IV SA/Wa 1535/05
WyrokWSA w Warszawie2006-06-08
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Krystyna Napiórkowska, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska mogła w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustalić przeznaczenie terenu pod drogę wewnętrzną, która nie ma charakteru drogi publicznej?Ratio decidendi
Rada Miejska nie mogła ustalić w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia terenu pod drogę wewnętrzną, ponieważ ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. w art. 10 ust. 1 pkt 2 zezwala na przeznaczenie terenów jedynie pod drogi publiczne. Wyliczenie to jest wyczerpujące. Uchwalenie planu zawierającego ustalenie dotyczące drogi wewnętrznej stanowi przekroczenie uprawnień gminy i narusza obowiązujące prawo, co skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały.Stan faktyczny
Właściciele działek wnieśli zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując ustalenia dotyczące projektowanej drogi wewnętrznej przebiegającej przez ich nieruchomości. Rada Miejska odrzuciła zarzuty, wskazując na potrzebę zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości. Skarżący podnieśli, że posiadają ustanowione służebności drogowe, a uchwały nie są wyczerpująco uzasadnione. Rada Miejska uznała skargi za zasadne, informując o wyłączeniu nieruchomości do ponownego opracowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonych uchwał w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2006 przy udziale sprawy ze skargi B. M. na decyzję Rada Miasta K. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie Zarzuty do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Stwierdza nieważność uchwały w całości
H. i R. S., K. A., A. M., M. S. oraz B. i Z. J. wnieśli zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części miasta K., w których kwestionują ustalenia planu dotyczące projektowanej drogi wewnętrznej między innymi na działkach nr ewid. [...],[...],[...].[...] i [...] należących do nich.
Rada Miejska w K. na posiedzeniu w dniu [...] października 2003 r. powołując się na art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym odrzuciła zarzuty uchwałą Nr [...]H. i R. S. oraz K. A., uchwałą Nr [...] A. M., uchwałą Nr [...] M. S. i uchwałą Nr [...] B. i Z. J..
Uzasadnienie wszystkich uchwał jest w zasadzie jednobrzmiące w swej treści. Rada podała, że planowana droga wewnętrzna o szerokości 8 m w liniach rozgraniczających ma łączyć ul. [...] z ul. [...] wskazując, że istnieje potrzeba przeprowadzenia takiej drogi dla obsługi komunikacyjnej z drogami publicznymi dla działek dotychczas pozbawionych wszelkiego dojazdu. Projektowana droga wewnętrzna ma za zadanie usankcjonować dojazdy do nieruchomości, które nie są jeszcze zagospodarowane ze względu na brak dojazdu do drogi publicznej. Rada przywołała art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2000 r., Nr 46 poz. 543) podnosząc, że przez działkę budowlaną w myśl tego przepisu należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych. Nadto wskazała, że zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80,poz. 717) za dostęp do drogi publicznej uważa się bezpośredni dostęp do drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Sporządzający plan mając na względzie interes publiczny i obiektywne potrzeby społeczeństwa powinien dążyć do prawnego uporządkowania istniejącego porządku przestrzennego.
Projektowana droga ma więc usankcjonować dojazdy do nieruchomości, które nie są jeszcze zagospodarowane właśnie, ze względu na brak dostępu do drogi publicznej. Proces wydzielania przedmiotowej drogi został rozpoczęty i w trakcie opracowania planu korzystano z podkładów mapowych, na których zewidencjonowano wydzielone geodezyjnie fragmenty drogi. Projektowana droga uwzględnia istniejące podziały.
Na wymienione wyżej uchwały skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli wszyscy składający zarzuty kwestionując rozwiązania przyjęte w projekcie planu polegające na wyznaczeniu drogi wewnętrznej między innymi przez teren ich działek.
W uzasadnieniu skargi podnoszą, że kwestionowane uchwały zostały oparte na błędnej tezie o braku dostępności do drogi publicznej. W obrębie przedmiotowych działek są ustanowione służebności drogowe wpisane do ksiąg wieczystych i każda z nieruchomości ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. Nadto zarzucają, że uchwały nie zawierają wyczerpującego uzasadnienia, nie odnoszą się do poszczególnych zarzutów, co czyni je wadliwymi. Podnoszą, że dotychczasowe plany zagospodarowania przestrzennego nie przewidywały obecnie planowanej drogi, właściciele urządzili na działkach ogrody co powoduje, że obecnie planowana droga przebiega przez urządzone ogrody, w tym ogród na działce nr ewid. [...], na której posadzone są jabłonie i iglaki.
Skarżący podważają twierdzenie Rady, że droga jest akceptowana przez lokalną społeczność podnosząc, że na sesji Rady tylko jedna osoba zaakceptowała jej przebieg, wszyscy pozostali byli przeciwni. Wnoszą o uchylenie zaskarżonych uchwał. Rada Miejska w Kobyłce wezwana przez sąd pismem z dnia 9 września 2005 r. do udzielenia odpowiedzi na skargi poinformowała pismem z dnia 11 stycznia 2006 r., że skargi uznaje za zasadne wyjaśniając, że nieruchomości których dotyczą skargi zostały wyłączone z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do ponownego opracowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z art. 85 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) zastosowanie maja przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r., Nr 15 poz. 139 ze zm.). Stosownie do powołanego przepisu, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jest przed 11 lipca 2003 r. podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, dalsze czynności w postępowaniu planistycznym prowadzone są na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie oba te warunki zostały spełnione.
Rada Miejska w K. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu [...] września 2001 r. zaś o terminie wyłożenia projektu planu zawiadomiono 9 maja 2003 r.
Oznacza to, że legalność zaskarżonych uchwał podlega ocenie Sądu przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się w zależności od potrzeb przeznaczenie terenu oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasobach zagospodarowania, linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi.
Wymieniony przepis (art. 10 ust. 1 pkt. 2) zezwala na przeznaczenie w miejscowym planie terenów pod realizację ulic, placów i dróg publicznych. Nie przewiduje natomiast wyznaczenia w planie miejscowym dróg, które nie mają charakteru publicznych. Uregulowanie powyższe w zakresie przeznaczenia w planie miejscowym terenów na cele komunikacyjne stanowi wyliczenie wyczerpujące (zamknięte), a nie przykładowe. Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2000, Nr 7 poz. 838 ze zm.) w art. 8 stanowi, że drogi wewnętrzne nie mają charakteru dróg publicznych. Są to szlaki komunikacyjne, których budowa, utrzymanie i zarządzanie należy do zarządcy terenu. Zarządcą terenu nie musi być gmina, ani organ administracji rządowej. Przeznaczenie w projekcie planu terenu pod drogę wewnętrzną pozostaje w sprzeczności z zapisem uprzednio powołanego przepisu art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Uchwalenie planu zawierającego ustalenie dotyczące drogi wewnętrznej oznaczałoby przekroczenie przez gminę jej uprawnień w decydowaniu o przeznaczeniu terenu w granicach przewidzianych omawianą ustawą. Gmina ma wprawdzie ustawowe uprawnienie wynikające z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, ale wykonując to uprawnienie nie może czynić tego dowolnie. Działając w granicach przysługujących jej uprawnień nie może naruszać obowiązującego prawa. Odrzucając zarzuty skarżących i akceptując sprzeczne z prawem ustalania projektu planu dotyczące przeznaczenia terenu pod drogę wewnętrzną (niepubliczną). Rada Miasta K. podjęła uchwały naruszające przepis art. 10 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to że kwestionowane uchwały naruszają również wymagania wynikające z art. 24 ust.3 tej ustawy.
Ujawnione naruszenie prawa powoduje stwierdzenie nieważności zaskarżonych uchwał. Wskazać przy tym należy, że uchwałą Nr [...] Rada rozstrzygnęła zbiorowy zarzut w tym zarzut skarżących H. i R. S., oraz K. A.. Stwierdzenie nieważności tej uchwały dotyczy części zaskarżonej tj. odnoszącej się do działek skarżących do nr ewid. [...] i [...].
Z powyższych względów na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271.) stwierdzono nieważność zaskarżonych uchwał.
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonych uchwał do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło