IV SA/Wa 1528/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o udostępnienie danych adresowych postanawia: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. J. J. we wniosku z 15 lipca 2016r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynikało, że jest pozbawiony wolności (od 1 lutego 2000 r. do 26 maja 2019r.) i nie jest zatrudniony w zakładzie karnym odpłatnie. Pismem z 3 sierpnia 2016r. w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 25 lipca 2016r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku przez nadesłanie zaświadczenia z zakładu karnego o posiadaniu bądź nieposiadaniu środków na koncie depozytowym do dyspozycji skarżącego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał kopię zaświadczenia wystawionego przez pracownika Aresztu Śledczego w [...] (pieczątka i podpis nieczytelny), z którego wynika, że skarżący w jednostce penitencjarnej nie jest zatrudniony odpłatnie. W oświadczeniu z 30 listopada 2016r. podał, że nie pracuje z uwagi na posiadane wykształcenie (podstawowe) i stan zdrowia, wyjaśnił, że jest kawalerem i nie ma dzieci. Stwierdzono, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest uzasadniony, ponieważ skarżący nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść jakikolwiek kosztów postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący, ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie przedstawił referendarzowi wymaganego dokumentu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku, więc nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że jest osobą, która nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Wnioskodawca wiedział, jaki dokument oraz w jakim celu ma złożyć, a pomimo to dokumentu takiego nie przedstawił. Z przedstawionego zaświadczenia i oświadczenia skarżącego wynika jedynie, że skarżący nie jest kawalerem, nie ma dzieci, nie pracuje odpłatnie w zakładzie karym i ma problemy ze zdrowiem. Jak już niejednokrotnie podnoszono, rozpoznając w innych sprawach wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy, przy przyjęciu do aresztu śledczego skazany przekazuje do depozytu dokumenty, pieniądze, przedmioty wartościowe i inne przedmioty, których nie może mieć w celi. Według art. 113 § 2 k.k.w. do dyspozycji skazanego pozostają środki pieniężne pozostałe po wywiązaniu się z ciążących na nim zobowiązań objętych egzekucją oraz po dokonaniu gromadzenia środków z przeznaczeniem na przejazd do miejsca zamieszkania i na utrzymanie po opuszczeniu zakładu karnego. Zgodnie z art. 113 § 3 tej ustawy środki pieniężne, o których mowa w § 2, skazany może przekazać na wybrany rachunek bankowy, książeczkę oszczędnościową lub pozostawić w depozycie. Z kolei w myśl art. 113 § 5 na pisemny wniosek skazanego i na jego koszt przekazuje się środki pieniężne i przedmioty wartościowe pozostające do jego dyspozycji na rzecz wskazanych przez niego osób, instytucji i organizacji; w uzasadnionych przypadkach koszty przekazania może pokryć zakład karny. Żądane zaświadczenie depozytora, dyrektora lub upoważnionego funkcjonariusza, bądź pracownika zakładu karnego wskazującego, jaka jest kwota środków pieniężnych do dyspozycji J. J., pozostających obecnie w depozycie, ewentualnie jaka kwota środków pieniężnych została przez wymienionego przekazana z depozytu na książeczkę oszczędnościową lub wybrany rachunek bankowy, było zatem nieodzowne dla ustalenia, czy i ewentualnie w jakiej części skarżący może ponieść koszty postępowania przed sądem. Z uwagi na nieprzedstawienie tego dokumentu referendarz sądowy nie był w stanie zweryfikować, czy w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i dlatego odmówił przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów referendarz sądowy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.