IV SA/Wa 1509/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Barszcz Sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz M. K. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako "Szef", "organ II instancji") decyzją z dnia 21 maja 2021 r., nr DL.WIIPO.410.9324.2020/MG/II, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda", "organ I instancji") z dnia [...] października 2020 r., nr [...], odmawiającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej M. K., obywatelowi [...]. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Dnia 28 stycznia 2020 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek o udzielenie M. K. (dalej jako "skarżący", "cudzoziemiec") zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej. Zamiar pozostania w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące skarżący argumentował chęcią wykonywania pracy dla [...] Sp. z o.o. Do wniosku skarżący dołączył załącznik, zgodnie z którym miał zostać zatrudniony jako kucharz na podstawie umowy o pracę, w wymiarze pełnego etatu. Pracodawca powierzył wykonywanie pracy do 14 września 2023 r. Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] października 2020 r. (nr wskazany na wstępie) Wojewoda [...] odmówił cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Od powyższego rozstrzygnięcia, w dniu 4 listopada 2020 r. pełnomocnik cudzoziemca, za pośrednictwem Wojewody [...], złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Po rozpoznaniu odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z 21 maja 202r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji odmawiające udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji wskazując, że Wojewoda [...] dokonał prawidłowej analizy informacji, ustalając właściwy stan prawny i niezbędne do rozstrzygnięcia fakty. Z ustaleń tego organu wynika bowiem, że w dniu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, skarżący przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie jednokrotnej wizy Schengen wydanej w dniu 14 grudnia 2017 r. przez konsula [...] w [...], w celu turystycznym, z terminem ważności od dnia 23 grudnia 2017 r. do dnia 13 stycznia 2018 r., na czas pobytu 7 dni. Co więcej, wniosek złożony 28 stycznia 2020 r. był drugim wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wykonywaniem pracy. Wcześniejszy wniosek z 2 stycznia 2018 r. został negatywnie rozpatrzony przez Wojewodę [...] (decyzja z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...]). Organ II instancji podzielił także stanowisko Wojewody [...] zawarte w decyzji z dnia [...] października 2020 r. nr [...], w której organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec wjeżdżający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany m.in. uzasadnić cel i warunki planowanego pobytu. Natomiast zgodnie z art. 60 ustawy o cudzoziemcach, wizę Schengen lub wizę krajową wydaje się m.in. w celu turystycznym, turystyki, wykonywania pracy. A zatem samowolna zmiana celu wjazdu i pobytu oznacza próbę obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił, iż zgodnie z przepisami, jeżeli wizyta obejmuje więcej niż jedno miejsce docelowe państwem członkowskim właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie wizy jednolitej powinno być państwo, którego terytorium stanowi główne miejsce docelowe wizyty lub wizyt pod względem długości pobytu lub celu pobytu. Reasumując, organ II instancji uznał, że głównym, zadeklarowanym, docelowym miejscem pobytu M. K. w krajach strefy Schengen była [...] i powinien wizę wykorzystać w zamierzonym celu - turystyka. Natomiast skarżący przekroczył granicę Strefy Schengen w [...] w dniu 28 grudnia 2017 r., a następnie - jak wskazał w złożonym w dniu 2 stycznia 2018 r. do Wojewody [...] wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy - w dniu 29 grudnia 2017 r. wjechał na terytorium Polski, a już w dniu 2 stycznia 2018 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując jako okoliczność uzasadniającą jego pobyt w Polsce podjęcie pracy. Organ II instancji stwierdził, że okoliczności sprawy wskazują na to, iż skarżący uzyskując czeską wizę Schengen w celu - turystyka, miał pełną świadomość tego, że jego pobyt posłuży całkowicie innemu celowi niż ten wynikający z wizy, a także nie wykazał okoliczności, które uzasadniają pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie dłuższym niż 3 miesiące. Nie zgadzając się ze wskazaną wyżej decyzją, skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżając w całości ww. decyzję oraz zarzucając naruszenie następujących przepisów: - art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 "k.p.a.") poprzez nierozpatrzenie całości zgromadzonego w sprawie materiału; - art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady legalizmu, polegającej na wywodzeniu przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na pozaprawnej podstawie; - art. 7 k.p.a. poprzez niewykonanie ciążącego na organie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący nie spełnił warunku określonego w art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 35 z późn. zm., dalej jako "ustawa o cudzoziemcach"), podczas, gdy skarżący miał zamiar podjąć się zatrudnienia na terytorium RP; - art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających pobyt na terytorium RP przez okres powyżej 3 miesięcy; - art. 19 k.p.a. poprzez naruszenie przepisu o właściwości rzeczowej w wyniku dokonania czynności zastrzeżonej dla organu Straży Granicznej; - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów; ; - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej w wyniku całkowitego pominięcia faktów i dowodów przedstawionych przez stronę, a ponadto naruszenie zasady zapewnienia przewidywalności i spójności działań organów administracji publicznej. - art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1100, dalej jako "UOP") poprzez błędne i nieuprawnione uznanie, iż wiza wydana w celu turystycznym nie stanowi podstawy do złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w celu podjęcia pracy na terytorium RP; - art 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego nieprawidłową subsumpcję do stanu faktycznego sprawy i błędne przyjęcie, że skarżący nie spełnił warunku określonego we wskazanym przepisie, podczas gdy strona miała zamiar podjąć się zatrudnienia na terytorium RP; - art. 25 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach poprzez dokonanie czynności weryfikacyjnych, do których organ nie był uprawniony. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że głównym argumentem przemawiającym za tym, by odmówić udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest okoliczność, że skarżący nie posiada celu uzasadniającego jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące, a przecież cel pobytu na terytorium RP został w sposób konkretny wykazany we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który organ miał obowiązek zbadać. Podniesiono również, że przyjęcie przez organ nieprawidłowego i niekompletnie wyjaśnionego stanu faktycznego sprawy jako podstawy zaskarżonej decyzji powoduje poważne konsekwencje dla skarżącego w postaci braku możliwości wydania mu zezwolenia na pobyt czasowy i podjęcia legalnej pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w wydanym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć z innych względów niż w niej podniesiono. Przede wszystkim należy zauważyć, iż przedmiotem skargi jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu, organ odwoławczy) z 21 maja 2021r. (nr wskazany na wstępie) utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2020r. (nr wskazany na wstępie) odmawiającą cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 100 ust.1 pkt 1 ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (jt. Dz.U. z 2020r., poz. 35) stanowiący, że udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Przy czym ponieważ w niniejszej sprawie we wniosku skarżący deklarował jako cel pobytu podjęcie pracy to zezwolenie udzielane jest gdy spełnione zostaną warunki określone w art. 114 ww. ustawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż odmowa wydania zezwolenia nastąpiła ze względu na zmianę deklarowanego celu wjazdu lub pobytu, a tym samym niewykazanie okoliczności, uzasadniających pobyt skarżącego przez okres 3 miesięcy. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę przede wszystkim zauważa jednak, że wniosek o udzielenie wskazanego wyżej zezwolenia cudzoziemiec złożył do organu I instancji w dniu 28 stycznia 2020r. Wskazany wniosek był drugim wnioskiem o udzielenie ww. zezwolenia. Pierwszy wniosek został złożony do Wojewody [...] i negatywnie dla cudzoziemca rozstrzygnięty ostateczną decyzją z 30 sierpnia 2018r. nr WSC-VII-D.6151.3427.2018 (w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji z 21 maja 2021r. -str. 3-4- wskazano bowiem, że Szef Urzędu na skutek cofnięcia przez cudzoziemca odwołania decyzją z [...] września 2020r. nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem od decyzji Wojewody [...]). Z akt sprawy wynika również, co prawidłowo zostało ustalone przez organy i nie było negowane przez skarżącego, że skarżący do Polski wjechał na podstawie jednokrotnej wizy Schengen typu C, wydanej w dniu 14 grudnia 2017 r. przez konsula [...] w [...], w celu turystycznym, z terminem ważności od dnia 23 grudnia 2017 r. do dnia 13 stycznia 2018 r., na czas pobytu 7 dni. Przy czym planowanym docelowym miejscem pobytu cudzoziemca w strefie Schengen była [...]. W świetle powyższego należy zatem zauważyć, mając na względzie rodzaj wizy, która stanowiła podstawę legalnego wjazdu skarżącego do strefy Schengen w dniu 28 grudnia 2017r. a do Polski w dniu 29 grudnia 2017r. (jak wynika z decyzji Wojewody [...] z [...]sierpnia 2018r. nr [...] – str. 2 pierwszy akapit od góry) lub w dniu 30 grudnia 2017r. (jak wynika z wniosku skarżącego złożonego w dniu 28 stycznia 2020r. – pkt III.b.2.) oraz datę złożenia wniosku do Wojewody [...] przez cudzoziemca, że organy analizując niniejszą sprawę nie zwróciły uwagi na fakt, iż w roku 2019 weszła w życie ustawa z dnia 22 lutego 2019r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 577 – dalej: ustawa nowelizująca.). Wskazana ustawa dokonała m. in. nowelizacji przepisu art. 116 ustawy o cudzoziemcach poprzez wprowadzenie kategorycznego zakazu składania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w sytuacji przebywania cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1 lub 2 (tj. w celu turystycznym lub odwiedzin u rodziny lub przyjaciół), lub też gdy wiza w takim celu jest wydana przez inne państwo obszaru Schengen. Zauważenia wymaga także, że wskazana wyżej ustawa nowelizująca, która weszła w życie 27 kwietnia 2019r., ma zastosowanie wyłącznie do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie tej ustawy (art. 12 ww. ustawy), do których niewątpliwie należy zaliczyć kontrolowane postępowanie w przedmiocie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, gdyż zainicjowane ono zostało wnioskiem z 28 stycznia 2020r. a zatem już po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Skoro zatem skarżący wniosek w niniejszej sprawie złożył już po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach oraz jak ustaliły organy wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w oparciu o wizę wydaną w celach turystycznych przez inne państwo obszaru Schengen, to w pierwszej kolejności organ winien był dokonać analizy i oceny wniosku w kontekście zaistnienia przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania. Dopiero po ewentualnym ustaleniu, że nie zachodzi w sprawie żadna z przesłanek wskazanych w art. 116 ustawy o cudzoziemcach organ mógł rozpoznawać sprawę merytorycznie w zakresie spełnienia bądź nie warunków zawartych w Rozdziale 2 ustawy o cudzoziemcach do wydania zezwolenia na pobyt czasowy. Tymczasem mimo, iż organy ustaliły – czego dowodzi treść uzasadnień wydanych decyzji oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy – że wniosek został złożony po nowelizacji ustawy oraz że skarżący wjechał do Polski na podstawie wizy dla uzyskania której cel pobytu został określony jako turystyczny, to nie dokonał analizy i subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów szczególnie w kontekście brzmienia art. 116 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach. Nie dokonując uprzednio wskazanej analizy i rozpoznając sprawę na podstawie art. art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich przedwczesne zastosowanie. Jednocześnie nie rozpoznając sprawy w oparciu o art. 116 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach doszło do naruszenia wskazanego przepisu poprzez jego niezastosowanie. Z tego też względu Sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.). Ponownie rozpoznając sprawę organy, przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zobligowane będą do rozważenia tego wniosku w kontekście spełnienia przesłanek z art. 116 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach.