IV SA/Wa 1540/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-09

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmian w przebiegu granic i powierzchni działek na podstawie faktycznego władania na gruncie, czy też wymaga to prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji administracyjnych?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonywać zmian w przebiegu granic i powierzchni działek na podstawie faktycznego władania na gruncie. Ewidencja gruntów jest jedynie rejestrem stanów prawnych, a zmiany w tym zakresie mogą być dokonywane wyłącznie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub innych aktów normatywnych. W przypadku sporów granicznych właściwym do ich rozstrzygania jest sąd powszechny.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. zgłosiła uwagi do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczące granic swojej działki i sąsiednich, twierdząc, że pomiary są błędne i że działka zawsze należała tylko do niej. Organ pierwszej instancji odrzucił część zarzutów, a część uwzględnił, łącząc dwie działki w jedną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się korekty powierzchni i granic działki według stanu władania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W. po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji nr [...] z dnia [...] luty 2009 r. wydanej z up. Starosty O. orzekającej o rozpatrzeniu zarzutu zgłoszonego do operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta K., działając na podstawie art 138 § 1 pkt. 1 k.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, iż w roku 2008 zakończone zostały prace modernizacyjne ewidencji gruntów i budynków miasta K. prowadzone zgodnie z art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jednolity tekst Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Operat opisowo - kartograficzny, opracowany w ramach tych prac wyłożony był do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie Starostwa Powiatowego w O. w dniach 28 lipca -18 sierpnia 2008 r. W dniu 18 sierpnia 2008 r. z powyższego prawa skorzystała M. S. i zgłosiła uwagę do tego projektu odnośnie granic swojej działki [...] z działkami [...] i [...] podnosząc, że "front z sąsiadem A. W. i tył granicy z bratem T. K. (błędne pomiary działki)" oraz, że "działka [...] zawsze należała tylko do niej". Uwaga ta została odrzucona, o czym poinformowano M. S. pismem z dnia 1.10.2008 r. Stosownie do zapisów art. 24a ust. 8 ww. ustawy informacja Starosty O. o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków miasta K. została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia [...] 2008 r. poz. Nr [...]. M. S. pismem z dnia 27.10.2008 r. złożyła "odwołanie od modernizacji" i ponowiła swój wniosek "o rozgraniczenie i wytyczenie korekt w dokumentach wg. granic faktycznie zajmowanej powierzchni". W związku z ww. zarzutami do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po modernizacji zgłoszonymi w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa ww. informacji organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, stosownie do art. 24a ust. 10 ww. ustawy decyzją nr [...] z dnia [...] luty 2009 r. orzekł o odrzuceniu zarzutu zgłoszonego do operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta K. odnośnie zapisów dotyczących granic działki [...] objętej KW [...] z działkami sąsiednimi nr [...] objętej KW [...] i nr [...] objętej KW [...] położonymi w obrębie [...] i o uwzględnieniu zarzutu dotyczącego działek nr [...] i [...] obręb [...] i połączeniu działek nr [...] obręb [...] o powierzchni 0,0697 ha i [...] obręb [...] o powierzchni 0,0111 ha objętych KW [...] i wykazaniu w miejsce w/w działek - działki [...] obręb [...] o powierzchni 0,0808 ha. W uzasadnieniu podano, że działki ewidencyjne [...] i [...] z obrębu [...] są położone w granicach jednego obrębu i stanowią ciągły obszar gruntu, jednorodny pod względem prawnym, czym wypełniają dyspozycje zawarte w 9 ust, 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U Nr 38, poz.454). Dlatego też w miejsce w/w działek wykazano działkę [...] obręb [...] o powierzchni 0,0808 ha. Podstawą odrzucenia zaś części zarzutów był fakt, że przebieg granic pomiędzy działką [...] obręb [...] objętą KW [...] i [...] obręb [...] objętą KW [...], a nieruchomością będącą własnością M. S. (dotychczasowe działki ewidencyjne [...], [...] obręb [...]) objętą KW [...] przyjęto podczas modernizacji ewidencji gruntów z dotychczasowego operatu ewidencji gruntów miasta K. (zgodnie z § 36 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Dane w dotychczasowym rejestrze są zgodne ze stanem wykazanym w dziale I przedmiotowych ksiąg wieczystych - odpowiednio działka hipoteczna [...] (dawna działka hipoteczna [...] o powierzchni 0,0808 ha) z KW [...] odpowiada działkom [...] i [...] (po połączeniu działka [...] o powierzchni 0,0808 ha), działka hipoteczna [...] o powierzchni 0,0818 ha z KW [...] - odpowiada obecnym działkom [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,0818 ha i działka hipoteczna [...] o powierzchni 0,0671 ha z KW [...] odpowiada obecnym działkom [...],[...], [...],[...] o łącznej powierzchni 0,0671 ha. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. S. wskazując, że Urząd K. stworzył z jej działki 2 dodatkowe pasy tj. działkę nr [...] obr. [...] i działkę nr [...] obr. [...], które zawsze należały i należą do niej i są przez nią użytkowane, lecz zostały przyznane jej sąsiadom ,,. Rozpatrując przedmiotową sprawę organ wskazał, iż zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) modernizacja ewidencji gruntów i budynków to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu, 3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych. Spory graniczne, w myśl § 39 ww. rozporządzenia, nie wstrzymują czynności związanych z modernizacją ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic dziatek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. M. S. nabyła użytkowanie wieczyste działki oznaczonej nr hipotecznym [...] o powierzchni 0,0808 ha objętą KW [...] oznaczoną wówczas w ewidencji gruntów numerem ewidencyjnym [...] umową darowizny od H. i S. K. - (akt notarialny Rep. A [...] sporządzony [...],08.1984 r.) Działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0808 ha w wyniku odnowy ewidencji gruntów miasta K. przeprowadzonej przez W. - dla obrębu [...] w latach 1992-1993 i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 3.08.1993 r, została oznaczona numerami [...] o powierzchni 0,0697 ha i [...] o powierzchni 0,0111 ha. Decyzją Nr [...] z dnia [...].04,1999 r, dokonano przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki [...] o pow.0,0808 ha w prawo własności na rzecz M. S. Stąd słusznie organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków uznał zarzuty Pani M. S. dotyczące wydzielenia dwóch działek w miejsce dotychczasowej jednej za uzasadnione i orzekł o połączeniu dotychczasowych działek nr [...] i [...] w jedną działkę o nr [...]. W stosunku do zarzutów dotyczących ujawnienia własności sąsiadów do dziatek [...] i [...], będących w wieloletnim użytkowaniu M. S. należy zauważyć, że instytucja ewidencji gruntów i budynków, która jedynie rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie rozstrzyga praw do gruntu. Również proces modernizacji tej ewidencji, zgodnie z cytowanym powyżej § 55, nie służy regulacji stanów prawnych nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S., wskazując, iż w wyniku modernizacji przeprowadzonej w 1993r. z jej działki stworzono 2 pasy dziełek tj. działkę nr [...] i [...]. Pasy te od 1946r. należały do działki nr [...]. W latach 1960 przystąpiono do regulacji działek i zakładania ksiąg wieczystych. Wówczas to w ocenie skarżącej przyjęto szablonowy obszar działek- niezgodny z faktycznie zajmowaną powierzchnią i granicami. Wówczas to podzielono również działkę jej rodziców na dwie nr [...] (należącą do rodziców) i nr [...] (należącą do jej brata). W 1993 podczas modernizacji wydzielono dodatkowo dwie działki [...] i [...] i przydzielono je sąsiadom skarżącej. O fakcie tym skarżącą nie poinformowano. Domaga się więc ona obecnie dokonania korekty w powierzchni działki i linii rozgraniczającej między sąsiadami, według stanu władania. Wskazuje na konflikty, jakie nastąpiły pomiędzy stronami w wyniku dokonania błędnych podziałów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Podnieść przy