IV SA/Wa 1551/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-22
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Małgorzata Miron, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku udokumentowania przez stronę tytułu własności do nieruchomości, która jest przedmiotem postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku udokumentowania przez stronę tytułu własności do nieruchomości, jeśli zgromadzony materiał dowodowy nie wystarcza do przyjęcia, że strona posiada legitymację do złożenia wniosku. Taka sytuacja powinna znaleźć odzwierciedlenie w decyzji merytorycznej, a nie stanowić podstawy do zawieszenia postępowania. Brak udokumentowania tytułu własności nie stanowi zagadnienia wstępnego, które wymagałoby rozstrzygnięcia przez inny organ.Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zbadania w trybie nadzoru zasadności decyzji o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości. Organ zawiesił postępowanie, wskazując na brak tytułu własności do nieruchomości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że brak udokumentowania tytułu własności nie może zamykać drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K. G. kwotę 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zbadania w trybie nadzoru zasadności decyzji o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K. G. kwotę 800,- /osiemset/ zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt IVSA/Wa 1551/05
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. działając w oparciu o art.127 §3 kpa oraz art. 97 §1 pkt 4 kpa Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. zawieszające - z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zbadania w trybie nadzoru zasadności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] sierpnia 1964 r. nr [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przejęcie na rzecz Państwa nieruchomości o powierzchni 4,48 ha położonej w S. nastąpiło na podstawie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego rzeszowskiego i krakowskiego ( Dz.U. nr 46, poz. 334). Akta sprawy nie zawierają tytułu własności J. G. do tej nieruchomości w chwili jej przejęcia tj. 6 sierpnia 1964 r. (wypisu z księgi wieczystej lub aktu notarialnego). Złożona zaś przez skarżącego umowa z dnia [...] marca 1926 r. dotycząca tej nieruchomości jest tylko przedwstępną umowa przyrzeczenia kupna- sprzedaży i nie przenosi własności tej nieruchomości na rzecz J. G.. J. G. nie złożył do chwili wydania zaskarżonego orzeczenia tytułu własności ojca do tej nieruchomości. W zaistniałej sytuacji tj. bez tych dokumentów nie można prowadzić postępowania administracyjnego, ponieważ K. G. nie wykazał, że posiada legitymacje do składania żądania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. Organ zaznaczył także, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową.
K. G. złożył skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie przepisów prawa a to art., 97§1 pkt 4 kpa. W uzasadnieniu podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zawieszenia postępowania albowiem ewentualny brak udokumentowania tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości może co najwyżej mieć wpływ na merytoryczne rozpoznanie sprawy natomiast nie może zamykać drogi do jego wydania.
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego przeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Badając legalność zaskarżonego postanowienie Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 97§1 pkt 4 kpa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Art. 97§1pkt 4 kpa stanowi, że organ administracyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W doktrynie jak też orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentowany jest jednolity pogląd, że przez "zagadnienie wstępne" rozumie się sytuacje, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia, które może być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez inny organ aniżeli ten, który prowadził postępowanie "główne". Jest to nadto zagadnienie otwarte tzn., nie było wcześniej prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest do zaistnienia łącznie 3 przesłanek:
- postępowanie administracyjne jest w toku;
- rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, tzn. musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym;
- zagadnienie nie zostało jeszcze rozstrzygnięte
W okolicznościach niniejszej sprawy organ administracji zawieszając postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...].08.1964 r. przyjął, że sprawie nie można nadać dalszego biegu albowiem K. G. nie przedstawił tytułu własności J. G. (ojca skarżącego) do nieruchomości stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia w/w decyzji z [...].08.1964 r.
Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący był uprzednio przez organ prowadzący postępowanie wzywany do przedstawienia w/w tytułu własności. W odpowiedzi na powyższe wezwanie K. G. poinformował organ, że nie jest w posiadaniu żadnych dodatkowych dokumentów, natomiast posiadaną przez siebie dokumentację w tej sprawie dołączył do wniosku (pismo z dnia 10 listopada 2004 r.). Dodatkowo wskazać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się szereg dokumentów przekazanych przez Archiwum Państwowe w S. oraz organy samorządowe dotyczących przejęcia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że trafny jest zarzut skarżącego, że postanowienie o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97§1 pkt 4 kpa ze wskazaniem, że sprawie nie można nadać dalszego biegu wobec braku udokumentowania tytułu własności K. G. do przedmiotowej nieruchomości zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie nie występują bowiem żadne okoliczności wymagające uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ, które stanowiłyby zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97§1 pkt4 kpa.
Skarżący wskazał bowiem organowi, że nie posiada żadnych innych dokumentów ponad te, które zostały przez niego złożone potwierdzających jego tytuł prawny do tej nieruchomości. Jeśli zatem zgromadzony materiał dowodowy - w ocenie organu nie wystarcza do przyjęcia, że K. G. posiada legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji to winno znaleźć to odzwierciedlenie w treści decyzji administracyjnej rozstrzygającej w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego. Nie może natomiast stanowić podstawy zawieszenia postępowania na w/w podstawie.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że zawieszenie postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy byłoby możliwie jedynie w wypadku gdyby toczyło się postępowanie np. przed sądem powszechnym, którego szeroko pojętym przedmiotem byłaby przedmiotowa nieruchomość. Sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzającego do rozstrzygniecie organu I instancji o zawieszeniu postępowania zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy a w konsekwencji należało je wyeliminować z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy, przy czym jeśli chodzi o wysokość przyznanych skarżącemu kosztów podróży Sąd oparł rozstrzygnięcie o treść art. 4 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków biegłych i stron w postępowaniu sądowym, zgodnie z którym za koszty podróży uznaje się koszty przejazdu środkiem transportu masowego (koleją, autobusem itp.) w klasie najniższej, w braku zaś takiego środka - koszty przejazdu najtańszym z dostępnych środków lokomocji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło