IV SA/Wa 1507/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r. oddalającym skargę R. S. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1052/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. S. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 30 kwietnia 2013 r. R. S. pismem z 21 lipca 2014 r. wniósł do tutejszego Sądu skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem. Skarga ta została odrzucona przez Sąd postanowieniem z 11 sierpnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1507/14. Pismem z 9 września 2014 r. R. S. poinformował Sąd, że wypowiada pełnomocnictwo radcy prawnemu ustanowionemu w ramach przyznanego mu prawa pomocy (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1052/12) i wnosi o ustanowienie nowego pełnomocnika. Skarżący w dniu 19 marca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia z 11 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowieniem radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dla porządku należy przypomnieć, że przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. Dalej należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Przyjmuje się przy tym, że prawo pomocy przyznane stronie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji rozciąga się na postępowanie zażaleniowe i kasacyjne, a także postępowanie toczące się na skutek skargi o wznowienie postępowania sądowego (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2012 r. sygn. akt II GPS 2/10, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy podkreślić, że postanowienie w sprawie prawa pomocy jest tzw. postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie i może być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.). Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. W istocie chodzi więc o czynniki, które odnoszą się do zasadności utrzymania w obrocie prawnym wydanego postanowienia (por. R. Sawuła, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Rz 461/95). W przypadku postępowania o przyznanie prawa pomocy chodzi więc o takie zmiany okoliczności, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialno-bytową strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanego wniosku Sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 3 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1052/12 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. Sąd postanowieniem z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1052/12 zmienił postanowienie z 3 października 2012 r. i przyznał R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Przyznane prawo pomocy rozciąga się również na postępowanie zainicjowane skargą o wznowieniowe postępowania sądowego sygn. akt IV SA/Wa 1052/12. Wobec tego, że brak jest przepisu prawa, który uprawniałby stronę do żądania ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu, tym razem adwokata, Sąd postanowił oddalić wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżącemu w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego - postanowienie Sądu z 17 kwietnia 2013 r. Na podstawie art. 253 p.p.s.a. Sąd zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o wyznaczenie radcy prawnego, albowiem o osobie pełnomocnika decyduje właściwy organ samorządu prawniczego. Z akt sprawy wynika, że strona z powodzeniem wnosiła do organu samorządu radców prawnych o zmianę osoby pełnomocnika. Wyznaczani przez OIRP pełnomocnicy skarżącego podejmowali czynności procesowe. Nie ulega zatem wątpliwości, że przyznane skarżącemu prawo pomocy zostało skonsumowane. Żądanie przez skarżącego pełnomocnika z innej profesji nie może odnieść zamierzonego skutku, nie znajduje bowiem uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Na ocenę rozpoznawanego wniosku nie wpływa również fakt wypowiedzenia przez skarżącego pełnomocnictwa imiennie wskazanemu radcy prawnemu. Przyznane powyższym orzeczeniem prawo pomocy pozostaje w dalszym ciągu w mocy. Oddaleniu podlega również wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że Sąd oceniał sytuację materialną skarżącego pod kątem tego, czy nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i powołanym postanowieniem z 3 października 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Porównanie oświadczeń skarżącego złożonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z 22 czerwca 2012 r. (k.283 -284 akta sprawy o sygn. IV SA/Wa 1052/12) i piśmie z 26 lipca 2012 r. (k.294 akta sprawy o sygn. IV SA/Wa 1052/12) z przedmiotowym wnioskiem pozwala stwierdzić, że sytuacja materialna R. S. nie uległa zmianie w takim stopniu, aby zasadna była zmiana postanowienia z 3 października 2012 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Źródłem dochodów skarżącego jest emerytura, która w 2012 r. wynosiła 2129 zł, zaś w 2015 r. wzrosła do kwoty 2307 zł. Na wydatki skarżącego zarówno w 2012 r., jak i 2015 r. składają się koszty zakupu żywności, ogrzewania i ochrony zdrowia, na które jak oświadczył skarżący przeznacza "¾ emerytury", a pozostałe 600 zł skarżący przeznacza na remonty i usługi. Ponadto skarżący podniósł, że w okresie ostatnich 4 lat prowadził w Sądzie Rejonowym w [...] postępowanie rozgraniczeniowe i w dalszym ciągu ma nieuregulowaną kwotę w wysokości 5000 zł. Skarżący wskazał również na poniesione straty materialne w czerwcu 2013 r. wskutek dużych opadów, za które nie otrzymał rekompensaty. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie wskazują, że sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu. Nie sposób zatem uznać, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia z 3 października 2012 r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.