IV SA/Wa 1530/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-25

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona została już zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, można ponownie rozpoznać wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tym samym zakresie?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona została już zwolniona od tych kosztów prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego w tej samej sprawie. Przyznane zwolnienie jest skuteczne przez cały tok postępowania. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika, mimo wcześniejszego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
M. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wcześniej, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 sierpnia 2013 r., został zwolniony od kosztów sądowych w tej sprawie, co stało się prawomocne. Skarżący jest osobą samotną, utrzymującą się z emerytury w wysokości 883,42 zł netto miesięcznie, posiadającą mieszkanie o powierzchni 32,2 m2.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla M. N. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. 2. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1. ustanowić w niniejszej sprawie dla M. N. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., 2. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 22 października 2013 r. M. N. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Jak wynika ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także kserokopii decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2013 r. skarżący jest osobą samotną, a jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 883,42 zł netto miesięcznie. Majątek nieruchomy wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni 32,2 m2. Skarżący nie ma innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, ani zasobów pieniężnych. Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1530/13 referendarz sądowy przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to jest zwolnił M. N. od kosztów sądowych. Postanowienie jest prawomocne. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 ppsa). Jak wskazano, postanowieniem dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1530/13, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomowcy złożonego w przedmiotowej sprawie, referendarz sądowy zwolnił M. N. od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...]. Postanowienie to jest prawomocne. Zatem już od dnia złożenia wskazanego wniosku skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazane postanowienie Głównego Geodety Kraju. Należy podkreślić, że przyznane zwolnienie jest skuteczne od tego właśnie momentu poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W sytuacji zwolnienia od kosztów sądowych na mocy postanowienia referendarza sądowego, które po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu, brak jest podstaw do ponownego orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym samym zakresie. W konsekwencji złożony przez stronę wniosek w z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Odrębnie natomiast należało rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Miesięczny dochód skarżącego wynosi 883,42 zł. Przy aktualnym poziomie cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak wyżywienie, czy ubranie dochód na wskazanym poziomie może wystarczyć jedynie na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania. Biorąc przy tym pod uwagę, że skarżący nie ma ani zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów, należy uznać, że chociaż zwolniono go już od kosztów sądowych, to nadal nie jest w stanie wygospodarować środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Należy więc stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło