IV SA/Wa 1514/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi N. X. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego N. X. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].04.2013 r. Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2012 r. odmawiającą panu N. K., obywatelowi [...], udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można uznać, aby cudzoziemiec spełniał przesłanki nieprzerwanego pobytu określone w art. 1 pkt 1 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (określanej dalej ustawą o zalegalizowaniu pobytu lub abolicyjną). Wydając decyzję w przedmiotowej sprawie tut. organ posiłkował się zapisami w prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Systemie Informatycznym "POBYT". Z systemu tego nie wynika, by pan N. K. ubiegał się na terytorium Polski o nadanie mu statusu uchodźcy. Wobec cudzoziemca nie zachodzą zatem przesłanki określone w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy o zalegalizowaniu pobytu. W związku z czym organ odwoławczy postanowił ustalić, czy nie zachodzą wobec niego okoliczności z art. 1 pkt 1 cyt. ustawy, przyjmując domniemanie, że gdy nic innego nie wynika z akt i okoliczności sprawy strona nie musi udowadniać, że jej pobyt na terytorium Polski w wymaganym w art. 1 pkt 1 cyt. ustawy okresie jest nieprzerwany. We wniosku o udzielenie zainteresowanemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji wskazano, że pan N. K. przebywa w Polsce od października 2007 r. Cudzoziemiec jako datę ostatniego wjazdu na terytorium Polski podał: "2009/01/[...]", natomiast w części "poprzednie pobyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" podał: "od października 2007 do września 2008, styczeń 2009 do chwili obecnej" oraz w części "Podróże i pobyty zagraniczne w okresie ostatnich 5 lat" podał: "wrzesień 2008 - styczeń 2009, kwiecień 2008 r." Do przedmiotowego wniosku cudzoziemiec dołączył dokument podróży Nr N [...] wydany przez Ambasadę [...] w W. w dniu [...].04.2012 r., z terminem ważności do dnia [...].04.2022r. Z ustaleń organu I instancji wynika, że w dniu [...].08.2008r. pan N. K. był daktyloskopowany na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, a zatem musiał opuścić terytorium Polski również w tym okresie. W uzasadnieniu wniosku cudzoziemiec stwierdził, że: "Chciałem przyjechać do Polski i skorzystałem z usług pośredników, którzy załatwili mi wizę do Czech" Z Republiki Czeskiej pan N. K. w październiku 2007 r., przy pomocy pośredników wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie, jak wynika z oświadczenia cudzoziemca, miał on dwukrotnie przedłużaną wizę czeską przez pośredników, chociaż przebywał na terytorium Polski. Pan N. K. w 2008 r. przebywał na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, z zamiarem uzyskania tam pobytu, posługując się innymi danymi osobowymi – T. A.. Cudzoziemiec został zawrócony na terytorium Republiki Czeskiej przez stronę niemiecką ponieważ posiadał wizę czeską. Pismem z dnia [...].12.2012r. organ II instancji poinformował pełnomocnika zainteresowanego o prawie wynikającym z art. 10 i 81 K.p.a, Pomimo prawidłowego doręczenia tego pisma w dniu [...].01.2013 r. do dnia wydania niniejszej decyzji pełnomocnik strony nie skorzystał z przysługującego mu prawa. W ocenie organu II instancji, powyższe ustalenia nie wskazywały na nieprzerwany pobyt cudzoziemca na terytorium Polski co najmniej od 2007 roku, oraz wzbudzają poważne wątpliwości, czy cudzoziemiec rzeczywiście mógłby przebywać na terytorium Polski od listopada 2007 r. Uznanie pobytu cudzoziemca za nieprzerwany (przy uwzględnieniu art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach) wyłącza ujawnienie takich okoliczności, które według zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego powinny wzbudzić istotne wątpliwości, czy aplikujący faktycznie przebywał na terytorium Polski co najmniej od dnia [..].12.2007 r. Należy zatem stwierdzić, że Wojewoda [...] zasadnie uznał, iż okolicznościami obalającymi domniemanie pobytu zawarte w art. 3 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. jest fakt przebywania przez pana N. K. w sierpniu 2008 r. na terytorium Republiki Federalnej Niemiec oraz nieprzedstawienie wiarygodnych dowodów potwierdzających pobyt cudzoziemca od 2007 roku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto trudno dać wiarę, że cudzoziemiec w trakcie nielegalnego pobytu w Polsce, ubiegał się dwukrotnie o zalegalizowanie pobytu na terytorium Republiki Czeskiej. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazane, istotne dla sprawy okoliczności obalają domniemanie nieprzerwanego pobytu cudzoziemca na terytorium Polski co najmniej od dnia [...].12.2007 r., a jego pełnomocnik nie udokumentował twierdzeń przeciwnych. Jednocześnie odnosząc się do kwestii zawartej w uzasadnieniu odwołania tj. przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w postaci przesłuchania świadków cudzoziemca (których nie wymieniono z imienia i nazwiska) na okoliczność pobytu pana N. K. na terytorium Polski Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że odstąpił od wezwania świadków cudzoziemca w celu przesłuchania ich, albowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, iż cudzoziemiec nie spełnia ustawowych przesłanek do udzielenia mu przedmiotowego zezwolenia. Mając na uwadze wskazany stan faktyczny organ odwoławczy stwierdził, iż z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 3 ust. 2 ustawy, podjęcie rozstrzygnięcia orzekającego o odmowie udzielenia zezwolenia jest obligatoryjne. Wobec tego doznaje istotnego ograniczenia, wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i uwzględniając słuszny interes strony. We wniesionej skardze zarzucono naruszenie: - art. 7 oraz 75 K.p.a., przez zaniechanie przesłuchania strony i świadków; - art. 12 K.p.a. przez długotrwałe prowadzenie postępowania; - art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. przez jednostronną i nieprawidłową ocenę dowodów. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców wniósł o jej uwzględnienie wywodząc, że uzupełnienie postępowania administracyjnego jest konieczne. Skoro jednakże może nie prowadzić do uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) i udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie mógł skorzystać z autokontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. Organ odwoławczy naruszył bowiem przepisy obowiązującego prawa - w szczególności przepisy postępowania w postaci artykułów: 7, 8, 77 § 1, 78 § 1 w zw. z art. 80, 107 § 3 K.p.a., a organ odwoławczy ponadto naruszył art. 15 K.p.a. - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trafne są zatem zarzuty skargi niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przez nieuprawnione zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, wnioskowanego przez skarżącego. Organy obu instancji przedwcześnie ustaliły, że cudzoziemiec nie przebywał w Polsce nieprzerwanie co najmniej od dnia [...]..12.2007 r. Przerwy w pobycie na terytorium RP po tym dniu nie mogą bowiem, w świetle art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 3 ust. 5 ustawy abolicyjnej, skutkować każdorazowo uznaniem, że pobyt cudzoziemca nie był nieprzerwany. Dla udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach abolicji wystarczy ażeby jedna przerwa nie przekroczyła 6 miesięcy, zaś wszystkie przerwy w pobycie nie przekroczyły łącznie 10 miesięcy w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku. Dotychczasowe ustalenia organów obu instancji poczynione w niniejszej sprawie nie pozwalają na wyprowadzenie jednoznacznego wniosku, że pobyt cudzoziemca należy uznać za przerwany. Zaniechano przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w którym cudzoziemiec mógłby wykazać, że mimo wyjazdów z Polski, jego pobyt można uznać za nieprzerwany w rozumieniu art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. W celu dokładnego wyjaśnienia tej kwestii cudzoziemiec powinien zostać przesłuchany. Zasadne jest także przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, na których oświadczenia cudzoziemiec zamierzał się powołać w tej sprawie i fakt ten sygnalizował w odwołaniu. Skoro cudzoziemiec zamierzał przedstawić świadków, możliwość taka winna być mu stworzona. Wobec tego trafne są zarzuty skargi, że organ odwoławczy, wobec wprawdzie ogólnie sformułowanego żądania odwołania w tym zakresie, z naruszeniem art. 15 K.p.a. nie dokonał ponownej całościowej oceny istotnych okoliczności sprawy, pomijając tę kwestię. Zobowiązany był bowiem wezwać skarżącego do doprecyzowania żądania zawartego w odwołaniu. Zważywszy jednocześnie, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje obu instancji, mając na uwadze, że dowody z zeznań świadków winny być przeprowadzone i poddane ocenie z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikającej z art. 15 K.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, w postaci uiszczonego wpisu sądowego, rozstrzygnięto w pkt. 3 sentencji, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy zastosować się do wyrażonej w nim oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania.