IV SA/Wa 1537/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-10
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Agnieszka Wąsikowska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za wykorzystanie materiałów z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego bez wymaganej licencji, nie rozważając jednocześnie możliwości odstąpienia od nałożenia kary lub udzielenia pouczenia zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej nie rozważyły w sposób wszechstronny możliwości zastosowania przepisów dotyczących administracyjnych kar pieniężnych, w tym instytucji odstąpienia od nałożenia kary lub udzielenia pouczenia, co stanowiło uchybienie przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Wymierzenie kary pieniężnej było przedwczesne.Stan faktyczny
Główny Geodeta Kraju nałożył na P. G. karę pieniężną za wykorzystanie fragmentu ortofotomapy z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego bez wymaganej licencji. Organ ustalił wysokość opłaty za udostępnienie materiałów na 30 zł (zgodnie z art. 40d ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), a następnie karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotności tej opłaty. P. G. zaskarżył decyzję, zarzucając nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy nie rozważyły możliwości odstąpienia od nałożenia kary lub udzielenia pouczenia zgodnie z K.p.a., co czyniło wymierzenie kary przedwczesnym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2018 r. Zasądzono od Głównego Geodety Kraju na rzecz P. G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz P. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...] Główny Geodeta Kraju orzekał o nałożeniu na P. G. (dalej też Skarżący, Strona), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Kancelaria [...] kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykorzystanie bez wymaganej licencji materiałów z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. fragmentu ortofotomapy obejmującej m.in. działkę ewidencyjną nr [...], położoną w [...] oraz część działki nr [...], stanowiącej taflę jeziora [...] w Gminie [...], która stanowiła załącznik do wniosku z [...] czerwca 2017 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie W. Ż.
W uzasadnieniu decyzji Główny Geodeta Kraju wyjaśnił, że portal dostępny na stronie internetowej www.geoportaI.gov.pl, jest centralnym punktem dostępu do usług, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1382). Organ wskazał, że umieszczona na stronie internetowej ortofotomapa, z której skorzystała Strona stanowi materiał państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Udostępnianie zbiorów danych przestrzennych, stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, które są prezentowane w serwisie www.geoportal.gov.pl, regulują przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej ustawa p.g.k.), co zostało zapisane także w zamieszczonym na portalu Regulaminie. Wskazano w nim, że korzystanie z zasobów witryny internetowej www.geoportalgov.pl oznacza akceptację bez ograniczeń i zastrzeżeń tego Regulaminu. Ponadto wskazano, że udostępnianie zbiorów danych przestrzennych w Geoportalu, wchodzących w skład państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie z art. 40a ust. 1 ustawy p.g.k. jest odpłatne, a powszechny i nieodpłatny jest jedynie dostęp do usługi wyszukiwania i przeglądania. Jednocześnie zwrócono uwagę, że Regulamin określa również, kiedy nie pobiera się opłat za udostępnienie materiałów.
Organ odnosząc się do stanu faktycznego sprawy wyjaśnił, że korzystanie z usługi pobierania, czego dokonał Wnioskodawca, może się odbyć na podstawie licencji i odpłatnie. Natomiast z akt sprawy wynika, że strona wykorzystała materiały z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (fragmentu ortofotomapy) bez wymaganej licencji, a zaistniała sytuacja wypełnia dyspozycję z art. 48a ust. 1 ustawy p.g.k., który stanowi, że kto wykorzystuje materiały zasobu bez wymaganej licencji lub niezgodnie z warunkami licencji lub udostępnia je wbrew postanowieniom licencji osobom trzecim, podlega karze pieniężnej w wysokości dziesięciokrotności opłaty za udostępnienie tych materiałów. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 1 tego przepisu, karę pieniężną nakłada w drodze decyzji administracyjnej Główny Geodeta Kraju, jeżeli naruszenie warunków licencji dotyczy materiałów centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Organ wskazał, że opłata za udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, stosownie do art. 40d ust. 1 ustawy p.g.k., jest iloczynem odpowiednich stawek podstawowych, liczby jednostek rozliczeniowych oraz współczynników korygujących lub sumą takich iloczynów. Zdaniem Głównego Geodety Kraju, opłata za wykorzystane przez P. G. we wniosku z [...] czerwca 2017 r. materiały państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zostałaby zatem ustalona z uwzględnieniem następujących elementów: powierzchni, stawki podstawowej oraz współczynnika korygującego CL.
Organ ustalił, że powierzchnia ortofotomapy wynosi [...] km2 , stosownie zaś do tabeli nr 3 lp. 2 Załącznika do ustawy p.g.k., stawka podstawowa opłaty za udostępnienie danych z bazy danych ortofotomapy przy jednostce rozliczeniowej za 1 km2 wynosi 2 zł. Ponadto przy ustaleniu wysokości współczynnika korygującego CL (ze względu na cel, w jakim wykorzystane zostały materiały zasobu) należy wziąć pod uwagę, że wykorzystanie fragmentu ortofotomapy przez P. G. nastąpiło w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Zatem, zgodnie z ust. 4 pkt 2 Załącznika oraz z liczbą porządkową 1 w tabeli 18 Załącznika, współczynnik ten przyjął wartość 1,1. Organ wskazał, że wysokość opłaty obliczona zgodnie z art. 40d ust. 1 ustawy p.g.k. wyniosłaby zatem: 2 zł x [...] km2 x 1,1 = [...] zł. Jednocześnie zgodnie z art. 40d ust. 4 ustawy p.g.k., jeśli opłata, związana z realizacją jednego wniosku dotyczącego udostępnienia zbiorów danych w postaci elektronicznej, obliczona jako iloczyn odpowiednich stawek podstawowych, liczby jednostek rozliczeniowych oraz współczynników korygujących, określonych w załączniku do ustawy p.g.k., jest mniejsza od 30 zł, pobiera się opłatę w wysokości 30 zł. W ocenie Organu opłata należna w przypadku udostępnienia materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykorzystanych we wniosku przez P. G. wyniosłaby zatem 30 zł.
Główny Geodeta Kraju wskazał, że wysokość kary pieniężnej oblicza się zgodnie z art. 48a ust. 1 ustawy p.g.k., tj. jako dziesięciokrotność opłaty za udostępnianie materiałów, zatem wysokość kary pieniężnej w niniejszej sprawie – uwzględniając powyższe wyliczenia - wyniosła [...] zł ([...] x 30 zł).
Pismem z [...] lutego 2018 r. P. G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Geodety Kraju z [...] lutego 2018 r., podważając sposób wyliczenia należnej opłaty za wykorzystanie bez wymaganej licencji przedmiotowego materiału zasobu.
Decyzją z [...] marca 2018 r. Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2018 r. W uzasadnieniu organ ponownie odwołał się do regulacji z art. 48a i art. 40a, c i d ustawy p.g.k. oraz powtórzył argumentację zaprezentowaną w decyzji własnej z [...] lutego 2018 r. Ponadto stwierdził, że podnoszone przez Wnioskodawcę zarzuty, pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie w sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Geodety Kraju z [...] marca 2018 r. wniósł P. G., zarzucając Organowi nieprawidłowe zastosowanie: art. 48a i art. 40d ust. 4 ustawy p.g.k. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Głównego Geodety Kraju z [...] lutego 2018 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że bezzasadne jest podwyższenie opłaty do kwoty [...] zł, z uwagi na treść art. 40 d ust. 4 ww. ustawy p.g.k. Dotyczy on jedynie sytuacji związanej z realizacją jednego wniosku dotyczącego udostępnienia zbiorów danych w postaci elektronicznej lub z udostępnieniem materiałów zasobu niezbędnych do wykonywania prac geodezyjnych lub prac kartograficznych objętych jednym zgłoszeniem.
