IV SA/Wa 151/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].11.2012 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (zwany dalej GDOŚ) utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...].06.2012 r., którym odmówił wznowienia - na wniosek B. G. - postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].11.2011 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn. Likwidacja barier rozwojowych - most na W. z rozbudową drogi wojewódzkiej nr [...] oraz połączeniem z drogą wojewódzką nr [...]. W zaskarżonym postanowieniu organ podał, że decyzja ta została wprowadzona do obrotu prawnego w trybie art. 49 K.p.a., a w Urzędzie Gminy G. stosowne obwieszczenie wywieszone było w okresie od [...].12.2011 r. do [...].12.2011 r. Informacja o jej wydaniu widniała na tablicy ogłoszeń oraz w biuletynie informacji publicznej Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R.. Decyzja środowiskowa stała się ostateczna [...].01.2012 r. Jednocześnie GDOŚ podał, że na żądanie skarżącego kopię tej decyzji - potwierdzonej za zgodność z oryginałem - w dniu [...].01.2012 r. (data ze zwrotnego potwierdzenia odbioru) nadesłał skarżącemu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R.. Zatem złożenie wniosku o wznowienie tego postępowania nastąpiło po terminie, wynikającym z art. 148 K.p.a. Miało bowiem miejsce dopiero [...].06.2012 r. Wobec tego na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. GDOŚ zobowiązany był wydać postanowienie o odmowie wznowienia tego postępowania. We wniesionej skardze B. G. zaznaczył, że skoro odrębnym postanowieniem stwierdzono, iż jego odwołanie - z [...].06.2012 r. - złożone zostało z uchybieniem terminu, to powinien zostać uwzględniony jego wniosek - z tej samej daty - o wznowienie tego postępowania środowiskowego. Skarżący wywiódł, że gdyby prawidłowo został poinformowany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. o swych prawach, to terminowi odwołania by nie uchybił. Zarzucił, że w G. informacji o tej decyzji nie rozwieszono zwyczajowo na 10 tablicach ogłoszeniowych. Widniała tylko na tablicy w Urzędzie Gminy. Stwierdził także, iż w G. analizowano trzy warianty połączenia dróg nr [...] oraz nr [...]. Przez obecnych zaakceptowany został wariant II i III, a w decyzji przyjęto wariant IV. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych, wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 K.p.a. Co do zasady, w postępowaniu zwykłym terminem przewidzianym na wniesienie odwołania za pośrednictwem organu, który wydał kwestionowaną decyzję jest czternaście dni, liczone od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie tego środka zaskarżenia w terminie skutkuje wstrzymaniem wykonania kwestionowanej przez stronę decyzji, chyba że zachodzą przesłanki przewidziane w art. 130 § 3 i § 4 K.p.a. W razie zaś nieskorzystania przez stronę z tego środka zaskarżenia, z upływem terminu do jego wniesienia, decyzja staje się ostateczna i podlega wykonaniu. Jak wynika z przytoczonych regulacji, ustawodawca z instytucją odwołania od decyzji administracyjnej wiąże istotne skutki prawne. W tym kontekście, w razie uostatecznienia się decyzji, szczególnego znaczenia nabiera ustalenie czy strona, która po upływie tego terminu powzięła wiadomość o wydaniu decyzji organu I instancji (na co powołał się skarżący), zachowała termin do żądania wznowienia przedmiotowego postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co w razie trafności podniesionej przesłanki wznowieniowej otworzy jej drogę do ponownego rozpoznania sprawy, tak jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. Uruchomienie zatem postępowania wznowieniowego na wniosek strony obwarowane jest terminem miesięcznym, wynikającym z art. 148 § 1 Kpa. Zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu, jako podstawę odmowy wznowienia postępowania administracyjnego wskazuje się zasadniczo przesłanki w postaci: - złożenia wniosku przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a.; - wniesienie podania po upływie terminu wynikającego z art. 148 § 1 i 2 K.p.a.; - brak wskazania którejkolwiek z podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Nadmienić przy tym należy, iż w myśl art. 49 K.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Przedmiotową decyzję środowiskową podano do publicznej wiadomości przez wywieszenie jej na tablicy ogłoszeń w Urzędach Gmin, przez które przebiegała realizowana inwestycja, w tym także w Urzędzie Gminy G.. Tamże obwieszczenie to wywieszone było w okresie od [...].12.2011 r. do [...].12.2011 r. Przedmiotowa decyzja widniała także w biuletynie informacji publicznej Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R.. Wskazana decyzja środowiskowa stała się ostateczna z dniem [...].01.2012 r. W tym stanie rzeczy nie można było przyjąć, by skarżący - bez własnej winy - nie brał udziału w przedmiotowym postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...].11.2011 r., ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn. Likwidacja barier rozwojowych - most na W. z rozbudową drogi wojewódzkiej nr [...] oraz połączeniem z drogą wojewódzką nr [...]. Możliwość wzięcia udziału w tym postępowaniu, zgodnie z obowiązującymi przepisami, została skarżącemu zapewniona. Podkreślenia wymaga także, iż na żądanie skarżącego, wobec jego twierdzenia o braku umieszczenia informacji o tej decyzji na 10 tablicach informacyjnych w Gminie G., co stanowi zwyczajowo przyjęty sposób powiadamiania mieszkańców, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. w dniu [...].01.2012 r. wysłał mu potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię przedmiotowej decyzji środowiskowej z dnia [...].11.2011 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzję tę w dniu [...].01.2012 r. odebrała żona skarżącego. Wobec tego zważywszy, iż przesłanką wznowieniową, na którą powołał się skarżący był art. 145 pkt 4 K.p.a. GDOŚ zasadnie stwierdził, iż nie został zachowany miesięczny termin wynikający z art. 148 § 2 K.p.a. Brak udziału skarżącego w tym postępowaniu środowiskowym nie miał miejsca bez jego winy, a nieznajomość prawa, na która powołał się skarżący nie stanowiła okoliczności ekskulpującej. Tylko w razie ustalenia, że ów miesięczny termin został przez skarżącego zachowany, w toku drugiej fazy postępowania, następującej po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu - zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 K.p.a. - prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko zatem w razie stwierdzenia istnienia podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, dochodzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, tak jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. Wówczas dopiero decyzje wydane po wznowieniu postępowania, dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2002 r., OPS 11/02, opubl. w ONSA 2003/3/86). W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O kosztach zastępstwa procesowego rozstrzygnięto na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 4