IV SA/Wa 1544/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. i E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. i E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. M. P. i E. P., działając przez pełnomocnika, złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku, który uzupełniono nadesłanymi na wezwanie oświadczeniami i dokumentami źródłowymi wynika, że: 1. skarżący prowadzą trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz synem T., 2. źródłami utrzymania trzyosobowej rodziny są: renta strukturalna otrzymywana przez M. P. w miesięcznej wysokości 1.755,26 zł netto oraz świadczenie emerytalne otrzymywana przez E. P. w miesięcznej wysokości 558,45 zł netto, 3. wnioskodawcy posiadają wspólny rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy w [...], 4. limit debetowy przyznany skarżącym w ramach wskazanego rachunku wynosi 2.400,00 zł, 5. na dzień 10 maja 2009 r. saldo na rachunku wyniosło 119,95 zł, na dzień 10 czerwca 2009 r. - 1.448,02 zł, na dzień 10 lipca 2009 r. - 1.216,19 zł, na dzień 10 sierpnia 2009 r. - 866,26 zł, na dzień 10 września 2009 r. -175,88 zł, a na dzień 30 września 2009 r. -273,20 zł, 6. skarżący spłacają pożyczkę zaciągniętą w banku [...] na spłatę wcześniejszych zobowiązań oraz ujemnego salda debetowego na rachunku bieżącym. Całość zaciągniętego kredytu została spożytkowana na wskazane cele w lutym bieżącego roku. Kwota kapitału pozostałego do spłaty na 10 sierpnia 2009 r. wynosiła 7.829,04 zł. Wysokość miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej opisywanej pożyczki wynosi 240,85 zł, 7. syn skarżących – T. - kończy w tym roku studia i jest na utrzymaniu rodziców. Korzysta z kredytu studenckiego. Wysokość kapitału do spłaty bez odsetek to 21.000,00 zł. W dniu 3 lipca 2009 r. na rachunek osobisty wymienionego wpłynęła kwota 590,70 zł tytułem wypłaty transzy, 8. miesięczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym Państwa P. (opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, wywóz śmieci, koszty opróżniania szamba, koszty zakupu opału, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie budynków, opłaty za telefon i telewizor, składki do KRUS, a także koszty spłaty opisanej wyżej pożyczki bankowej i inne opłaty bankowe) wynoszą 927,96 zł, 9. skarżący posiadają budynek mieszkalno – gospodarczy o łącznej powierzchni 90,53 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 0,2795 ha oraz budynek inwentarsko - składowy użyczony córce. Nie posiadają innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych ani innych zasobów pieniężnych. Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżących, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący ubiegają się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wysokość wpisu od skargi wynosi w przedmiotowej sprawie 200 (słownie: dwieście) złotych (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wysokość ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej wyniesie 100 (słownie: sto) złotych (§ 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z kolei wysokość ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy też ewentualnych wpisów od zażaleń wyniesie jednorazowo 100 (słownie: sto) złotych (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 oraz § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Analiza wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawców, obejmującego przedział czasowy od 11 kwietnia 2009 r. do 30 września 2009 r. wskazuje, że poza okresami od 11 maja 2009 r. do 10 czerwca 2009 r. i od 1 września 2009 r. do 30 września 2009 r., wartość uznań zawsze przekraczała wartość obciążeń. Co istotne, korzystając z przyznanego limitu debetowego, wnioskodawcy mogą w ramach rachunku bieżącego dokonywać operacji nie znajdujących pokrycia w znajdujących się na nim środkach. W okresie objętym złożonymi do akt sprawy wyciągami stan rachunku bieżącego nigdy nie osiągnął przyznanego skarżącym limitu debetowego (2.400,00 zł). Nawet w czerwcu bieżącego roku, kiedy saldo na rachunku M. P. i E. P. było najniższe i wyniosło - 1.448,02 zł, do ich dyspozycji nadal pozostawała kwota 951,98 zł, która przekracza łączną wysokość opisanych wyżej opłat sądowych. Mając na uwadze podniesioną w przedmiotowym wniosku okoliczność, że syn skarżących zaciągnął kredyt studencki i zobowiązany jest do spłaty kwoty 21.000,00 zł wraz z odsetkami należy zauważyć, że stosownie do treści art. 9 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o pożyczkach i kredytach studenckich (Dz. U. Nr 108, poz. 685 ze zm.) spłata kredytu studenckiego lub pożyczki studenckiej przez kredytobiorcę lub pożyczkobiorcę rozpoczyna się nie później niż po upływie 2 lat od zakończenia studiów. Skoro więc T. B. kończy studia w tym roku, należy stwierdzić, że obowiązek spłaty zaciągniętego przez niego kredytu nie ma znaczenia dla oceny aktualnej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawców. Co z kolei istotne, jak wynika z wyciągu z rachunku osobistego T. P. z 31 lipca 2009 r., w lipcu bieżącego roku, pozostający ze skarżącymi we wspólnym gospodarstwie domowym, studiujący syn otrzymał ratę udzielonego kredytu w kwocie 590,70 zł. Biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów osiąganych przez skarżących (2.313,71 zł), kwotę stałych miesięcznych wydatków ponoszonych w trzyosobowym gospodarstwie domowym (927,96 zł), a także poczynione wyżej ustalenia odnośnie do wielkości środków pieniężnych, jakim wnioskodawcy mogą dysponować w ramach rachunku bieżącego oraz dotyczące obowiązku spłaty zaciągniętego przez syna wnioskodawców kredytu studenckiego, nie można przyjąć, że M. P. i E. P. nie są w stanie wygospodarować kwoty 200 (słownie: dwustu) złotych w celu uiszczenia wpisu od wniesionej przez niech skargi. Mając w szczególności na względzie, że skarżący mogą w ramach rachunku bieżącego dokonywać operacji nie znajdujących pokrycia w posiadanych środkach pieniężnych do kwoty 2.400,00 zł należy stwierdzić, że są oni w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i syna, zwłaszcza, że ewentualny obowiązek uiszczenia opisanych wyżej opłat sądowych będzie rozłożony w czasie. Ponoszenie kosztów postępowania sądowego zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i jej rodziny. Jak wskazano powyżej, dokonana w przedmiotowej sprawie ocena stanu majątkowego i możliwości płatniczych M. P. i E. P. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.