IV SA/Wa 1530/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji autostrady postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy - Wnioskiem z dnia 25 września 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wnioskodawca wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada dochodów pozwalających na pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem sprawy. Wyjaśnił, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 69 metrów kwadratowych, nieruchomość rolna o powierzchni około 25 ha oraz niezabudowana działka (5000 metrów kwadratowych). Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Oświadczył ponadto, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny w wysokości 550 złotych. W związku wątpliwościami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej skarżącego zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 15 października 2008 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma wykonującego zarządzenie. Wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 6 listopada 2008 r., jednakże pozostało ono bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, w szczególności, iż: (-) zasadnicze wątpliwości wzbudziła kwestia źródeł czerpania przez wnioskodawcę środków na bieżące utrzymanie się w sytuacji, w której z oświadczeń wnioskodawcy wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie osiąga żadnych dochodów, (-) wątpliwości tych wnioskodawca, wezwany do uzupełnienia wniosku w trybie art.255 p.p.s.a. nie wyjaśnił, (-) wnioskodawca nie podał też przyczyn, z powodu których uchylił się od wypełnienia tego obowiązku, (-) brak możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, wynikający z uchylenia się od przedłożenia na sądowe wezwanie informacji o swojej sytuacji bytowej, również w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Pismem datowanym na 18 grudnia 2008 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 grudnia 2008 r. Wnioskodawca podniósł, iż nie doręczono mu wezwania do uzupełnienia wniosku, jak również nie doręczono mu pouczenia o skutkach niedopełnienia nałożonego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art.260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z powyższego wynika, iż w związku z wniesionym przez skarżącego sprzeciwem od postanowienia referendarza z dnia 3 grudnia 2008 r. utraciło ono moc, a obowiązkiem Sądu jest dokonanie ponownej oceny, czy zachodzą podstawy do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika, iż ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca winien zatem przedstawić swój rzeczywisty stan majątkowy oraz możliwości płatnicze i w oparciu o powyższe wykazać, iż nie pozwalają one na poniesienie w całości lub w części kosztów postępowania. Twierdzenia wnioskodawcy podlegają weryfikacji przez sąd administracyjny. W swoim wniosku wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, podając w szczególności, iż: prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jednakże nie uzyskuje żadnych dochodów, nie ma żadnych oszczędności, natomiast ciążą na nim świadczenia alimentacyjne w kwocie 550 złotych. Powyższe dane nie pozwalały na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, albowiem na ich podstawie nie da się ustalić, skąd i w jakiej wysokości skarżący, prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe, czerpie środki na pokrycie kosztów utrzymania oraz ewentualnie zobowiązań alimentacyjnych. Twierdzenia wnioskodawcy, iż nie uzyskuje on żadnych dochodów są w oczywisty sposób niewiarygodne, albowiem osoba taka, nie mająca w dodatku żadnych oszczędności, nie byłaby w stanie prowadzić samodzielnego gospodarstwa domowego. W tej sytuacji konieczne było wezwanie wnioskodawcy, w trybie art.255 p.p.s.a., do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń i dokumentów, dotyczących stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Pismo z dnia 20 października 2008 r., obejmujące takie wezwanie (z wyszczególnieniem wymaganych informacji i dokumentów) doręczono skarżącemu w dniu 6 listopada 2008 r. Wnioskodawca nie zastosował się do wezwania ani w zakreślonym czternastodniowym terminie od dnia otrzymania pisma, ani przy wniesieniu sprzeciwu. W dalszym ciągu zatem stan majątkowy wnioskodawcy, jak też jego możliwości płatnicze nie są Sądowi znane z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy. Skoro wnioskodawca nie wykazał, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, ewentualnie dla jego rodziny, wniosek jego musi być oddalony. Odnośnie zarzutów natury formalnej zwartych w sprzeciwie wskazać należy, iż: - skuteczność doręczenia wnioskodawcy – w świetle art.72 p.p.s.a. - pisma z dnia 20 października 2008 r. nie budzi wątpliwości w związku z faktem, iż doręczenie to nastąpiło do rąk dorosłego domownika wnioskodawcy, tj. jego matki I. W. (fakt, iż osoba ta jest domownikiem wnioskodawcy nie budzi wątpliwości w świetle faktu, iż pod tym samym adresem osoba ta odebrała w odstępstwie 13 dni – 22 września i 6 listopada 2008 r. - dwie przesyłki sądowe kierowane do skarżącego), - w piśmie z dnia 20 października 2008 r. wnioskodawca został pouczony o negatywnych konsekwencjach wynikających z niewykonania wezwania ("Ponadto Sąd poucza, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, zależy od wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art.246§1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)."). Z tych względów, na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art.260 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.