IV SA/Wa 1525/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-17
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Agnieszka Wójcik, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana bez przeprowadzenia prawidłowej analizy urbanistycznej obszaru oddziaływania inwestycji, w tym bez załącznika graficznego do analizy i ustaleń dotyczących geometrii dachu?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy została wydana z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził prawidłowej analizy urbanistycznej, co potwierdził organ odwoławczy. Brak załącznika graficznego do analizy oraz ustaleń dotyczących geometrii dachu stanowi istotne uchybienie, które uniemożliwia kontrolę zgodności z prawem. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działki sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, zakwestionowali decyzję o warunkach zabudowy dotyczącą nadbudowy budynku mieszkalnego. Zarzucili naruszenie przepisów dotyczących ładu przestrzennego, harmonijnej całości zabudowy oraz wymagań funkcjonalnych, a także brak uwzględnienia cech zabudowy w sąsiedztwie. Wskazali na nieprawidłowości w analizie urbanistycznej przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi B. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących B. i S. M. kwotę 500 - (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskutek rozpatrzenia odwołania B. i S. M. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] września 2005 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w obrysie istniejącego garażu na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w W. przy granicy z działką nr ew. [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na regulację prawną normującą ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji w przypadku braku planu miejscowego, powołując art. 59 ust. 1, art. 53 ust. 4 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz § 2, § 3 i § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588).
Organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji dokonał niezbędnych uzgodnień jak również prawidłowo wyznaczył obszar analizowany i przeprowadził jego analizę.
Odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, iż w świetle przywołanych powyżej przepisów prawa pojęcie sąsiedztwa należy rozumieć szeroko, a więc dokonując analizy należy uwzględnić nie tylko działki graniczące z terenem planowanej inwestycji, ale również położone w pewnej odległości od terenu inwestycji. Zdaniem Kolegium nie ma prawnych powodów, by dokonując analizy obszaru organ ograniczał się wyłącznie do analizy parametrów działek przylegających do terenu nieruchomości.
Skargę na powyższą decyzję złożyli B. i S. M. zarzucając naruszenie art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i § 2 pkt 3 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. oraz art. 107 § 1 i 3 kpa.
W uzasadnieniu skargi podali, że są właścicielami działki nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z terenem objętym decyzją, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym z garażem, w zabudowie bliźniaczej przy granicy z działką nr ew. [...].
Burmistrz W., ustalając warunki dla nadbudowy budynku mieszkalnego w obrębie istniejącego garażu na działce nr [...], określił wysokość budynku do kalenicy w części nadbudowanej do 6,5 m tj. o 0,5 m powyżej istniejącej nadbudowy pomieszczenia mieszkalnego nad garażem na działce nr [...]. Zdaniem skarżących organ, dokonując zróżnicowania wysokości do kalenicy nadbudowy budynku w formie bliźniaczej, naruszył ład przestrzenny nie tworząc harmonijnej całości istniejącej i zamierzonej nadbudowy oraz nie uwzględnił wymagań funkcjonalnych przy połączeniu obu nadbudowanych pomieszczeń mieszkalnych na granicy działek.
Ponadto w skardze podniesiono, iż zawarte w analizie informacje nie wykazały, że w sąsiedztwie zarówno bezpośrednim jak również dalszym, występują cechy zabudowy, które predysponowały organ do wyznaczenia kryteriów i określenia odmiennych parametrów dla nadbudowy budynku mieszkalnego w formie bliźniaczej w stosunku do istniejącej nadbudowy pomieszczenia mieszkalnego nad garażem na działce nr ew. [...].
Skarżący wskazali, iż podniesienie części nadbudowanej budynku do kalenicy do wysokości 6,5 m stworzy określone utrudnienia w zakresie utrzymania stanu technicznego ich budynku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, przy czym stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i granicami skargi.
Wskazane przepisy pozwalają na kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia niezależnie od zasadności zarzutów podniesionych przez skarżących.
Mając na uwadze powyższe kryteria należy uznać, że zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo.
Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej winny przestrzegać zasady praworządności tzn. działać na podstawie przepisów prawa. Zasada ta została podkreślona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. .Nr 48, poz. 483) stanowiącego, iż organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
Zgodnie z art. 61 ust. 1 cytowanej ustawy wydanie decyzji o warunkach zabudowy przestrzeni pozbawionych planu miejscowego możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wymienionych w pkt 1-5 tj. kontynuacji istniejącej już zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych (art. 61 ust. 1 pkt 1), dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2), zapewnienia wystarczającego uzbrojenia terenu (art. 61 ust. 1 pkt 3), teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (art. 61 ust. 1 pkt 4) oraz decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5).
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 uzależnia zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego (tzw. zasada dobrego sąsiedztwa). Regulacja taka ma na celu zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy, jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne.
Zasada dobrego sąsiedztwa określa konieczność dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy, cech i parametrów o charakterze urbanistycznym i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). W celu spełnienia tych wymagań, w procesie decyzyjnym związanym z ustaleniem warunków zabudowy, ustawodawca ustanowił obowiązek przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.
Szczegółowy sposób ustalania wymagań nowej zabudowy w powiązaniu z analizą stanu istniejącego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 61 ust. 6 ustawy określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588).
Zgodnie z przepisem § 3 powyższego rozporządzenia obszar analizowany wyznacza się wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, a granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.
Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji uchybił temu obowiązkowi, bowiem w aktach administracyjnych brak jest załącznika graficznego do analizy, jaki powinna stanowić mapa z naniesionymi granicami obszaru poddanego analizie.
Wobec tej okoliczności powstają istotne wątpliwości dotyczące ustaleń organu odwoławczego, który w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż organ pierwszej instancji cyt. "... prawidłowo wyznaczył obszar analizowany i przeprowadził jego analizę". Oznacza to, iż decyzja wydana została z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 kpa.
Ponadto należy zauważyć, iż znajdująca się w aktach sprawy część opisowa analizy nie zawiera ustaleń odnośnie geometrii dachu. W świetle rozporządzenia geometria dachu (kąt nachylenia), wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki) ustala się odpowiednio do geometrii dachów na obszarze analizowanym (§ 8 rozporządzenia).
Stwierdzenie powyższych naruszeń musiało doprowadzić do uchylenia przez Sąd decyzji utrzymującej w mocy wadliwe rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
Z uwagi na potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o prawidłowo sporządzoną analizę funkcji oraz cech zagospodarowania terenu, Sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło