruszenia przez Kolegium przepisów postępowania administracyjnego, poprzez nie uwzględnienia tego, że organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji arbitralnie określił krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w nim na prawach strony, nie przedstawiając przy tym jakichkolwiek obiektywnych kryteriów (takich jak np. przewidywana strefa podwyższonego hałasu); nie zawiadomienie przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania żadnego organu administracji publicznej z mocy ustawy wykonującego uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa względem przylegającej bezpośrednio do terenu planowanej inwestycji działki nr ew. [...] - pokrytej wodami cieku naturalnego, jakim jest rzeka [...], a także brak zawiadomienia właściwego regionalnego zarządu gospodarki wodnej, choć teren planowanej inwestycji znajduje się na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Skarżący podkreślili, że zgodnie z art. 82 tej ustawy obowiązuje zakaz zmian ukształtowania terenu, składowania materiałów i zakaz wznoszenia obiektów budowlanych na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią. Nadto, skarżący zarzucili organom rażące naruszenia art. 77 § 1 i 107 kpa oraz art. 56 ust. 1 POŚ, przez błędne przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem organy nie dokonały jakichkolwiek ustaleń dotyczących zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym dla działek o nr ew. [...] z obrębu [...]. Organy ograniczyły się do konstatacji, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie o przeznaczeniu pod zabudowę usług sanitarnych", choć, w ocenie skarżących, ww. działki położone są na obszarze oznaczonym w miejscowym planie symbolem B 44-ZP, tj. na terenie istniejącej zieleni parkowej, na których obowiązuje zakaz zabudowy zgodnie z § 39 ust. 1 pkt. 9 miejscowego planu zagospodarowania. Skarżący J.G. dodatkowo zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału stron, poprzez stwierdzenie w treści uzasadnienia decyzji, że nie może on być uznany za stronę postępowania i pozostawienie jego odwołania bez rozpoznania, co miało wpływ na jego sytuację procesową. Swój interes prawny wywodzi z faktu, iż jest właścicielem budynku położonego przy ul. [...] (działka nr ew. [...]), w pobliżu którego przebiega zakładana linia startów helikopterów z przedmiotowego lądowiska. Zawarte w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji argumenty przemawiające za tym, że nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu świadczą o tym, że ograny błędnie utożsamiają instytucję czynnego udziału stron z zasadą udziału społeczeństwa w postępowaniach w sprawie ochrony środowiska. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie i powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż w rozpatrywanej sprawie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyli: J i J. Z., W. i J. Z., I. i P. G. oraz J.G. Tymczasem z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołania: J. i J. Z., W. i J. Z., I. i P. G., pomijając odwołanie wniesione przez J.G. Jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że J.G. nie ma w niniejszej sprawie przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa i wobec tego jego odwołanie pozostawia bez rozpoznania. Wymaga zatem podkreślenia, że czynność procesowa strony, jaką jest wniesienie odwołania uruchamia postępowanie odwoławcze. W nauce prawa administracyjnego, jak również w orzecznictwie utrwalony został pogląd, że w razie gdy odwołanie zostało wniesione przez podmiot, który utrzymuje, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać to odwołanie i w toku tego postępowania ocenić legitymację wnoszącego odwołanie. Jeżeli w toku postępowania odwoławczego organ stwierdzi brak po stronie wnoszącej odwołanie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa ( zob. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 1998r., IV SA/Wa 1676/96, lex nr 45150; uchwała NSA z dnia 5 lipca 1999r., OPS 16/98, ONSA 1999/4/119). W niniejszej sprawie organ w sposób wadliwy, rozstrzygnął o braku przymiotu strony J.G., gdy tymczasem powinien dokonać oceny jego legitymacji do bycia stroną w toku rozpoznania jego odwołania i rozstrzygnąć rzecz w formie decyzji administracyjnej. Zauważyć również trzeba, iż organ odwoławczy z naruszeniem zasady art. 10 § 1 kpa nie zapewnił wszystkim stronom udziału w postępowaniu odwoławczym, gdyż nie zawiadomił wszystkich stron postępowania pierwszoinstancyjnego o wszczęciu postępowania odwoławcza, jak również nie doręczył mu wydanej decyzji. Chodzi tu o Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W., któremu została doręczona decyzja organu pierwszej instancji. Należy się także zgodzić z zawartym w skardze zarzutem, iż w niniejszej sprawie organy nie dokonały analizy zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co pozostaje w wyraźnej sprzeczności z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2006r. Nr 129 , poz.. 902 ze zm.), który stanowi, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu, o ile takowy został uchwalony.. Poza sporem pozostaje fakt, że obszar, na którym położone jest planowane lądowisko znajduje się na terenie objętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w mieście G. Jak wynika z dołączonego do akt administracyjnych planu lokalizacyjnego oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej, inwestycja rozciąga się na obszarach oznaczonych w planie symbolami B 43 UZ oraz B 44 ZP. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych organu I instancji wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wykonanego w związku z wystąpieniem Samodzielnego Zespołu Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej, wynika, że teren oznaczony jako B 43 UZ jest terenem przeznaczonym na usługi zdrowia, gdzie lądowisko dla helikoptera sanitarnego może być usytuowane na dachu budynku szpitala lub w obrębie nawierzchni utwardzonych w jego otoczeniu. Natomiast co do terenu oznaczonego jako B 44 ZP wypis z planu zawiera informacje sprzeczne. Zawiera bowiem, prawdopodobnie wskutek błędu powstałego przy kopiowaniu dokumentów (zdublowanie strony nr 2), dwie niezgodne ze sobą wersje § 39 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w mieście G., przy czym według jednej z nich na terenie oznaczonym jako B 44 ZP nakazuje się zarezerwowanie placu o wymiarach 50x50, dla zapewnienia możliwości lądowania przez śmigłowiec sanitarny, w drugiej zaś wersji nie przewiduje się tego rodzaju inwestycji na terenie stanowiącym zieleń parkową. Dopiero analiza wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego załączonego do akt Kolegium, sporządzonego w związku z wystąpieniami I. i P. G., oraz treści uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] lutego 2005 r. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2005 r. Nr [...], poz. [...], pozwala ustalić rzeczywistą treść § 39 uchwały, który w ust. 1 pkt 9 wprowadza całkowity zakaz zabudowy na terenie oznaczonym symbolem B 44 ZP. Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym wyroku. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy.