IV SA/Wa 1536/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca) Sędzia WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku J. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygnięte postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych E. F. Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r. J. J. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych E. F. Uzasadniając potrzebę uzyskania wnioskowanych danych J. J. powołał się na wezwanie Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Jednocześnie wystąpił o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty za udostępnienie danych, ze względu na trudną sytuację materialną. Prowadząc postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, organ zobowiązał skarżącego do udokumentowania braku możliwości uiszczenia opłaty za udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych. Jednakże skarżący nie przedstawił dokumentów, które potwierdziłyby spełnienie, określonej w art. 267 k.p.a. przesłanki niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty. Z uwagi na powyższe, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. wydał postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o zwrocie wniosku. W pouczeniu powyższego postanowienia organ poinformował skarżącego, że strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może na podstawie art. 261 § 3 w zw. z art. 127 § 3 w związku z art. 144 k.p.a. zwrócić się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni, od dnia otrzymania postanowienia. Skarżący skorzystał ze wskazanego środka zaskarżenia i w dniu [...] kwietnia 2016 r., czyli w ustawowym terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżący zakwestionował stanowisko organu, żądając udostępnienia danych adresowych osoby, tj. E. F. Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ II instancji stwierdził, że istotą sprawy w przedmiotowym postępowaniu była kwestia ustalenia, czy J. J. można uznać za podmiot uprawniony do nieodpłatnego udostępnienia danych w oparciu o art. 267 k.p.a., przesłankę która mówi, iż w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania, organ administracji może stronę zwolnić w całości lub w części. Organ wyjaśnił, że rozpatrując niniejszą sprawę nie badał merytorycznie oraz nie kwestionował uprawnienia skarżącego do uzyskania z rejestru PESEL żądanych danych. Kwestią sporną była jedynie odmienna ocena organu, co do obowiązku uiszczenia przez skarżącego opłaty za udostępnienie danych. W ocenie organu, J. J. nie wykazał, że w jego przypadku wystąpił przesłanka niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty w wysokości [...] zł. Wskazane przez skarżącego okoliczności tj. trudna sytuacja materialna, jak i zwolnienie z kosztów w postępowaniu sądowym, nie zostały oparte żadnymi obiektywnie weryfikowalnymi dokumentami. Należy nadmienić, iż skarżący przedłożył zaświadczenie z Zakładu Karnego w S., informujące o braku odpłatnego zatrudnienia, jednak pomimo wezwań organu, nie uzupełnił dokumentacji o dokumenty takie jak: zaświadczenie wydane przez jednostkę penitencjarną, informującą o braku środków finansowych do dyspozycji, czy też postanowienie Sądu o zwolnieniu skarżącego z kosztów postępowania sądowego. Organ II instancji nie mógł oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu skarżącego. Zobowiązany był zażądać dowodów, potwierdzających wyjątkowo trudną sytuację materialną skarżącego, co za tym idzie, niemożności poniesienia opłaty za udostępnienie danych adresowych. Skarżący został poinformowany, że wnioskowane dane zostaną udostępnione, jeżeli strona dołączy do wniosku dowód uiszczenia należnej opłaty. Pismem z dnia [...] maja 2016 r. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi J. J. podniósł, iż wykazał interes prawny i prywatny, tym samym wykazał brak możliwości uiszczenia opłaty od wniosku o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych. Stwierdził, iż dołączył żądane dokumenty, zaś organ wybiórczo rozpoznał sprawę. Z tych względów wniósł o : - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2016 r.; - zwolnienie od kosztów sądowych; - ustanowienie adwokata z urzędu, celem właściwego reprezentowania interesu skarżącego w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpatrywania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa. W myśl art. 46 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 53 pkt 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, udostępnienie danych z rejestru PESEL dla podmiotów, które ubiegają się o dane w związku z posiadanym interesem prawnym, są odpłatne. W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej oceny, pod względem zastosowania przepisów k.p.a. oraz ustawy o ewidencji ludności. W pierwszej kolejności wskazać należy, że istotą sporu w niniejszej spawie jest kwestia ustalenia, czy skarżącego można uznać za podmiot uprawniony do nieodpłatnego udostępnienia danych na podstawie przesłanki uregulowanej w art. 267 k.p.a., która przewiduje, że w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zgodnie z art. 261 § 1 k.p.a., jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana (art. 261 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że prawidłowo zwrócono skarżącemu przedmiotowy wniosek. Sąd nie stwierdził, aby organy obu instancji przekroczyły granice uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że J. J. nie wykazał w przekonujący sposób, aby w sprawie występowała przesłanka niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty w wysokości [...] zł. Podnoszone przez skarżącego okoliczności związane ze zwolnieniem z kosztów w postępowaniu sądowym, na potrzeby którego skarżący wystąpił o dane z rejestru PESEL, nie zostały jak słusznie wskazuje organ, poparte dokumentem, który by je obiektywnie potwierdzał. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, który stwierdził, że zwolnienie z opłaty dotyczy sytuacji wyjątkowej, związanej ze szczególnie trudną sytuacją materialną. Organ nie miał bowiem podstaw, aby oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu strony, lecz obowiązany był żądać dowodów na jego potwierdzenie. Należy zwrócić uwagę, że w przedmiotowej sprawie, pomimo kierowanych przez organ wezwań do nadesłania dokumentów potwierdzających, że strona pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i w związku z tym nie ma możliwości poniesienia opłaty za udostępnienie danych, skarżący J. J. mimo ciążącego na nim obowiązku, nie przedstawił dowodów na poparcie swoich żądań. Słusznie zatem uznał organ, że w przedmiotowej sprawie, nie wystąpiła przesłanka określona w art. 267 k.p.a. jako niewątpliwa niemożność poniesienia opłaty. W zaistniałych bowiem okolicznościach skarżącego nie można było uznać za podmiot zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty za udostępnienie danych. W ocenie Sądu, organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a także oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego udowodnienie okoliczności tej sprawy. Należy stwierdzić, że skarżący nie spełnia przesłanek wynikających z przepisów prawa, uzasadniających nieodpłatne udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych, tj. E. F, w związku z tym prawidłowo zwrócono skarżącemu przedmiotowy wniosek. Z powyższych względów, skargę jako niezasadną należało oddalić, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.