IV SA/Wa 1548/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S., D. P., R. P., F. K., D. C., Z. D., T. D., W. D., H. S., K. B., R. S., A. S. na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 26 lipca 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymują się oni z dochodów uzyskiwanych z emerytury w wysokości 1719 zł netto miesięcznie. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 58 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 2,20 ha. Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżąca w dniu 19 sierpnia 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) nadesłała dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego oraz stan konta na rachunku bankowym z ostatnich trzech miesięcy. Skarżąca oświadczyła jednocześnie, że nie uzyskuje dochodów z gospodarstwa rolnego, nie starała się również o dopłaty do gruntów rolnych. Wśród comiesięcznych wydatków koniecznych skarżąca wymieniła: opłatę za energię elektryczną 100 zł, opłatę za gaz 35 zł, opłatę za telefon i internet 117 zł, opłatę za wodę 30 zł, opłatę za opał 250 zł, ratę pożyczki z PKO Bank Polski 193 zł, ratę pożyczki mieszkaniowej z byłego zakładu pracy 115 zł, lekarstwa i dojazdy do specjalistów 100 zł. Łączne koszty skarżąca oszacowała miesięcznie na kwotę 940 zł. Z nadesłanego wyciągu bankowego wynika, że na dzień 19 sierpnia 2013 r. skarżąca posiadała na koncie dostępne środki w wysokości 4.804 zł. Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialno-bytowa jest trudna. W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącej dotyczy obu instytucji prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżąca powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje ją przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody wnioskodawcy w chwili orzekania w tym przedmiocie. Należy mieć na uwadze, iż wnioskodawczyni uzyskuje stałe dochody z emerytury w wysokości 1.719 zł miesięcznie. Skarżąca posiada również nieruchomość rolną o pow. 2,20 ha, która nawet jeśli nie przynosi spodziewanych plonów to na pewno pomaga skarżącej w zaspokajaniu chociażby potrzeb codziennego utrzymania. Należy zatem uznać, że skarżąca ma zapewnione środki finansowe na pokrycie potrzeb bytowych. Uwzględniając stałe wydatki jakie skarżąca ponosi na bieżące utrzymanie należy stwierdzić, iż wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów oraz stan majątkowy (ponad 2 ha gruntów rolnych) pozwala na przyjęcie, że dysponuje ona wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zestawienie wysokości stałych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię z miesięcznymi kosztami niezbędnego utrzymania nie pozwala przyjąć że wnioskodawczyni znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, umożliwiającej zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Decydujące znaczenie dla oceny przedmiotowego wniosku ma jednak fakt, iż skarżąca posiada aktualnie wolne, dostępne środki (oszczędności) w wysokości znacznie przekraczającej wysokość kosztów sądowych, które mogą wystąpić w niniejszej sprawie. Przyszłe koszty, do których uiszczenia skarżąca może być ewentualnie zobowiązana to koszt wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz koszt ewentualnego zastępstwa procesowego, które na obecnym etapie postępowania nie konieczne (brak przymusu radcowsko-adwokackiego przy wniesieniu skargi do sądu pierwszej instancji). Uwzględniając nawet stałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem oraz leczeniem należy stwierdzić, iż wysokość zgromadzonych przez wnioskodawczynię oszczędności – na dzień 19 sierpnia 2013 r. łącznie 4.804,71 zł pozwala na przyjęcie, iż dysponuje ona wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślenia również wymaga, iż historia rachunku bankowego skarżącej wykazuje, że w okresie ostatnich trzech miesięcy saldo początkowo było zawsze dodatnie. W miesiącu sierpniu br. wpływy na konto skarżącej wyniosły łącznie 5.593,32 zł. Faktu tego nie zmienia oświadczenia skarżącej, iż środki zgromadzone na kocie zamierza wykorzystać na zakup opału na zimę. Należy bowiem zauważyć, że wśród comiesięcznych wydatków skarżąca już uwzględniła koszt opału, wskazując, że miesięcznie wynosi on 250 zł, bez względu na porę roku. Fakt zgromadzenia sporych oszczędności przez wnioskodawczynię potwierdza, iż uzyskiwane przez nią dochody wystarczają nie tylko na pokrycie niezbędnych wydatków koniecznych, ale dają również możliwość zgromadzenia znacznych oszczędności. Kwota tych oszczędności jest na tyle duża, że pozwala na stwierdzenie, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty zainicjowanego postępowania sądowego. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.