tym należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sytuację prawną skarżącej należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. M. S. nabyła użytkowanie wieczyste działki oznaczonej nr hipotecznym [...] o powierzchni 0,0808 ha objętą KW [...] oznaczoną wówczas w ewidencji gruntów numerem ewidencyjnym [...] umową darowizny od H. i S. K. - (akt notarialny Rep. A [...] sporządzony [...].08.1984 r.) Działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0808 ha w wyniku odnowy ewidencji gruntów miasta K. przeprowadzonej przez W. - dla obrębu [...] w łatach 1992-1993 i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 3.08.1993 r. została oznaczona numerami [...] o powierzchni 0,0697 ha i [...] o powierzchni 0,0111 ha. Decyzją Nr [...] z dnia [...].04.1999 r. dokonano przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki [...] o pow.0,0808 ha w prawo własności na rzecz M. S. Stąd słusznie organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków uznał zarzuty M. S. dotyczące wydzielenia dwóch działek w miejsce dotychczasowej jednej za uzasadnione i orzekł o połączeniu dotychczasowych działek nr [...] i [...] w jedną działkę o nr [...]. W stosunku do zarzutów dotyczących ujawnienia własności sąsiadów do dziatek [...] i [...], będących w wieloletnim użytkowaniu M. S. należy zauważyć, iż koniecznym jest ustalenie prawidłowej wykładni przepisu § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z treścią ww. paragrafu przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1. w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2. w celu podziału nieruchomości, 3. w postępowaniu scaleniowym i wymianie gruntów, 4. w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5. na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystywanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6. przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Przebieg granic pomiędzy działką [...] obręb [...] objętą KW [...] i [...] obręb [...] objętą KW [...], a nieruchomością będącą własnością M. S. (dotychczasowe działki ewidencyjne [...], [...] obręb [...]) objętą KW [...] przyjęto podczas modernizacji ewidencji gruntów z dotychczasowego operatu ewidencji gruntów miasta K. Dane w dotychczasowym rejestrze w ocenie organów są zgodne ze stanem wykazanym w dziale I przedmiotowych ksiąg wieczystych - odpowiednio działka hipoteczna [...] (dawna działka hipoteczna [...] o powierzchni 0,0808 ha) z KW [...] odpowiada działkom [...] i [...] (po połączeniu działka [...] o powierzchni 0,0808 ha), działka hipoteczna nr [...] o powierzchni 0,0818 ha z KW [...] -odpowiada obecnym działkom [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,0818 ha i działka hipoteczna [...] o powierzchni 0,0671 ha z KW [...] odpowiada obecnym działkom [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 0,0671 ha. Stosownie do treści art. 24a ust. 8 ustawy z dnia 17 marca 1989 r, - Prawo geodezyjne i kartograficzne, informacja Starosty O. o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków miasta K. została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia [...] 2008 r. poz. Nr [...]. Granice nieruchomości skarżącej wykazano w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z dotychczasową dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wskazać zatem należy, iż żądanie skarżącej dotyczące zmiany granic i powierzchni działek, czyli dotyczące stanów własnościowych, nie mogło być uwzględnione przez organy. Nie można bowiem dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Powinna być ona utrzymywana w stałej aktualności, nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się zaś, jak wskazano na wstępie jedynie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. W niniejszej sprawie organy ewidencyjne zarejestrowały jedynie stan prawny jaki istniał dotychczas, który jest zgodny z danymi zawartymi w księgach wieczystych. Wbrew żądaniom skarżącej organy nie mogły dokonać zmian przebiegu granic według faktycznego władania na gruncie. W przypadku bowiem sporów granicznych właściwym do ich rozstrzygania jest sąd powszechny. Z tych względów, na podstawie art. art 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło