IV SA/Wa 1521/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA -Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 19 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - W skardze z dnia 13 sierpnia 2009 r. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania, działający przez pełnomocnika, A. G. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając żądanie zastosowania ochrony tymczasowej skarżący wskazał, że wykonanie decyzji pozbawia go możliwości legitymowania się zgodnym ze stanem faktycznym miejscem pobytu stałego. Nie będzie mógł sprecyzować miejsca stałego pobytu, ponieważ nie posiada innego, niż to z którego go wymeldowano, a w przypadku wykonania decyzji i niewymienienia dowodu osobistego, po upływie trzech miesięcy dokument traci ważność. Zatem A. G. faktycznie nie będzie mógł się legitymować dowodem osobistym. Skarżący wskazał też, że z faktem zameldowania łączy się wiele uprawnień administracyjnych i procesowych, jak np. rejonizacja lekarska, rozliczenia podatkowe, właściwość sądowa i skuteczność doręczenia pism, a także obowiązków, jak np. zgłoszenie zmian władzom, wymiana dokumentów, kary pieniężne wiążące się z zaniechaniem tych czynności A. G. podniósł również, że z uwagi na przewidywaną długość postępowania, strona przez wiele miesięcy może być pozbawiona stałego zameldowania, zaś nie ma innego miejsca, w którym mogłaby się zameldować zgodnie z rzeczywistymi okolicznościami. Ponadto, zdaniem skarżącego, brak zameldowania może być wykorzystywany przez właścicieli nieruchomości na potrzeby uniemożliwienia mu przebywania w lokalu, z którego został wymeldowany. Taka sytuacja godzi w interesy i prawa A. G., na co ze względu na wadliwość zaskarżonej decyzji nie powinien być narażony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. O wstrzymaniu wykonania decyzji sąd administracyjny może orzec, gdy stwierdzi, że wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/2004.). Podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd rozważa więc, czy wykonanie jej przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym wyeliminowaniu aktu z obrotu prawnego. Obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji leży po stronie skarżącego. W ocenie Sądu, A. G. nie wykazał istnienia przesłanek przemawiających za zastosowaniem instytucji ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, argumentacja powołana przez skarżącego nie znajduje oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Przytoczony na uzasadnienie wniosku argument dotyczący utraty ważności dowodu osobistego skarżący zdaje się wyprowadzać z treści art. 43 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z ustępem 1. punktem 5. tego artykułu dowód osobisty podlega unieważnieniu po upływie 3 miesięcy od zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 1, w przypadku niezłożenia przez posiadacza dowodu osobistego wniosku o jego wymianę. Okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 1 to dane, które zamieszcza się w dowodzie osobistym zgodnie z art. 37 powołanej ustawy. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy nakazuje zamieszczenie w dowodzie osobistym adresu miejsca zameldowania na pobyt stały. Wskazując, że w sytuacji, gdy skarżący nie ma innego miejsca stałego pobytu niż to, z którego go wymeldowano, nie będzie mógł go sprecyzować, co w konsekwencji spowoduje utratę ważności dowodu osobistego, A. G. nie zwrócił uwagi, iż wskazany przepis ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dopuszcza - w razie braku adresu miejsca zameldowania na pobyt stały - zamieszczenie w dowodzie osobistym, adresu miejsca zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące. Z kolei, w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące, danych o adresie nie zamieszcza się w dowodzie osobistym. Z powyższych względów argument dotyczący utraty ważności dowodu osobistego, jako skutku wykonania zaskarżonej decyzji, nie może się obronić. Odnosząc się do kolejnych okoliczności, które w ocenie skarżącego przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji należy wskazać, że ogólną właściwość miejscową organów podatkowych określa art. 17 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), który stanowi, że jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2 tej ustawy. W odniesieniu do osób fizycznych Ordynacja podatkowa operuje zatem pojęciem miejsca zamieszkania, a nie adresu miejsca zameldowania. Z kolei w świetle art. art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) świadczeniobiorca ma prawo wyboru lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej spośród lekarzy, pielęgniarek i położnych ubezpieczenia zdrowotnego nie częściej niż dwa razy w roku kalendarzowym, a w przypadku każdej kolejnej zamiany wnosi opłatę w wysokości 80 złotych (...). Nie dotyczy to przypadku zmiany miejsca zamieszkania i sytuacji zaprzestania udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez wybranego lekarza, pielęgniarkę i położną podstawowej opieki zdrowotnej oraz innych przyczyn niezależnych od woli świadczeniobiorcy. W świetle natomiast art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm.) przychodnia, ośrodek zdrowia, poradnia i ambulatorium udzielają świadczeń zdrowotnych, które mogą obejmować swoim zakresem świadczenia podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, w warunkach ambulatoryjnych lub domowych, w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby potrzebującej tych świadczeń. Przepis art. 38 ust. 4 tej samej ustawy stanowi zaś, że osobom zamieszkałym w obwodzie szpitalnym, obwodzie lub rejonie przysługuje, z zastrzeżeniem art. 7, pierwszeństwo uzyskania świadczenia przed innymi osobami. Przytoczone przepisy ustaw z zakresu ochrony zdrowia niezasadnym czynią też argument skarżącego wskazujący na powiązanie adresu miejsca zameldowania z "rejonizacją lekarską". Nie znajduje również oparcia w przepisach prawa argument dotyczący właściwości sądowej. Dla przykładu, wskazać można art. 27 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania, a miejsce zamieszkania określa się według przepisów kodeksu cywilnego. Po drugie należy wskazać, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Zatem, okoliczności podniesione we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] nie stanowią bezpośrednich skutków wykonania zaskarżonej decyzji, a skutki ewentualnej niezgodności danych ewidencyjnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Trzeba też pokreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji służy ograniczeniu przyszłych, negatywnych dla stron następstw decyzji, mogących wystąpić przed zbadaniem jej legalności przez sąd administracyjny, nie niweczy natomiast skutków już wywołanych wprowadzeniem tego aktu do obrotu prawnego. Wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu nie może więc przywrócić A. G. zameldowania i związanych z nim uprawnień i korzyści. Skutek taki może mieć jedynie orzeczenie sądu uchylające zaskarżoną decyzję. W tych okolicznościach Sąd uznał, że A. G. nie wykazał, aby w przedmiotowej sprawie uzasadnione było zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.