W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, choć z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli tutejszego Sądu jest decyzja Główny Geodeta Kraju z dnia [...] maja 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z dnia [...] lutego 2018 r. orzekająca o nałożeniu na P. G. karę pieniężną za wykorzystanie bez wymaganej licencji materiałów z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – fragmentu ortofotomapy.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że skarżący wykorzystał materiały z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (fragmentu ortofotomapy) bez wymaganej licencji i bez uiszczenia opłaty, co wypełniło dyspozycję wynikającą z art. 48a ust. 1 ustawy p.g.k., zgodnie z którym kto wykorzystuje materiały zasobu bez wymaganej licencji lub niezgodnie z warunkami licencji lub udostępnia je wbrew postanowieniom licencji osobom trzecim, podlega karze pieniężnej w wysokości dziesięciokrotności opłaty za udostępnienie tych materiałów. Artykuł ten określa sankcje, które są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, iż postępowanie organów oraz elementy treści (składniki) i formę tej decyzji regulują przepisy zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Przy czym należy wskazać, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły – wbrew twierdzeniom strony - wysokość tej kary w kwocie [...] zł mając na uwadze, że aby ustalić wysokość kary pieniężnej należało ustalić wysokość opłaty, jaka byłaby pobrana za udostępnienie wykorzystanych materiałów z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że art. 40d ust. 4 ustawy p.g.k. nie ma zastosowania w sprawie. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy opłata, związana z realizacją jednego wniosku dotyczącego udostępnienia zbiorów danych w postaci elektronicznej lub z udostępnieniem materiałów zasobu niezbędnych do wykonania prac geodezyjnych lub prac kartograficznych objętych jednym zgłoszeniem, obliczona zgodnie z zasadami określonymi w ust. 1 i 2, jest mniejsza od 30 zł, pobiera się opłatę w wysokości 30 zł.
Jak wynika z obliczeń organu wysokość opłaty w niniejszej sprawie wyniosła 4,05 zł. I tę kwotę Strona nie kwestionuje. Nie zgadza się jednak – mając na względzie treść wymienionego przepisu – że opłatę należało pobrać w wysokości 30 zł. W tym sporze rację należy przyznać organowi, który zasadnie zastosował w sprawie art. 40d ust. 4 ustawy p.g.k.
Z przepisu tego wynikają dwie alternatywne sytuacje kiedy pobiera się opłatę w wysokości 30 zł. Wskazuje na to spójnik "lub". Pierwsza, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. gdy opłata, związana z realizacją jednego wniosku dotyczy udostępnienia zbiorów danych w postaci elektronicznej i druga - która nie znalazła zastosowania - gdy opłata związana jest z udostępnieniem materiałów zasobu niezbędnych do wykonania prac geodezyjnych lub prac kartograficznych objętych jednym zgłoszeniem. W rozpatrywanej sprawie – w ocenie Sądu - Skarżącemu została udostępniona ze strony internetowej w zakresie jednego wniosku informacja w postaci elektronicznej.
Wobec powyższych uwag – zdaniem Sądu - nie ma zatem wątpliwości, że dokonane przez skarżącego naruszenie podlega karze administracyjnej w wysokości 300 zł, jednak wymierzenie kary uzależnione jest (w sytuacji, gdy jak w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia) od oceny przez organ, czy nie zachodzą np. przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary.
W ocenie Sądu organy powinny rozważyć zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów działu IVa K.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych.
Należy wskazać, że zachodzi potrzeba stosowania przepisów k.p.a., w sytuacji gdy przepisy odrębne nie stanowią dostatecznej podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie administracyjnych kar pieniężnych. Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi odrębną regulację obszaru kar administracyjnych i nie jest to jednak w zestawieniu z treścią art. 189a § 2 K.p.a. regulacja całościowa, gdyż przepisy ustawy p.g.k. nie zawierają regulacji dotyczącej instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia.
Tym samym w ocenie Sądu organ odwoławczy nie wypełnił obowiązków wynikających z treści art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., gdyż nie dokonał wszystkich czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego i nie dokonał wszechstronnej jego oceny pod kątem zastosowania przepisów działu IVa K.p.a. Uchybienia te powodują, iż rozstrzygnięcie o wymierzeniu kary pieniężnej skarżącemu za wykorzystanie ortofotomapy bez opłaty i wymaganej licencji, jest przedwczesne.
Konieczność dokonania przez organy ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy pozwalających na jej rozstrzygnięcie i zapewnienia stronie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego obligowała sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również decyzji organu I instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Geodety Kraju z [...] lutego 2018 r. W myśl art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu. Na zasądzoną kwotę 100 zł składa się uiszczony wpis sądowy od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło