IV SA/Wa 1548/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. z dnia 29 września 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla M. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. M. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 29 września 2008 r. wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe (rubryka nr 6 formularza wniosku). Nie posiada nieruchomości, wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych (rubryka nr 7 formularza wniosku). Jedynym źródłem dochodu M. G. jest świadczenie rentowe w wysokości 680,49 zł miesięcznie. Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, złożonego przed wszczęciem postępowania, postanowieniem z dnia 19 września 2008 r. sygn. akt IV SO/Wa 47/08 referendarz sądowy przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to jest zwolnił M. G. od kosztów sądowych. Wydanie wskazanego postanowienia poprzedziło skierowane do skarżącego wezwanie z dnia 5 września 2008 r. o złożenie dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych. W odpowiedzi M. G. nadesłał do Sądu, między innymi, kserokopię zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 12 września 2008 r., z której wynika, iż wymieniony pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wysokość świadczenia do wypłaty w sierpniu 2008 r. wyniosła 680,49 zł. Ponadto w piśmie z dnia 12 września 2008 r. skarżący oświadczył, iż nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej, wyjaśnił, że nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego adres wskazał w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a koszty opłat mieszkaniowych dzieli po połowie z matką. Wskazał też, iż świadczenie rentowe w całości przeznaczane jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 ppsa). Jak wskazano, postanowieniem dnia 19 września 2008 r. sygn. akt IV SO/Wa 47/08, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomowcy złożonego przed wszczęciem postępowania, referendarz sądowy zwolnił M. G. od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...]. Postanowienie to jest prawomocne. Zatem już od dnia złożenia wskazanego wniosku skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Należy podkreślić, że przyznane zwolnienie jest skuteczne od tego właśnie momentu poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W sytuacji wcześniejszego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych na mocy orzeczenia sądowego, nie jest on zobowiązany do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, jeżeli ma zamiar dokonać w postępowaniu czynności podlegającej opłacie. W konsekwencji złożony przez stronę wniosek w z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Uwzględniając aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, za wiarygodne należy uznać oświadczenie M. G., że otrzymywane środki finansowe (680,49 zł miesięcznie) wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych, bieżących kosztów utrzymania. Wprawdzie powołanym wyżej postanowieniem z dnia 19 września 2008 r. sygn. akt IV SO/Wa 47/08 wymienionego zwolniono od kosztów sądowych, jednakże należy stwierdzić, że mimo to, nie posiadając wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych ani innych zasobów pieniężnych, nie może on wygospodarować środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Należy więc stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.