IV SA/Wa 1516/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-14

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Magdalena Durzyńska, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który w okresie wymaganym przez ustawę abolicyjną legalizował swój pobyt w innym państwie (np. Czechach), może skutecznie ubiegać się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie tej ustawy, jeśli nie udowodnił nieprzerwanego pobytu w Polsce?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że legalizacja pobytu w innym państwie, nawet jeśli cudzoziemiec deklarował pobyt w Polsce, obala domniemanie nieprzerwanego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W takiej sytuacji ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać nieprzerwany pobyt w Polsce. Ponieważ skarżący nie sprostał temu obowiązkowi, a organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i stan prawny, skarga została oddalona.
Stan faktyczny
T.H. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji, wskazując na pobyt w Polsce od 2007 r. Organy ustaliły, że w latach 2008-2010 skarżący posiadał zezwolenie na pobyt w Czechach, co zataił we wniosku. Wojewoda odmówił udzielenia zezwolenia, uznając brak nieprzerwanego pobytu w Polsce. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie art. 10 KPA i błędną interpretację ustawy abolicyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decyzją znak [...] z dnia [...] marca 2013, Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012r. [...], orzekającą o odmowie udzielenia T.H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym: [...] lutego 2012 r. T.H. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji. We wniosku o udzielenie zezwolenia cudzoziemiec T.H. wskazał, że przebywa w Polsce od 2007 r. Podał, że często przebywał w C., jednak suma wszystkich wyjazdów nie przekraczała 10 miesięcy. Jednocześnie skarżący przedstawił dokument podróży Nr [...], wydany przez Ambasadę W. w W. w dniu [...] września 2011 r. z terminem ważności do dnia [...] września 2021 r. Organ I instancji w toku postępowania ustalił, że skarżący uzyskał pozwolenie na pobyt na terytorium Republiki C, nr [...] w okresie od [...] lipca 2008 r. do [...] lipca 2010 r. Posiłkując się informacjami, zawartymi w prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Systemie Informatycznym "[...]" ustalono, że skarżący nie ubiegał się na terytorium Polski o nadanie mu statusu uchodźcy, w związku z czym organ stwierdził, że wobec cudzoziemca nie zachodzą przesłanki określone w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Decyzją z dnia [...] października 2012r. [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia powołując się na art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 w związku z art. 1 i 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Organ l instancji stwierdził, że zebrany materiał dowodowy i okoliczności sprawy nie dają podstaw do uznania, że cudzoziemiec spełnia przesłanki nieprzerwanego pobytu, o którym mowa w art. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy 28 lipca 2011 r. W wyniku odwołania, decyzją [...] z dnia [...] marca 2013 r. Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] podtrzymując stanowisko organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa abolicyjna nie wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających stały pobyt cudzoziemca na terenie Rzeczypospolitej Polskiej gdyż dotyczy cudzoziemców przebywających na terytorium Polski nielegalnie. Podniósł też, że przez cały wymagany ustawą czas przebywał w Polsce a fakt posiadania wizy bądź zezwolenia na pobyt na terytorium C. nie stanowi dowodu na to, że w tym okresie tam przebywał. Zarzucił, że w sprawie naruszono art. 10 Kpa, gdyż skarżący nie zapoznał się z całością materiału dowodowego a w konsekwencji nie mógł wypowiedzieć się w zakresie dołączonej w dniu [...] czerwca 2012r. informacji od Straży Granicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: p.p.s.a.) dokonywana przez sądownictwo administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego. W ramach tak przeprowadzonej kontroli Sąd uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jak stanowi art. 1 obowiązującej od 01 stycznia 2012r. ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz.U.2011.191.1133) - ustawa określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 2) nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r., którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 3) wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy, wszczęte na skutek kolejnego wniosku. W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca udziela mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat. Pobyt cudzoziemca uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. (art. 3 ust. 4 i 5 powołanej ustawy) Do oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieprzerwany, stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.). Stanowi on, że pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: 1) wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; 3) leczeniem cudzoziemca. Okresy określone w art. 64 ust. 1 pkt. 2 lub 3 ustawy o cudzoziemcach to: co najmniej 3-letni okres pozostawania w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim przed złożeniem wniosku i przebywanie bezpośrednio przed złożeniem wniosku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oraz nieprzerwane przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio przed złożeniem wniosku przez okres nie krótszy niż 10 lat na podstawie zgody na pobyt tolerowany udzielonej w oparciu o art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przez okres 5 lat w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej. Ponieważ skarżący nie ubiegał się na terytorium Polski o nadanie mu statusu uchodźcy - w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymagała kwestia, czy w stosunku do niego zachodzą przesłanki z art. 1 pkt 1 ww. ustawy abolicyjnej. Organy obu instancji uznały, że skarżący nie wykazał okoliczności warunkujących wydanie mu pozwolenia na pobyt a dokonując oceny postępowania pod względem legalności Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Sąd uznał za słuszne stanowisko organów, że z oceny materiału dowodowego w sprawie wynika, iż skarżący nie wykazał nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski co najmniej od 20 grudnia 2007 roku. Wyjaśnienia skarżącego budzą poważne wątpliwości w zakresie ich wiarygodności. Podstawą zanegowania stanowiska przedstawianego przez skarżącego było niekwestionowane przez niego ustalenie, że w latach 2008-2010 posiadał zgodę na pobyt w C. na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Co prawda skarżący wskazał we wniosku, że często bywał w C. ale okoliczność legalizacji w tym kraju jego pobytu pierwotnie zataił. W art. 3 ust. 4 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach ustawodawca ustanowił domniemanie, zgodnie z którym pobyt cudzoziemca ubiegającego się o tzw. abolicję uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Jest to domniemanie wzruszalne. Oznacza ono, że co do zasady strona nie musi udowadniać, że jej pobyt na terytorium Polski w wymaganym przez art. 1 pkt 1 ww. ustawy okresie był nieprzerwany pod warunkiem jednakże, że nic innego nie wynika z akt i okoliczności sprawy. Owo domniemanie miało na celu uproszczenie i odformalizowanie postępowania dowodowego oraz umożliwienie przebywającym w Polsce od dłuższego czasu cudzoziemcom uregulowania swojej sytuacji życiowej. Jeżeli jednak powyższe domniemanie zostanie obalone, to jak słusznie przyjęły organy orzekające w sprawie - ciężar dowodu w kwestii nieprzerwanego pobytu cudzoziemca zostaje przerzucony na wnioskodawcę. Reprezentowany przez pełnomocnika skarżący T.H. nie zareagował na wezwanie organu administracji do złożenia do akt sprawy dokumentów, potwierdzających jego nieprzerwany pobyt na terytorium Polski od grudnia 2007r. Podczas przesłuchania również nie składał wniosków dowodowych. Tymczasem zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż w wymaganym przez ustawę okresie nieprzerwanego pobytu tj. od dnia [...] grudnia 2007r. do [...] stycznia 2012r. skarżący wobec organów innego państwa oficjalnie deklarował swój stały pobyt a nadto pobyt ten w ww. kraju zalegalizował. Poza tym wiarygodność jego zeznań w kontekście oświadczenia, że w połowie 2007r. nie było kontroli na granicy – budzi wątpliwość, zwłaszcza gdy chodzi o ustalenie prawdopodobnej daty jego przybycia do Polski. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 przywołanej wyżej ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców (...) cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia, oraz gdy w postępowaniu w sprawie udzielenia tego zezwolenia został złożony wniosek lub zostały przedstawione dokumenty, zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje. Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że w razie zaistnienia ww. przesłanki odmowa udzielenia ww. zezwolenia jest obligatoryjna. Nie znajduje tu zastosowania zasada z art. 7 kpa, gdyż stosowanie przepisów dotyczących procedury nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Określona w art. 7 kpa zasada ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, natomiast w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia rozstrzyga wprost przepis prawa materialnego. Skarżący nie wykazał, że wbrew ustaleniom organów administracji, przebywał stale na terytorium Polski od grudnia 2007 roku do stycznia 2012r. Domniemanie określone w art. 3 ust. 4 ustawy w toku postępowania zostało obalone w sposób nie budzący wątpliwości a zatem inicjatywa dowodowa w zakresie spełnienia przesłanek z ustawy została przesunięta na skarżącego. Ponieważ pozostało to bezskuteczne, słuszne jest stanowisko organów, że w świetle art. 3 ust. 4 ustawy pobytu cudzoziemca w Polsce w wymaganym okresie nie można uznać za nieprzerwany. W konsekwencji Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy prawidłowo rozważyły zarówno stan faktyczny sprawy, jak i jej stan prawny. Sformułowane w skardze zarzuty wskazujące na brak obowiązku dowodzenia stałego pobytu na terenie RP okazały się nieuzasadnione. Jednocześnie organ administracji nie zanegował żadnego wniosku dowodowego strony, jak również żadnego wniosku nie pominął, gdyż żaden wniosek przez stronę skarżącą nie został zgłoszony a pełnomocnik skarżącego, pomimo wezwań pozostawał bierny. Zaskarżona decyzja organu II instancji i poprzedzające ją postępowanie nie dają zatem podstaw do zastosowania art. 145 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło