IV SA/Wa 151/21

Dnia 31 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2021 roku sprawy ze skargi E. T. i B. T. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] listopada 2020 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę. E. T. i B. T. (dalej "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (dalej "Minister", "organ odwoławczy") z [...] listopada 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałek", "organ I instancji") z [...] września 2020 r., którą stwierdzono z urzędu wygaśnięcie decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r., zmienionej decyzją tego samego organu z [...] czerwca 2015 r. o udzieleniu skarżącym pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do ściółkowego chowu drobiu - brojlerów o łącznej liczbie stanowisk 216 800 sztuk, zlokalizowanej na terenie [...] w miejscowości [...]. Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący: Decyzją z [...] sierpnia 2011 r. Marszałek Województwa [...] udzielił E. i B. T. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do ściółkowego chowu drobiu - brojlerów o łącznej liczbie stanowisk 216 800 sztuk, zlokalizowanej na terenie [...] w miejscowości [...]. Pismem z 3 października 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura [...] w [...] poinformował o kontroli instalacji do ściółkowego chowu drobiu - brojlerów zlokalizowanej na terenie [...] w miejscowości [...] i stwierdzonych podczas niej nieprawidłowościach w zakresie stanu formalnoprawnego sześciu kurników wchodzących w skład instalacji. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Delegaturę [...] w [...], sześć obiektów inwentarskich, będących własnością E. i B. T. dzierżawione są przez spółkę [...] sp. z o.o. na podstawie pisemnej umowy dzierżawy - Akt Notarialny Repertorium [...] Nr [...] z [...] września 2017 r. na czas określony do [...] grudnia 2032 r. Spółka [...] sp. z o.o. poddzierżawiła pięć obiektów inwentarskich M. K. na podstawie pisemnej umowy poddzierżawy z [...] marca 2018 r., natomiast szósty kurnik został poddzierżawiany przez spółkę [...] sp. z o.o. na podstawie pisemnej umowy poddzierżawy z [...] stycznia 2019 r., która obowiązywała do [...] sierpnia 2019 r. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości [...] Województwa [...] pismem z 5 listopada 2019 r. wezwał strony m.in. o wyjaśnienie stanu formalnoprawnego sześciu kurników instalacji do ściółkowego chowu drobiu - brojlerów zlokalizowanej na terenie [...] w miejscowości [...]. Pismem z 6 grudnia 2019 r. E. i B. T. wyjaśnili, że [...] września 2017 r. zawarli umowę dzierżawy ze spółką [...] sp. z o.o. w formie aktu notarialnego Repertorium [...] Nr [...] na czas określony do [...] grudnia 2032 r., oddając gospodarstwo rolne, stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą w tym sześć budynków inwentarskich przeznaczonych do chowu drobiu. Wyjaśnili również, że od zawarcia umowy nie mają wpływu na eksploatację instalacji do ściółkowego chowu drobiu - brojlerów zlokalizowanej na terenie [...] w miejscowości [...] i okoliczności, czy spółka [...] sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego w zakresie zmiany oznaczenia prowadzącego instalację oraz, że spółka [...] sp. z o.o. poddzierżawia obiekty inwentarskie dalszym podmiotom. Spółka [...] sp. z o.o. nie wystąpiła do Marszałka Województwa [...] z wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego w zakresie zmiany oznaczenia prowadzącego instalację. M. K. trzykrotnie występował do Marszałka Województwa [...] z wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego w zakresie zmiany oznaczenia prowadzącego instalację do ściółkowego chowu drobiu - brojlerów zlokalizowanej na terenie [...] w miejscowości [...]. Pierwszy wniosek z 8 października 2019 r. zgodnie z postanowieniem Marszałka Województwa [...] z [...] listopada 2019 r. został zwrócony do wnioskodawcy z tytułu nieuiszczenia należności tytułem opłaty. Drugi wniosek z 8 października 2019 r. został pozostawiony bez rozpoznania pismem z 27 grudnia 2019 r. na skutek braku odpowiedzi na wezwanie. Po rozpatrzeniu trzeciego wniosku z 20 marca 2020 r. postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2020 r. odmawiającej zmiany decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r. udzielającej E. i B. T. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do ściółkowego chowu drobiu - brojlerów o łącznej liczbie stanowisk 216 800 sztuk, zlokalizowanej na terenie [...] w miejscowości [...], w zakresie zmiany oznaczenia podmiotu prowadzącego instalację na rzecz M. K. Decyzja jest ostateczna. Pismem z 11 marca 2020 r. Marszałek Województwa [...] zawiadomił E. i B. T. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia zintegrowanego udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r. W związku z wpłynięciem wniosku M. K. z 20 marca 2020 r. o zmianę decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r. w zakresie oznaczenia prowadzącego instalację, postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. Marszałek Województwa [...] zawiesił z urzędu postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r. do czasu zakończenia tego postępowania. Z uwagi na zakończenie postępowania wszczętego na wniosek M. K. i wydanie decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2020 r. odmawiającej zmiany decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r. Marszałek Województwa [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2020r. podjął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r. Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] września 2020 r. stwierdził z urzędu wygaśnięcie decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r., zmienionej decyzją tego samego organu z [...] czerwca 2015 r. udzielającej E. i B. T. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do ściółkowego chowu drobiu - brojlerów o łącznej liczbie stanowisk 216 800 sztuk, zlokalizowanej na terenie [...] w miejscowości [...]. Organ I instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym informacje uzyskane od [...] oraz oświadczenie E. i B. T., uprawniały do stwierdzenia, że prowadzący instalację nie prowadzili działalności objętej pozwoleniem przez dwa lata, co uzasadniało stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. E. i B. T. wnieśli odwołanie od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] września 2020 r. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Klimatu i Środowiska decyzją z [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] września 2020 r. Minister stwierdził, że pozwolenie zintegrowane zostało wydane E. i B. T., którzy w świetle przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska nadal pozostają prowadzącym instalację. W myśl art. 189 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego miało nastąpić niezwłocznie. Zostało udowodnione, że do niezwłocznego przeniesienia praw i obowiązków doszło. Instalacja została wydzierżawiona [...] września 2017 r. W przypadku, kiedy przez trzy lata nie przekazano praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego Marszałek właściwie uznał, że pełnoprawnym prowadzącym instalację pozostają E. i B. T., którzy nie prowadzą fermy drobiu w miejscowości [...] najkrócej od dwóch lat. E. T. i B. T. wnieśli skargę na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z [...] listopada 2020 r. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 31 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - zwanej dalej p.o.ś. poprzez uznanie, że prowadzący instalację musi posiadać odpowiednie, wymagane prawem uprawnienia; błędną wykładnię art. 189 ust. 2 p.o.ś. poprzez uznanie, że tylko złożenie wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego uprawnia do przejęcia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia; niewłaściwe zastosowanie art. 193 ust. 1 pkt 5 p.o.ś. poprzez uznanie, że E. T. i B. T. nie prowadzili instalacji przez ponad dwa lata; niewłaściwe zastosowanie art. 193 ust. 3 p.o.ś. poprzez uznanie, że organ I instancji wydał prawidłową decyzję o wygaśnięciu pozwolenia zintegrowanego. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu i Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej: p.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z [...] listopada 2020 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że udzielone skarżącym pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji do ściółkowego chowu drobiu zlokalizowanej na trenie [...] w miejscowości [...] wygasło na skutek braku prowadzenia przez skarżących działalności objętej decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r. przez okres dwóch lat. Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2020, poz. 1219 ze zm.) – dalej P.o.ś. pozwolenie wygasa jeżeli prowadzący instalację nie prowadził działalności objętej pozwoleniem przez dwa lata. W myśl art. 193 ust. 3 P.o.ś. organ właściwy do wydania pozwolenia stwierdza, w drodze decyzji, wygaśnięcie pozwolenia, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2-8. Poza sporem pozostawała okoliczność, że pozwolenie zintegrowane zostało wydane na rzecz skarżących. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie prowadzą instalacji od [...] września 2017 r., czyli od momentu jej wydzierżawienia [...] sp. z o.o. Upływ ponad dwuletniego okresu braku prowadzenia instancji przez podmiot, na którego rzecz zostało wydane pozwolenie zintegrowane obligował organ do stwierdzenia jego wygaśnięcia. Wbrew zarzutom skargi organ prawidło ustalił, że to skarżący w świetle przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska nadal pozostają prowadzącym instalację. Zgodnie z art. 189 ust. 1 i ust. 2 P.o.ś. podmiot, który staje się prowadzącym instalację lub jej oznaczoną część, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń dotyczących tej instalacji lub jej oznaczonej części; podmiot, o którym mowa w ust. 1, występuje niezwłocznie z wnioskiem o zmianę pozwoleń w zakresie oznaczenia prowadzącego instalację. W myśl art. 189 ust. 1 i 2 P.o.ś. przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia miało nastąpić niezwłocznie. W przypadku instalacji skarżących doszło do jej faktycznego przekazania na skutek zawarcia umowy dzierżawy [...] września 2017 r. Na dzierżawcę instalacji nie zostały przeniesione prawa i obowiązki wynikające z decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2011 r. Wobec braku przekazania praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego na dzierżawcę Minister właściwie uznał, że skarżący są w dalszym ciągu prowadzącymi instalacje oraz, że prowadzący instalację, tj. skarżący w rzeczywistości nie prowadzą fermy od 14 września 2017 r., kiedy to wydzierżawili ją spółce. Odnosząc się do zarzutu skarżących naruszenia art. 3 pkt 31 P.o.ś., zgodnie z którym prowadzącym instalację jest podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania instalacją w celu jej eksploatacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska, na zasadach wskazanych w ustawie należy wskazać, że za prowadzącego instalację nie można uznać podmiotu nieuprawnionego do jej prowadzenia, który uzyskał tytuł prawny do instalacji. Zgodnie z przywołaną definicją wymagania ochrony środowiska i zasady wskazywane w ustawie mające zastosowanie przy prowadzeniu instalacji znacząco oddziałujących na środowisko są uszczegółowiane dla poszczególnych przedsięwzięć właśnie w pozwoleniach zintegrowanych. Zatem, wbrew stanowisku skarżących, podmiot, który nie posiada odpowiednich wymaganych prawem uprawnień nie jest prowadzącym instalację mogącą znacząco oddziaływać na środowisko tylko z tego powodu, że ją wydzierżawił i faktycznie przejął jej prowadzenie. Na marginesie zauważyć wypada, że stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia zintegrowanego nie stanowi przejawu nadmiernego formalizmu, a leży w szeroko pojętym interesie społecznym ze względu na ochronę środowiska. Skoro zaś pozwolenie zintegrowane wygasło na skutek braku prowadzenia instalacji przez skarżących przez okres dwóch lat, zasadnie organ odwoławczy stwierdził jego wygaśnięcie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, orzekł jak w sentencji wyroku.