IV SA/Wa 154/04
WyrokWSA w Warszawie2004-10-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska, Sędzia NSA Tadeusz Cysek, Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli uzna żądanie za oczywiście bezzasadne, czy też musi przeprowadzić dwuetapowe postępowanie, najpierw wydając postanowienie o wznowieniu, a następnie badając merytorycznie przesłanki?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, musi przeprowadzić dwuetapowe postępowanie. Najpierw bada formalne przesłanki dopuszczalności wniosku (termin, strona, ostateczna decyzja), wydając postanowienie o wznowieniu postępowania. Dopiero w drugim etapie bada merytoryczne przesłanki wznowienia (art. 145 k.p.a.). Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach, a nie na podstawie oceny merytorycznej zasadności wniosku na etapie formalnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która uchyliła decyzję Prezydenta miasta W. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy. SKO uznało, że Prezydent miasta W. dopuścił się błędów proceduralnych, odmawiając wznowienia postępowania bez przeprowadzenia dwuetapowego procesu. Skarżący P. P. twierdził, że wniosek o wznowienie był oczywiście bezzasadny, co pozwalało na odmowę wszczęcia postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając racjonalność stanowiska SKO.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska Sędzia NSA Tadeusz Cysek Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] października 2003 r., odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lipca 2001r. i z dnia [...] maja 2003 r., wydanymi na wniosek A. S. i P. P. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. zapadła po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] października 2003 r., wniesionego przez spółkę R. Sp. z o.o. z siedzibą w W..
W ocenie SKO odwołanie spółki R. Sp. z o.o. jest zasadne albowiem Prezydent miasta W. dopuścił się zasadniczych błędów proceduralnych. W niniejszej sprawie organ winien był bowiem wznowić postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (postanowieniem wydanym na podstawie art.149§1 k.p.a.) i dopiero we wznowionym postępowaniu zbadać, czy istotnie wystąpiła przesłanka z art.145§1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), po czym orzec zgodnie z art.151 k.p.a. SKO wskazało, iż co do zasady odmowa wznowienia postępowania na zasadzie art.149§3 k.p.a. (którą to instytucję zastosował organ I instancji) możliwa jest tylko o tyle, o ile istnieją negatywne przesłanki do takiego wznowienia, w tym w szczególności wtedy gdy żądanie wznowienia postępowania złoży osoba nie będąca stroną w sprawie lub gdy żądanie dotyczy sprawy nie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. W niniejszej sprawie jednakże badanie tego, czy odwołującemu się służył przymiot strony postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu winno było, z uwagi na sam charakter przesłanki wznowieniowej z art.145§1 pkt 4 k.p.a., nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania. Ponadto w przypadku dwóch decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, których dotyczył wniosek o wznowienie postępowania należało przeprowadzić dwa odrębne postępowania.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. P. domagając się jej uchylenia. Zdaniem skarżącego art. 149 k.p.a. nie wymaga wszczęcia wznowienia postępowania w każdej sytuacji. W sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny i postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest niedopuszczalne nie jest konieczne wszczęcie postępowania. Z tej możliwości skorzystał Prezydent miasta W. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania. Organ wykazał bowiem niezbicie brak przymiotu strony w odniesieniu do wnoszącego o wznowienie postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, iż decyzja Prezydenta miasta W. jest wadliwa. Organ odwoławczy słusznie zastosował zatem art.138§2 k.p.a. i uchylając decyzję pierwszoinstancyjną, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż orzekając w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Prezydenta miasta W. z dnia [...] lipca 2001 r. i z dnia [...] maja 2003 r. organ I instancji orzekał de facto w przedmiocie wznowienia dwóch odrębnych postępowań administracyjnych w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec powyższego w odniesieniu do każdego z tych postępowań należało rozstrzygać odrębnym orzeczeniem, nie zaś jak to miało miejsce w sprawie – jedną decyzją administracyjną.
Rozpatrzenie podania o wznowienie postępowania odbywa się w dwóch fazach.
W pierwszej organ bada wyłącznie to, czy spełnione zostają podstawowe, formalne warunki do wznowienie postępowania. Bada się zatem, czy podanie zostało wniesione w przepisanym terminie, czy złożyła je strona postępowania oraz czy nie ma przeszkód przedmiotowych do wznowienia postępowania (żądnie dotyczy postępowania, które nie zakończyło się decyzją ostateczną). Stwierdzenie przez organ, iż podanie zostało wniesione w terminie, przez stronę postępowania oraz dotyczy postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną obliguje organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.
Bez wydania postanowienia o wznowieniu postępowania nie jest możliwe przystąpienie do oceny czy przesłanki do wznowienia postępowania w istocie wystąpiły. Postanowienie, o którym mowa w art.149§1 k.p.a., otwiera zatem następny etap postępowania, w którym bada się, czy okoliczności z art.145 k.p.a. istotnie miały miejsce (art.149§2 k.p.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem takiego badania winno było być to, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniach zakończonych decyzjami z dnia [...] lipca 2001 r. i z dnia [...] maja 2003 r.
Wskazana wyżej dwuetapowość nie została zachowana przez Prezydenta miasta W. w odniesieniu do postępowania zakończonego decyzją z [...] lipca 2001 r. Bez wydania postanowienia o wznowieniu postępowania organ orzekł bowiem, iż niewzięcie przez stronę udziału w tym postępowaniu było przez nią zawinione.
Naruszenia "dwuetapowości" nie można się natomiast dopatrzeć w odniesieniu do decyzji z dnia [...] maja 2003 r. Co do zasady bowiem organ miał prawo odmówić wznowienia postępowania w tym zakresie, motywując to brakiem po stronie wnoszącego o wznowienie postępowania przymiotu strony. Stwierdzając jednakże, iż nie ma legitymacji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie łączy inżynieryjnych właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiadującej z terenem tej inwestycji, organ nie rozważył faktu, iż co do zasady przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przysługuje właścicielom oraz użytkownikom działek sąsiednich (pogląd utrwalony m.in. w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanowi to o uchybieniu art.7 i 77§1 k.p.a., mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło